tin & thư | chuyên đề | tác phẩm mới | tác phẩm của tháng | đối thoại | tác giả | gửi bài | góp ý |
sinh hoạt
đối thoại
Dịch giả Cao Việt Dũng – Mãi mãi một Tượng đài Dịch thuật (P.1)  [đối thoại]

 

(Bài này nhằm đáp trả cuộc tổng tiến công điên cuồng nhắm vào dịch giả Cao Việt Dũng thời gian qua trên Tiền Vệ. Để đảm bảo tính công bằng, đa chiều của thông tin, đề nghị mục “Đối thoại” của Tiền Vệ cho xuất bản bài viết của tôi, đồng thời sòng phẳng đón nhận những trỉ chích - mà bài viết nhắm vào mình - một cách điềm tĩnh và thành khẩn.)

------------------

 

Người đàn ông là bố đẻ cô gái mà những đứa con ruột của nàng gọi mẹ vợ tôi – người chỉ có một người con gái duy nhất - là bà ngoại, ông vừa phải đón nhận một tin dữ. “Ông bị ung thư cổ tử cung (cancer de l’intestin)”, nàng nói. “Đã di căn sang buồng trứng”.

Chiều qua, nàng thông báo tin này qua điện thoại khi tôi đang lang thang ở trên cái bồn nước của khu Arsenal (les bords du bassin de l’Arsenal) trong khi trong đầu đang nổi lên một viễn tượng (vision) rằng mình sẽ đến ngay cái Thư viện Rất Lớn (la Très Grande Bibliothèque) ở quận 13 Paris để tìm đọc lại cuốn Bản đồ và vùng đất bản tiếng Việt do dịch giả Cao Việt Dũng dịch, và cả bản gốc tiếng Pháp La carte et le territoire của tác giả lừng danh Michel Houellebecq.

Tá hỏa với tin sét đánh, tôi lao về nhà, nén vội hơn mười một nghìn euros tiền mặt một chút vào trong một ổ cứng dung lượng 640 Go. Thật may là số tiền để ở định dạng JPEG có độ phân giải thấp nên chúng dễ dàng nằm gọn trong ổ cứng. Đây là số tiền tôi kiếm được trong vòng sáu năm qua. Chẳng đắn đo nhiều, tôi gửi chuyển phát nhanh qua email cái ổ cứng cho nàng để phụ giúp tiền lo viện phí cho ông, người có cái tên ở trong giấy khai sinh là Hồng Thúc Linh.

Lẽ nào ông ấy lại bị ung thư cổ tử cung? Ôi thật may là vào dịp Giáng sinh mới đây, tôi đã nhận lời (accepter) ăn tối với ông, không thì có thể sẽ rất hối hận! Số là tôi và ông ấy vẫn thường bất đồng quan điểm về một viễn tượng (une vision du monde) của đời sống hội họa. Ông Hoàng thường khăng khăng “các họa sĩ lớn của quá khứ được xem là lớn khi từ thế giới họ triển khai được một viễn tượng vừa gắn kết vừa đổi mới, và họ thực hiện thao tác nhằm chuyển hóa các đồ vật của thế giới viễn tượng ấy thành những đồ vật hội họa (objets picturaux)”. Còn tôi thì không nghĩ như vậy. Tôi đồ rằng các họa sĩ lớn của quá khứ được xem là lớn khi họ phát triển được một thế giới quan vừa chặt chẽ vừa cách tân.

Trong người cảm thấy khá mệt mỏi, nhưng nghĩ đến một viễn tượng phải xa ông mãi mãi nên tôi gắng gượng lê thân đến giá vẽ, bắt đầu làm việc với bức tranh mà sẽ vẽ gương mặt ông. Bàn tay tôi run run qua từng nét vẽ nguệch ngoạc, nhưng dần dần cũng hiện lên mặt toan khuôn mặt một người đàn ông điển hình kiểu Việt lai tây: ửng đỏ, sầu muộn, và có cái gì đó như tứa máu, nặng nề. Bức tranh tuy có nhiều nét vẽ đậm nhạt, dài ngắn khác nhau, nhưng khi kết hợp chúng lại vẫn cho ra một bức chân dung cân đối, thuần nhất, khả dĩ tái hiện (représentable). Duy có ở phần trán là hơi sáng bóng lên nên tôi phải dùng đến cái bàn chải răng (la brosse) để đánh mờ bớt đi.

Bức vẽ rồi cũng đến lúc hoàn thành, nhưng trời ơi khi định thần nhìn lại thì đó không phải là chân dung người mà tôi muốn vẽ - ông Hồng Thúc Linh, mà nó lại ra một người khác: dịch giả Cao Việt Dũng!

Mệt mỏi, chán nản, quên cả ăn tối, tôi lê bước chân lần hồi qua các bậc cầu thang để đi lên cái vựa gắn nhiều kính (un grenier avec une verrière), hay còn được biết đến là cái tầng áp mái. Tôi đổ vật xuống cái mặt bằng dải nệm mà phía dưới có 4 chân làm bằng gỗ, cũng cố ngủ được một chút, đúng hơn là lịm đi từng quãng ngắn. Nhất định lúc đó tôi căng thẳng quá, tôi làm việc quá nhiều bởi vì lúc sáng tôi đã làm việc với 6 bức tranh một lúc.

Trong giấc lịm, cuốn sách Bản đồ và vùng đất do dịch giả Cao Việt Dũng (mà tôi vẫn gọi với cái tên ngưỡng mộ: Dịch Cao) chuyển ngữ cứ chập chờn trước mắt. Tôi đã đọc cuốn tiểu thuyết này một lần rồi, thấy vô cùng lôi cuốn. Ai đó từng nói dịch sách tức là nâng sức sáng tạo của cuốn sách thêm một lần nữa. Qua bản dịch trác tuyệt của Cao Việt Dũng, nước Pháp hiện lên như một đất nước thần tiên, một tấm khảm những mảnh đất tuyệt vời chi chít lâu đài và danh thự, có sự đa dạng gây choáng váng, nhưng cũng là nơi, khắp nơi, sống rất dễ chịu.

Houellebecq, tác giả của cuốn sách - một người không  còn trẻ - tách mình ra, ngay từ những trang mở đầu ông ta dẫn chúng ta bước vào thế giới của mình, (để chúng ta thoát) khỏi viễn tưởng tự nhiên chủ nghĩa hẹp hòi và đả phá vô lối; thông qua đó những người đồng thời với chúng ta miệt mài đi tìm lại hình ảnh của Người Lương Thiện Vắng Mặt.

Một cuốn tiểu thuyết nhân bản, đã đoạt giải Goncourt năm 2010, một bản dịch gần như hoàn hảo, nhưng không hiểu sao những ngày này trên trang web Tienve.org liên tục có các bài viết chống phá bản dịch của dịch giả Cao Việt Dũng, gọi đó là thảm họa văn chương, dịch thuật; đổ cho dịch giả họ Cao là dịch loạn, là chú Tễu chọc cười, là người có một trình độ tiếng Việt thê thảm và cần phải tặng cho một bức tượng thần Dốt-xờ-cao về dịch thuật. Và đâu chỉ phê phán bản dịch Bản đồ và vùng đất, họ còn lôi cả những bản dịch trước đây của anh như Những kẻ thiện tâmVô triHạt cơ bảnQuả táo vàng của ham muốn vĩnh cửuloạt bài Vincent Kaufmann phỏng vấn các lý thuyết gia v.v… ra để chống phá. Chưa hết, những người này còn đang kéo bè đảng trên Facebook mưu toan lập ra các trang Dichloan.com và Bando&vungdat.tienlang để - theo họ - ”tập hợp những dịch phẩm của ông Cao Việt Dũng thành một tủ sách riêng, gọi là  Sách Tễu, coi như bảo tàng trưng bày một quá khứ dịch thuật lầm lạc để làm gương cho các dịch giả khác” (!?)

Vậy, họ là những ai? gây sự nhằm một mục đích, một âm mưu gì? – Những câu hỏi này cứ quay qua quay lại trong giấc lịm khó nhọc khiến tôi phải đứng bật dậy (venait de se lever) giữa đêm, lần tìm đến bên chiếc computer và làm một thao tác hết sức phức tạp là kích hoạt dòng điện nguồn, khởi động hệ điều hành, kích trỏ chuột vào desktop và kiên nhẫn chờ cho đến khi trình duyệt web mở ra trang Tienve.org.

 

Những người chống phá Cao Việt Dũng – Họ là ai?

Lướt một vòng trên mục “Đối thoại” của trang Tiền Vệ, tôi dễ dàng có được danh sách các đối tượng đang quyết chiến, quyết thắng dịch giả Cao Việt Dũng nhằm thỏa mãn những âm mưu cá nhân. Đó là những cái tên: Vi Văn Tuyên, Hà Thúc Lang, Nguyễn Gia Thức, Võ Văn Thành Dương, Trương Đức, Trần Thị Kim Lệ, Lê Minh… (“nhiều khả năng đây không phải là những cái tên thật“ - Cao Việt Dũng đã nhận định chuẩn không cần chỉnh). Họ được dẵn dắt và kích động bởi các ông chủ trì mục “Đối thoại” – những người cầm đầu phe nhóm “persona non grata với quê hương” đầy ganh tị với chế độ và giới trí thức XHCN, đang mưu toan “lợi dụng sự việc này để câu views cho trang Tiền Vệ hiện rất ế ẩm của mình (ý kiến từ một fan của Cao Việt Dũng), từ đó tạo sức hút công luận cho trang web nhắm tới âm mưu chống phá nhà nước XHCN Việt Nam bằng diễn biến thông tin.

Bên Tiền Vệ dọa này định quăng bom Nhị Linh (tức Cao Việt Dũng) à?” – tôi thấy một cảm tình viên Dịch Cao đặt câu hỏi. ”Tự dưng mọc đâu ra mấy ông bà Vi Văn Tuyên và Hà Thúc Lang rất chi là đạo mạo nhá! Cái nick Vi Văn Tuyên ấy sinh ra chỉ ném đá một vài bài rồi té. Bên Tiền Vệ công nhận lắm ẩn ức thật.

Refresh lại trang chủ, tôi lại thấy mọc thêm một đồng chí ưa kịch tính Hồ Thu Hồng; “cours miễn phí” thì viết thành “cour miễn phí”,  tá hỏa etc. :p Nhìn chung tôi không thấy có hứng thú nói chuyện với những người ưa kịch tính (“dụi mắt” etc.) rồi lại quy kết mở rộng vấn đề, trình độ thế này, con người thế kia. Cái gì nó là cái gì thì cứ để nó cứ là cái gì :d. Đi attack mà sơ hở thế, đối phương nó dội bom lại cho thì khổ ra.

Với tôi, họ - những người chống phá Cao Việt Dũng – đơn giản chỉ là hiện ra trên trang Tiền Vệ để làm mỗi một việc là nhấn nút kích hoạt những động cơ cá nhân để mong nhận được hàng trăm phản hồi trời ơi trong sự khoái chí nhỏ mọn (au petit bonheur) đầy hú họa hên xui.

Những sự “chỉnh sửa” của họ, như Dịch Cao nói, “Không hẳn là sửa chữa đúng nghĩa để bản dịch trở nên chính xác đâu. Mà đúng hơn đó là những thao tác sửa chữa vụn vặt, rất chủ quan, phiến diện; nhiều lúc cố tình không hiểu hoặc vặn vẹo đi”. Nói chung, đọc qua bài thì thấy có vẻ những người chỉ trích Cao Việt Dũng rất nghiêm túc, nhưng thật ra là không phải - họ đang âm mưu mà!

Theo tôi, họ nên hiểu rằng có những cái thuộc về cảm nhận ngôn ngữ, rất khó nói về sai-đúng rạch ròi. Lẽ ra họ nên chấp nhận việc một Cao Việt Dũng đã có đẳng cấp thương hiệu thì hoàn toàn có quyền, có quan niệm riêng của mình về cách dùng từ. Họ không chịu chấp nhận một thực tế là: cuối cùng thì độc giả vẫn hiểu cuốn sách ấy đại thể có nội dung gì? có những nhân vật nào? Đây mới là điều quan trọng nhất trong đời sống @ gấp gáp này.

Xét cho cùng, những người này – và có thể thêm nhiều người khác nữa! – đang chuyển cuộc phiêu lưu chữ nghĩa này vào địa hạt của trò chơi hài hước (illusoire). Và hiển nhiên, họ đang hiện lên trước mắt công luận như những người đã [tự] kết thúc (homme fini).

Ôi! tri thức ngồn ngộn của nhân loại, cái đến từ những cuốn sách dịch thì rất cần, trong khi dịch giả uyên bác, nghiêm cẩn và sòng phẳng như Cao Việt Dũng thì thiếu quá, hệt như lá mùa thu vậy. Và những cuộc tranh cãi trên Tiền Vệ những ngày này không thể khiến người ta bật ứa lên câu hỏi: Đây có phải là lý do duy nhất khiến cho văn chương lâm nguy (la littérature serait en péril) hay không? và, có cách nào không để khẩn cấp cứu vớt cho sự suy tàn có thực của văn chương (l’éventuel déclin de la littérature) và dịch thuật nước Việt???

 

Giải Dốt-xờ-cao ư? Lại thêm một đồng chí ưa kịch tính! Tá hỏa…:p

 

---------------------

PS: Loạt bài này tôi viết hơi vội cho kịp đáp trả các bài báo chống phá và vẫn đợi đến khi viết hết loạt để xem lại tổng thể. Đón đọc phần tới: Dắt tay nhau đi dưới tấm biển chỉ đường của trí huệ từ bi.

 

 

------------------

Bài liên quan:

25.03.2012
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Ngay sau khi bài viết Hết dịch “giả” thì tới ký “giả”! của tôi được đăng trên mục “đối thoại” của Tiền Vệ, qua đó tôi vạch ra một loạt những chi tiết sai be bét trong bài báo “Sách, thương hiệu và uy tín” của Nguyễn Hữu Hồng Minh, thì báo Thanh Niên đã lẳng lặng tháo gỡ bài báo đó... (...)
 
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Bước sắp tới Nhã Nam làm là đối chiếu toàn bộ bản dịch, sau đó sẽ làm việc với dịch giả Cao Việt Dũng. “Nếu cần thiết, Nhã Nam và NXB Văn Học sẽ đứng ra lập hội đồng thẩm định, mời các chuyên gia ở ngoài để đảm bảo tính khách quan...” (...)
 
22.03.2012
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Bản đồ và vùng đất không chỉ có vấn đề dịch thuật mà còn có cả vấn đề Việt văn. Dịch tức là tìm cái tương đương trong ngôn ngữ khác. Một dịch giả kém Việt văn không thể dịch một nhà văn (đây lại là một nhà văn lớn) ra tiếng Việt. Những thí dụ tôi đưa ra ở trên chứng tỏ rằng ông Cao Việt Dũng có một trình độ tiếng Việt thảm hại... (...)
 
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Tờ Thanh Niên ngày 21/03/2012 có bài báo rất ngắn “Sách, thương hiệu và uy tín” của Nguyễn Hữu Hồng Minh, viết về vụ nxb Nhã Nam thu hồi bản dịch của Cao Việt Dũng. Bài báo chỉ có một nhúm chữ mà đã chứa một loạt những chi tiết sai be bét... (...)
 
19.03.2012
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Với tinh thần cầu thị và ý thức về trách nhiệm của mình đối với cuốn sách do mình xuất bản, Ban Giám đốc Nhã Nam quyết định dừng việc phát hành cuốn sách kể từ ngày 15/3/2012 để tiến hành kiểm định chất lượng bản dịch một cách toàn bộ. Nhã Nam đã gửi thư cảm ơn tới trang Tiền Vệ, mục Đối thoại, tác giả Hà Thúc Lang về những góp ý đó, và chân thành nhận lỗi với độc giả... (...)
 
17.03.2012
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Một nhóm đưa ra ý kiến nghiêm túc, yêu cầu ông Cao Việt Dũng thành thật tiếp thu lời phê bình của ông Hà Thúc Lang. Một nhóm hăng hái đứng về phía ông Cao Việt Dũng, biến những bài phê bình mang tính học thuật của ông Hà Thúc Lang thành ra những lời đả kích cá nhân bên ngoài phạm vi học thuật, rồi xúi giục ông Cao Việt Dũng bất chấp những lời phê bình của ông Hà Thúc Lang... (...)
 
16.03.2012
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Từ phần này trở đi, tôi sẽ lần lượt đưa ra các lỗi dịch cụ thể của Cao Việt Dũng... Trước hết, tôi xin nhấn mạnh ý kiến đã nêu ra trong những bài «Nhận xét về bản dịch truyện ngắn ‘Quả táo vàng của ham muốn vĩnh cửu’ (M.Kundera) của Cao Việt Dũng» : trong dịch thuật, không nên có khái niệm “lỗi sai ít” và “lỗi sai nhiều”. Đã sai là sai, nhất là với những nhà văn như Kundera hay Houellebecq, mỗi từ viết ra đều có dụng ý... (...)
 
11.03.2012
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Lần đầu tiên trong sự nghiệp văn chương của mình, Houellebecq dám đề cập và phân tích cặn kẽ mối quan hệ không hề đơn giản giữa nghệ sĩ và sáng tác, giữa nghệ thuật và xã hội, thông qua nhân vật chính Jed Martin với hai niềm say mê lớn - hội họa và nhiếp ảnh. Để dịch Bản đồ và vùng đất, vì lẽ đó, không thể không trang bị một số từ vựng và kiến thức nhất định về hai lĩnh vực này. Đáng tiếc, anh Cao Việt Dũng đã không trang bị gì cả... (...)
 
07.03.2012
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Ngoài hạn chế về trình độ Pháp văn và lười động não, còn một nguyên nhân nữa dẫn đến những lỗi dịch của Cao Việt Dũng trong đó là sự thiếu hiểu biết của dịch giả về hiện thực Pháp... (...)
 
01.03.2012
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Trong phần I, tôi đã nêu hạn chế về Pháp văn là nguyên nhân chính dẫn tới những lỗi dịch sai của Cao Việt Dũng trong tiểu thuyết Bản đồ và vùng đất. Trong phần này, tôi sẽ phân tích thêm một nguyên nhân nữa, đó là: lười suy nghĩ, được thể hiện qua những lỗi dịch hết sức ngớ ngẩn... (...)
 
27.02.2012
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Trong dịch thuật, người ta có thể đôi khi sơ suất, nhưng dịch sai ở một tần suất chóng mặt và sai ngay từ câu đầu tiên của tác phẩm như trường hợp Cao Việt Dũng thì quả là hiếm... (...)
 
22.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... 70 lỗi dịch trong một truyện ngắn là hậu quả tất yếu của một phong cách làm việc cẩu thả và một trình độ chuyên môn quá hạn chế. Không thể tưởng tượng nổi dịch giả tiếng Pháp chuyên nghiệp mà dịch từng chữ rời rạc như học trò phổ thông, không nắm được những qui luật ngữ pháp thông dụng, những kiến thức văn hóa tối thiểu... (...)
 
20.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Tôi tiếp tục nhận xét về bản dịch của Cao Việt Dũng (xem phần I và phần II). Vì vậy, trong phần III này, các trích đoạn sẽ được đánh số từ 16 đến 30... (...)
 
18.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Tôi tiếp tục nhận xét về bản dịch của Cao Việt Dũng (xem phần I). Vì vậy, trong phần II này, các trích đoạn sẽ được đánh số từ 2 đến 15... (...)
 
16.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Ông viết: «ý kiến của Vi Văn Tuyên có nhiều chỗ sai, không hợp lý... có thể gây ảnh hưởng đến uy tín cá nhân của người khác». Xin hỏi: ý kiến của tôi sai và không hợp lý ở những chỗ nào? Tôi có vu khống ông không? Những vấn đề tôi nêu ra, đều có dẫn chứng cụ thể... (...)
 
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Về vấn đề dịch tiểu thuyết «Vô tri», tôi sẽ quay lại vào một dịp khác. Hôm nay, xin gửi tới Tiền Vệ những nhận xét về dịch thuật truyện ngắn «Quả táo vàng của ham muốn vĩnh cửu» (nguyên tác «La pomme d’or de l’éternel desir») của Milan Kundera do anh Cao Việt Dũng dịch và xuất bản... (...)
 
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Đến giờ thì mình thấy, lời “phỏng đoán” của nhà thơ Nguyễn Đăng Thường rằng “Chí Phèo & Thị Nở cũng có thể là mỗi chúng ta”, càng ngày càng... đúng! Hehe, nhưng trước khi chứng minh lời “phỏng đoán” của bác Thường là càng ngày càng đúng, mình muốn đi... vòng sang vài câu chuyện khác một chút, nhá, ngắn thôi mà!... (...)
 
15.12.2011
[THƯ TOÀ SOẠN] ... Tiền Vệ không biên tập những bài đối thoại, không chịu trách nhiệm về ý kiến của những người đối thoại, và chỉ từ chối đăng những bài xúc phạm đến đời tư của người khác. Tiền Vệ đòi hỏi và tôn trọng tinh thần tự chịu trách nhiệm của những người tham gia đối thoại, và do đó, Tiền Vệ không cần, và không thể, sử dụng các chuyên gia để biên tập hay sửa đổi ý kiến của những người tham gia đối thoại... (...)
 
12.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Dịch giả trẻ Cao Việt Dũng vậy là một anh tuyên truyền thiên tài! Tư bản đang giãy chết, kinh tế tư bản đang khủng hoảng, nay văn chương tư bản lại lâm nguy, mỗi nước Việt ta ngày càng tấn tới, năm ngoái đã giật cái mề đay Phiu, năm nay tiện tay chộp luôn Nobel văn chương, để lên “đỉnh cao trí tuệ” một thể!... (...)
 
07.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Để tiếp tục hai bài viết mới đây trên Tiền Vệ (I và II), tôi xin gởi tới quí độc giả những nhận xét của tôi về bản dịch bài phỏng vấn Philippe Sollers của ông Cao Việt Dũng, trích trong cuốn của Vincent Kaufmann... (...)
 
06.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... - Chez toi là nhà cậu. Tui đánh máy sai chez toi thành chez moi. - Tui chưa đọc “Ignorance”, tui chỉ góp ý trong giới hạn đoạn văn mà các độc giả khác trích lại. Điều này tui có nói rõ... (...)
 
05.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... - Một, Ông Black Raccoon nói tiểu thuyết L’ignorance của Kundera là “bản tiếng Pháp”. Sao lại nói là “bản tiếng Pháp”! Kundera viết cuốn L’ignorance trực tiếp bằng tiếng Pháp thì phải nói đó là nguyên tác chứ!... (...)
 
04.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Chữ Home trong Anh Ngữ vừa có nghĩa là nhà, tổ ấm vừa có nghĩa là quê hương quê nhà. Welcome home là câu chào đón về lại nhà hay hồi hương, tùy theo sự việc sự tình... (...)
 
03.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Để tiếp tục bài viết trên Tiền Vệ mới rồi, tôi xin gởi tới quí độc giả những nhận xét về bản dịch của ông Cao Việt Dũng - bài phỏng vấn Karlheinz Stierle - trích trong cuốn sách của Vincent Kaufmann... (...)
 
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Cuốn L’Ignorance của Milan Kundera, bản tiếng Anh - Ignorance - do Linda Asher dịch... Ở đây Linda Asher chỉ dùng chữ “home” rất gọn rồi sau đó dùng tiếp “my home” cũng trong ngữ cảnh đó. Đọc bản tiếng Anh thì hiểu ngay... (...)
 
02.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Nói tóm lại, tất cả những “luận điểm” đầy ngụy biện và khôi hài mà Nguyễn Thuận đưa ra để bênh vực cho những chỗ sai của Cao Việt Dũng đều hết sức vô dụng, không giúp gì được cho Cao Việt Dũng, mà còn tiếp sức thêm cho nạn “dịch loạn”... (...)
 
02.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Khổ thế, vẫn cái trò «nhìn cây mà không thấy rừng», dịch mà không hiểu mình đang dịch gì, dịch từng từ chứ không dịch cả câu, dịch từng câu chứ không dịch toàn bộ tác phẩm... (...)
 
01.12.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Trước khi phê phán, tôi nghĩ ông Vi Văn Tuyên và Hà Thúc Lang nên chứng tỏ mình trước bằng một bản dịch hoàn chỉnh hơn là bằng vài câu cắt xẻ so với tổng thể văn bản... Nói về Đạo đức A, đạo đức B, đạo đức dịch thuật thì ông Nguyễn Gia Thức nên chứng minh mình là người có phẩm tính dịch thuật trước khi ban bố rộng rãi trước bạn đọc... (...)
 
30.11.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Chứ không lẽ “đạo đức dịch thuật” là thái độ “dịch vội”, đăng bừa để kiếm tiền nhuận bút, bất kể độc giả? Khi có ai vạch ra những chỗ sai của mình thì lại cố tình loay hoay lấp liếm chỉ để củng cố lòng tin của chỉ một nhóm “fan” gồm những kẻ thiếu cả trình độ và tư cách?... (...)
 
29.11.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Hôm trước, nhân đọc ý kiến của ông Vi Văn Tuyên về cách dịch của anh Cao Việt Dũng, tôi đã bỏ chút thời giờ lên mạng xem thực hư thì rơi phải mấy trang đầu tiên của “Những kẻ thiện tâm” (“Les Bienveillantes”), tiểu thuyết của Jonathan Littell do anh Cao Việt Dũng dịch, nhà xuất bản Hội Nhà Văn ấn hành năm 2008. Đọc được mấy câu, tôi cũng “tá hỏa”... (...)
 
25.11.2011
[CHUYỆN DỊCH THUẬT] ... Đọc loạt bài phỏng vấn do ông Cao Việt Dũng dịch, tôi giựt mình dụi mắt hoài... Tìm đọc bản gốc (bằng Pháp văn) để kiểm tra độ chính xác trong bản dịch của ông Cao Việt Dũng, thì tôi tá hỏa. Có thể nói không quá là trang nào cũng đầy lỗi. Nhân đây, xin trình quí vị một số thí dụ thấy được trong hai bài phỏng vấn... (...)
 
19.09.2011
[CHUYỆN DỊCH GIẢ] ... Người dịch tác phẩm này ra tiếng Việt hẳn là không biết nghĩa tiếng Anh đã đành, cũng không biết “Windows On The World” là tên một tiệm ăn ở tầng 107 của Tháp Bắc – World Trade Center... Không biết gì ráo, nên dịch “giả” mới dám dịch là... Cửa sổ trên Tháp Đôi. Rùng rợn hơn cả chính biến cố 9.11... (...)
 
07.03.2011
[DỊCH THUẬT] ... Xin quý anh chị tienve.org vui lòng cho chúng tôi “công bố” sản phẩm dưới đây để “quần chúng nhân rân” có cơ hội thưởng lãm nghệ thuật dịch (thơ) của một người bạn mới quen của chúng tôi — “Dịch Giả Google Translate” (http://translate.google.com/#) — qua hai tác phẩm thơ Việt đương đại (một của Lý Đợi và một của Bùi Chát)... (...)
 
06.03.2011
[DỊCH THUẬT & BÁO CHÍ] ... Vietnamnet đã tự ý đổi đầu đề, không đề tên tác giả bài viết. Điều này thể hiện thái độ không tôn trọng nhân vật được nói đến trong bài là bà Thái Thị Liên và tác giả của bài viết, chưa nói tới vi phạm quyền tác giả. Ngoài những từ dùng sai, bản dịch đã dịch sai thậm chí cố tình xuyên tạc nhiều chỗ của bản gốc... (...)
 
01.03.2011
[DỊCH VĂN] ... Ngoài một câu tiếng Việt chính xác, thì từ hôm nay, thay cho 38, chúng ta đã có 39 địa chỉ trên internet có nguyên văn chính xác của bản dịch tiếng Anh cho một câu nói của Milan Kundera... (...)
 
[DỊCH VĂN] ... Nhà văn Đặng Thân nói các bản dịch ra Anh văn đều dùng từ “historical”. Nói thế là không xác đáng, vì ông chưa tra cứu đến nơi. Cái kết quả 2.950 do ông tìm thấy trên internet chỉ là hậu quả tai hại của sự copy đi copy lại của những websites chuyên sưu tầm các “quotes” một cách vô tội vạ. Một nơi chép sai chữ, 2.949 nơi khác cứ cắm đầu chép lại, thành ra 2.950 nơi chép sai đấy thôi... (...)
 
[DỊCH VĂN] ... Xin cảm ơn Xyz đã nhặt sạn cho bài viết Đoàn tầu “thống nhất” (hay là “quân tử dĩ hậu đức tải vật” [1] đăng trên Da Màu của tôi. Các lỗi mà Xyz đã chỉ ra đều xác đáng. Thực trạng chuyện “bếp núc” thì cụ thể thế này... (...)
 
26.02.2011
[DỊCH VĂN] ... Tôi dè chừng câu tiếng Anh là do tác giả tự dịch, nên có sai sót đáng kể, chứ nếu mà ông “làm biếng” hơn một chút, dùng ngay “dịch vụ chùa” Google dịch (http://translate.google.com.vn/#), thì “kết quả (tự động)” đã tốt hơn (cũng đáng kể) ... (...)
 
25.02.2011
[DỊCH THƠ] ... Dù sao, thật may, chúng ta vẫn còn (dù không nhiều) những người dịch đàng hoàng khác, bằng không, tôi e... (...)
 
24.02.2011
[DỊCH THƠ] ... Vừa qua người đọc “online” có dịp đọc hai bài thơ “Voyelles” và “Le Bateau Ivre” của Arthur Rimbaud (1854-1891) được ông Huỳnh Phan Anh dịch ra tiếng Việt... Rất tiếc là bản dịch tiếng Việt này không giúp độc giả thấy được tại sao hai bài thơ đó lại nổi tiếng là tuyệt tác cũng như tại sao tác giả của nó lại được ca ngợi là thiên tài thi ca (không chỉ của Pháp mà của cả thế giới)... (...)
 
26.10.2010
[VĂN HOÁ HÔM NAY] ... Đến màn cô ca sỹ Mỹ Tâm hát bản nhạc “Bang Bang (My Baby Shot Me Down)” của cặp vợ chồng ca nhạc sĩ người Mỹ lừng danh Cher & Sonny Bono... mà lời Việt do nhạc sỹ Phạm Duy dịch, tôi lại thấy Đài Truyền Hình Việt Nam ghi là “Nhạc Pháp”!... (...)
 
[VĂN HOÁ HÔM NAY] ... Dịch kiểu gì mà Peter Gray lại biến thành David Hicks, chuyện nhà tù Guantanamo Bay thì biến thành chiến tranh Iraq! Dịch hay là phịa! Cho ông Võ Giang này đi một cặp với Lại Văn Sâm là vừa! “Xanh kiu vé ry mật!”... (...)
 
25.10.2010
[VĂN HOÁ HÔM NAY] ... Đặc biệt lạ lùng là trong cả nước không có một bài báo nào thử đứng ở vị trí của Ngô Ngạn Tổ và người nước để xét vấn đề. Là một diễn viên quốc tế được mời phát biểu trong một liên hoan phim quốc tế trước ống kính truyền hình trực tiếp, nhưng toàn bộ những lời phát biểu của Ngô Ngạn Tổ vừa nói ra thì lập tức bị thay thế bằng những lời bịa đặt hoàn toàn khác do ông Lại Văn Sâm công khai tọng vào mồm anh. Nếu Ngô Ngạn Tổ và người nước ngoài biết được điều này, họ sẽ suy nghĩ thế nào về đất nước và con người Việt Nam? ... (...)
 
24.10.2010
[VĂN HOÁ HÔM NAY] ... Triệu chứng thiếu lòng tự trọng, xem thường công chúng, sẵn sàng loè bịp công chúng bất cứ giá nào, đang có nguy cơ lan rộng trong đời sống văn hóa của người Việt nam hôm nay. Từ bản thân một ông Chủ tịch nước cho đến một cô ca sĩ nghiệp dư, từ một ông MC văn nghệ cho tới giới “học giả”, triệu chứng này đang liên tục biểu hiện ra đến mức thậm lố bịch... (...)
 
24.10.2010
... Hiện nay tình trạng dịch và giới thiệu mảng thơ của nền văn học cổ đã cho thấy nhiều bất cập. Nhiều dịch giả dịch mảng thơ này bản thân không phải là nhà thơ, thiếu những kiến thức nhất định về văn học, thậm chí chưa nắm vững ý nghĩa trong văn bản ngôn ngữ nguồn và xuệch xoạc với ngôn ngữ đích... (...)
 
12.09.2010
... Nhưng điều kỳ lạ hơn hết là dịch giả không hiểu chút gì trong nội dung bài thơ Đường luật “tám câu năm vần” rất nổi tiếng này của bà Huyện Thanh Quan. Dịch và giới thiệu ra văn học thế giới một tác phẩm của cổ nhân mà người dịch không có chút hiểu biết mảy may nào cả về hình thức lẫn nội dung của nó là một chuyện thật hiếm có... (...)
 
08.10.2010
[1000 NĂM THĂNG LONG] ... Sự kiện “Đại Lễ Ngàn Năm Thăng Long” khai mạc vào ngày 1/10/2010 (nhằm ngày quốc khách nước Cộng Hoà Nhân Dân Trung quốc) và kết thúc vào ngày 10/10/2010 (nhằm ngày quốc khánh nước Cộng Hoà Nhân Dân Triều Tiên và nước Trung Hoa Dân Quốc) là một chuỗi vô số những trò nhếch nhác rất ư là hoàng tráng. Đã có quá nhiều người nói về những trò này trong những ngày qua. Hôm nay, gần đến ngày cao trào của “đại lễ”, tôi vào xem internet thì tình cờ phát hiện một sản phẩm văn hóa cực kỳ ngu xuẩn, điên rồ, nhưng rất ư mang “tính quốc tế”. Vậy nên tôi xin tường thuật lại ở đây cho mọi người cùng thưởng lãm... (...)
 

Các hoạ phẩm sử dụng trên trang này được sự cho phép của các hoạ sĩ đã tham gia trên trang Tiền Vệ

Bản quyền Tiền Vệ © 2002 - 2014