tin & thư | chuyên đề | tác phẩm mới | tác phẩm của tháng | đối thoại | tác giả | gửi bài | góp ý |
dẫn nhập | nhận định | tác phẩm | thảo luận |
danh mục chuyên đề
Với Tiền Vệ, tôi nuôi dưỡng tâm bình an...  [chuyên đề  10 NĂM TIỀN VỆ]

 

Từ đâu, từ bao giờ

Tôi biết đến trang Tiền Vệ ngay sau khi ra trường, đi làm, đi dạy được chừng một năm tức là khoảng đầu năm 2004. Đầu tiên là vào để đọc các bài nghiên cứu về hậu hiện đại của tạp chí Việt. Sau đó mới đọc các sáng tác văn nghệ mới. Bây giờ nhìn lại đã gần mười năm, cả một đoạn đời tuổi trẻ. Lúc đầu tôi chỉ đơn giản nghĩ rằng có thêm một trang mạng văn chương hay để đọc rồi (khi ấy talawas đang làm mưa làm gió). Theo dõi trang Tiền Vệ hơn một năm tôi mới gửi bài. Cho đến sau này, tôi thấy ngoài ưu điểm hàng đầu là tôn trọng tối đa tự do sáng tác thì có thêm một điều thuận lợi nữa của trang Tiền Vệ là tức thời và xuyên biên giới. Dù đi đến đâu đi chăng nữa thì ta luôn có thể đọc và gửi bài cho Tiền Vệ chỉ với một thiết bị kết nối internet như iphone. Cộng tác với Tiền Vệ đã hơn bảy năm, tôi thấy trang mạng này không chỉ là một người bạn ta có thể gửi gắm tâm tình mà còn là một hành trang quý giá, lưu trữ những nỗi niềm tuổi trẻ mà tôi luôn trân trọng mang theo trên mỗi bước đường đời.

Tôi nhớ lần đầu tiên mình gửi bài là truyện “Thế giới trùm chăn”. Ngay khi truyện được đăng, anh Hoàng Ngọc-Tuấn lập tức email cho tôi ngay là anh Thận Nhiên thích truyện đó lắm. Điều này làm tôi rất vui và cảm động. Trong quá trình cộng tác với trang Tiền Vệ, những chuyện như vậy vẫn thường xảy ra. Chẳng hạn như nhà thơ P.K. thích truyện “Lời giải đáp”, chị Cao Thanh Phương Nghi thích truyện “Duyên khởi” của tôi. Rồi chúng tôi có liên lạc với nhau qua mail và trở thành bằng hữu về văn chương đến bây giờ. Bạn nhiều thêm, đông và vui. Thêm vào đó nhờ facebook mà chúng tôi còn biết được tin tức, hình ảnh đời thường của nhau nữa. Thành ra tôi nghĩ Tiền Vệ là một trang mạng lớn nối kết mọi tấm lòng hướng về văn nghệ với nhau, không khác gì trang facebook cả.

 

Mỗi ngày đều có cái mới để đọc

Thích thú nhất phải nói đến là mỗi ngày đều có cái mới để đọc. Mỗi ngày phải vào Tiền Vệ ít nhất một lần. Khi bận thì năm mười phút, khi rảnh rỗi thì đọc lâu hơn. Đầu tiên là chọn đọc thơ vì thơ hay ngày càng hiếm nên đọc được một bài thơ mà có một ý tưởng hay một hình ảnh ám ảnh thì thật là thú vị. Thứ đến là đọc các mục khác như truyện cực ngắn, phê bình, ưu tiên ngắn trước dài sau. Những bài nghiên cứu, phê bình hay thì copy vào máy rồi in ra để khi nào thư thả bên chén trà mang ra đọc.

Dị ứng thì thỉnh thoảng có nhưng ít thôi. Đó là khi đọc những bài viết quá đề cao mình, những bài viết a dua hay những bài nhân danh tranh luận để trả tư thù. Điều này nhiều khi không thể tránh khỏi vì tính thời sự và tính vững bền của những giá trị văn chương nhiều khi không đi chung đường. Nhưng rất ít. Trong tám năm đọc Tiền Vệ tôi nhớ mình chỉ nhăn mặt có hai lần thôi. Đó phải nói là một thành công rực rỡ cho trang Tiền Vệ và có lẽ cả cho tôi vì thấy mình nuôi dưỡng được cái tâm bình an, hóa giải được những xung năng đối nghịch, không để những điều nhỏ nhặt ảnh hưởng đến sân chơi chung của tất cả mọi người yêu văn nghệ.

 

Viết - tự do thể nghiệm

Chủ yếu là truyện cực ngắn. Viết cho Tiền Vệ được cái hay là được tự do thể nghiệm cả về ý tưởng và văn phong mà không lo bị kiểm duyệt. Hơn nữa, bài viết còn được phản hồi rất nhanh. Nếu có chữ nào cần sửa chữa biên tập lại anh Hoàng Ngọc-Tuấn đều có thư phản hồi hỏi ý kiến tác giả rồi mới cho đăng. Tôi thấy tuy là một trang báo mạng nhưng việc biên tập, liên lạc với tác giả rất chỉnh chu, nghiêm túc không khác gì báo in. Vì vậy tuy chất lượng bài vở có khi không đồng đều nhưng tuyệt đối không phải vì do sự dễ dãi của Ban Biên Tập. Hơn nữa, suốt thời gian ròng rã mười năm, ngày nào cũng như ngày ấy, bài vở được cập nhật liên tục, đầy đủ. Đó là một sự phi thường. Thường mở ra một trang web thì dễ nhưng duy trì hoạt động lâu bền thì rất khó. Nếu như không phải copy nguồn này nguồn kia để đăng tải lên thì cũng phải có tiền lương cho Ban Biên Tập và nhuận bút cho tác giả. Nhưng Tiền Vệ thì không như vậy. Đó là một trang web tiên phong. Chỉ có trang khác lấy nguồn từ Tiền Vệ chứ Tiền Vệ chưa bao giờ phải trích bài từ các trang khác, trừ khi trường hợp bất khả kháng, liên quan đến uy tín cá nhân cũng như uy tín của trang Tiền Vệ. Thêm nữa là cả Ban Biên Tập lẫn tác giả cộng tác đều tự nguyện, không hề có một chút lợi lạc vật chất nào mà chỉ vì một tinh thần thuần túy văn chương. SỰ TINH RÒNG này không có một trang web nào có thể theo được bén gót. Sau này có thêm được trang Da Màu “song kiếm hợp bích” nữa.

 

Dấu ấn tiên phong

Tự do, tôn trọng mọi thể nghiệm nghệ thuật mới nhất. Cái này là vô cùng quan trọng. Đối với Tiền Vệ, tác giả được thỏa sức viết, viết về bất cứ điều gì chỉ cần ráng viết sao cho hay là được.

Bài vở cập nhật mỗi ngày nên có tính thời sự. Các bài nghiên cứu được chọn đăng trên Tiền Vệ đều sâu sắc, kỹ lưỡng. Phải nói một trang mạng cập nhật mỗi ngày từ bốn đến năm bài mới liên tục trong mười năm, hoàn toàn tự lực, không trích dẫn từ nguồn nào, với 1.961 tác giả thì thật là một sự phi thường. Điều làm nên sự phi thường ấy tôi nghĩ đi từ một điều đơn giản: tấm lòng yêu mến văn chương và tôn trọng tự do sáng tạo của cả Ban Biên Tập và các tác giả, độc giả. Về tính tiên phong thì quá rõ rồi, bài vở, hành trình mười năm đến bây giờ có trang nào hơn được trang Tiền Vệ đâu, kể cả các trang mạng văn chương trong nước.

Thành quả của Tiền Vệ thì chắc khỏi cần nói vì đó là chuyện của văn học sử sẽ làm, chúng ta chỉ cần ghi ân Ban Biên Tập Tiền Vệ là đủ rồi.

Có đề nghị nhỏ là nhân kỷ niệm mười năm Tiền Vệ, Ban Biên Tập nếu có thể in một tuyển tập chung để đánh dấu một chặng đường đã qua. Thêm nữa là anh Hoàng Ngọc-Tuấn với anh Nguyễn Hưng Quốc phải tìm đệ tử chân truyền, để giúp một tay trong việc biên tập bài vở, rèn luyện bản lĩnh giang hồ đến khi hai anh có thể “rửa tay gác kiếm”, vuốt râu cười khà.

 

Hoàng Long

 

----------------------------------

Các tác phẩm cùng đề tài:

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Akhmatova, người nói câu ấy, ai treo chị ở đây không phải là tình cờ, họ biết tôi sẽ tới, nhìn ngắm, như chị đã nhìn ngắm những ngôi sao đuối mệt trên Neva, trên những vách nhà tù đỏ và ghi nhận, những câu nói chạy ngược vào trong, nhập tâm, nhập nhập tâm... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Thở nhẹ thời gian / bằng khói từ kẽ tay / nơi một que diêm / vừa cháy hết mười năm / màu đỏ của lửa / vẫn bập bùng trong tay khuya... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] Bếp lửa quê nhà / quạnh quẽ / mùi lá khô cây khô cỏ khô da khô máu khô thôi thúc cháy / chữ nghĩa cong khô vặn vẹo nằm phơi nắng cả / bút mực cũ càng chỏng chơ bụi bặm góc nhà... (...)
 
Hơn một ngàn ngày  (tiểu luận / nhận định) - Khuất Đẩu
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Khi Talawas tự đình bản, tôi nghĩ mình cũng chết theo. Không ngờ lại đầu thai ở Tiền Vệ. Hóa ra là đã 1000 ngày! Một ngàn ngày chạy theo anh em cũng muốn hụt hơi. Nhưng mà vui. Cái vui lớn nhất là được sống trong không khí bát ngát của tự do. Tự do viết, tự do suy tưởng. Chẳng phải mang một cái vòng kim cô nào hết... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... đôi chân cứng như đồng / đá ngoạn mục đá nhanh / trên sân chơi văn học / trọng tài là lương tâm // mười năm chơi trên sân / đối thủ phải nể nang / vì tinh hoa đấu pháp / và cú sút vô song... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... đêm cởi áo để lưng trần quạt gió / cơn nóng hung hăng kẹp nách đo nhiệt kế / trái tim bung vỡ hục hặc hoài nghi / nhịp đập méo mó dò la tâm tưởng / gõ gõ như điên lên những con chữ // tiếng cười lù khù trong cổ họng / mừng một niên tiền vệ hoành hành / cho tôi siết tay một cái nhe... (...)
 
Tiền Vệ: văn học xung phong  (ký sự / tường thuật) - Bùi Văn Phú
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Thủ môn, hậu vệ, trung vệ và tiền vệ là ngôn ngữ thể thao. Khi nghe tên Tiền Vệ tôi mường tượng đến những cặp giò dai sức, xung phong tấn công, ở đây là tính xung phong trong văn học... (...) (...)
 
Không có sự cô độc nào  (tiểu luận / nhận định) - Trần Tiến Dũng
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Giờ đây nhìn lại, tôi thấy mình chính xác khi đã tin rằng Tiền Vệ là miền đất hứa của phẩm chất văn học tiên phong và ý thức tự do... Không có sự cô độc nào trước bóng tối ác hiểm của hệ thống độc tài kiểm duyệt và đặt bẫy. Đã chọn là thi sĩ và nhà văn tự do thì không có sự cô độc nào, cho dẫu là vẻ ngoài. Sự thật là vậy, bởi sự kiên nhẫn khinh thường loại chữ nghĩa chuồng trại luôn có không khí sạch và cần thiết hơn cho ý thức và sáng tạo... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... 10 năm Tiền Vệ là cả chặng đường dài của tờ báo mạng về văn học nghệ thuật, nhưng để hình thành “một khối Thịnh Vượng Chung của văn học nghệ thuật Việt Nam, nơi, bất chấp những dị biệt về địa lý và chính trị, mọi người có thể gặp gỡ nhau trong nỗ lực tìm tòi và thử nghiệm để trả công việc sáng tác trở về đúng nguyên nghĩa của nó: làm ra cái mới” thì quả là một thử thách cam go, ác liệt!... (...) (...)
 
10 năm Tiền Vệ  (ký sự / tường thuật) - Lê Trung Tự
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Đến khi Tiền Vệ chính thức ra đời, tôi bỗng nhiên trở thành một độc giả hết sức trung thành. Sáng, tôi đến chỗ làm sớm hơn những người khác, việc đầu tiên là mở internet và bấm vào nút trang nhà tienve.org; giờ nghỉ buổi sáng, tienve.org; giờ ăn trưa, tienve.org; trước khi tắt máy ra về, tienve.org; buổi tối, trước khi đi ngủ, tienve.org... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... tôi thấy giấc mơ tôi nguyên vẹn trên lưng còng gió / tôi quay về khu vườn bỏ hoang / xác nhận sự tồn tại của chữ / tôi ngắm kỹ diện mạo thơ / và tôi không ngủ... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... luôn mở ra / ở phía trước / xa thẳm / những con đường / nhìn ngược thời gian / đánh thức những giấc mơ / đêm cứ chảy dài / xoã tung trời mái tóc / nghe bên trong / một giọng nói huyền / lặng thanh... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Sẽ có vụ mùa tốt khi khí hậu văn học nghệ thuật không còn ô nhiễm vì chính trị; khi người sáng tác vượt lên được sự cô quạnh của hoàn cảnh sống cùng sáng tác của mình. “Thập niên đăng hoả” của Tiền Vệ với những bước tiến mạnh mẽ về phía trước: “Hé cửa vào mai sau”... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Cho tới bây giờ tôi vẫn luôn nghĩ rằng khi cần một nơi để gởi gắm trái tim mình tôi sẽ tìm đến Tiền Vệ, nơi tôi có thể vào và bỏ lại những xao xác, áp lực của cuộc sống trong thơ, văn. Nó là bến cảng của các con tàu cảm xúc, chốn trú ẩn của những tâm hồn yêu văn chương, âm nhạc nghệ thuật... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... ngày qua đi / tấm khăn choàng của sương mù / phủ lên tôi / với các từ bí mật / nhưng trong cái nhìn hoài nghi của bạn, nơi mà thế giới đã đi vào / tôi là ai, có thể... (...)
 
Mười năm Tiền Vệ (2002-2012)  (tiểu luận / nhận định) - Nguyễn Hưng Quốc
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Trước, tôi đã biết, trên lý thuyết, tính tốc độ và tính toàn cầu của internet, nhưng chỉ với Tiền Vệ, tôi mới cảm nhận được, một cách trực tiếp, ý nghĩa thực sự của hai đặc điểm ấy... (...) (...)
 
Khi chúng đến  (truyện / tuỳ bút) - Lưu Diệu Vân
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tôi phát hiện mình đang lơ lửng trong một thòng lọng kết bằng những còng dấu hỏi. Tôi thấy chúng ập đến, chưa kịp hỏi câu cuối cùng. Tại sao phải luôn cần biết? ... (...) (...)
 
Bút nữ Tiền Vệ  (nhiếp ảnh) - Tú Trinh
[10 NĂM TIỀN VỆ] Tác phẩm nhiếp ảnh ghép (photo collage), thực hiện vào tháng 11.2012...
 
Những ý nghĩ trên ghế bố  (ký sự / tường thuật) - Thận Nhiên
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Bạn có tò mò, vậy chứ toà soạn của Tiền Vệ được đặt ở đâu? Tôi xin mời bạn đến thăm nhé. Nó ở đây. Trong căn phòng này. Ông chủ biên đã đọc những gì bạn viết ở đâu ư? Ở đây, trên mặt bàn bề bộn này. Văn chương của bạn viết được đọc với những thứ gia vị gì ư? Bạn thấy đó, cái gạt tàn đầy ắp chưa được đổ và hai chiếc ly chỉ còn cặn rượu... (...) (...)
 
Tiền Vệ & tôi  (ký sự / tường thuật) - Nguyễn Viện
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Với Tiền Vệ, gần như tôi được thỏa chí viết. Tôi có thể viết bất cứ thứ gì tôi nghĩ và tôi muốn. Viết không theo một khuôn khổ nào. Viết sao cũng được... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... có thể nói suốt mười năm qua, trang mạng tienve.org đã làm được công việc đi tiên phong trong việc giới thiệu những cái mới của văn học và nghệ thuật thế giới, cả trong lĩnh vực hư cấu lẫn lĩnh vực phi hư cấu... (...) (...)
 
Duyên vui  (ký sự / tường thuật) - Hiệp Phong
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Luôn luôn đi trước, thay đổi, mới lạ không ngừng mới là Tiền Vệ. Nhân kỷ niệm 10 NĂM TIỀN VỆ, gọi là: lời quê chắp nhặt dông dài, tôi mạn phép góp đôi dòng “lưu bút” vào ngày này như một lời chúc mừng, như một bó hoa tươi thắm gửi tặng đến Ban Biên Tập Tiền Vệ. Một Tiền Vệ trí tuệ, phong phú, tinh tường — một Trái tim Nghệ sĩ... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] Tác phẩm sơn dầu trên bố, thực hiện vào tháng 11/2012...
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... hằng ngày tôi đến thăm em / thỉnh thoảng bắn lên trời những nụ hôn / em ngồi lựa chọn / chỉ nhặt những cái lăn lộn / những cái điên tiết / chẳng giống ai... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Nhân kỷ niệm 10 năm Tiền Vệ, xin cảm tạ quý bằng hữu đã cho tôi có cái đà bung tiếp trong cuộc chơi thơ ca văng mạng. Và xin tặng anh em chủ trương Tiền Vệ một lẵng hồng nhung thắm đượm tình quê, tình người.... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... những chiến binh / làm lịch sử sống động / họ luôn đi về phía trước / với lòng vô uý / mặt trời rực rỡ trong tim / thời gian đối với họ là niềm xác tín... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... bầu trời mãi bỏ đi, hướng gió giả vờ / con bồ nông trong mũ bơi huýt sáo / những chiếc lông chim chầm chậm xoay vòng / giấc mơ bị sờn của tôi mắc kẹt trong cát lún... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] Khi bạn cứa vào cổ tay / Cắt đứt nỗi đau đang giày vò bạn / Máu chảy đến khi bạn cảm thấy cơ thể mình trống rỗng / Như hàng ngày bạn vẫn xả nước thải xuống cống / Máu chảy ra thì lạnh... (...)
 
Cơn mộng giữa rừng phong (truyện / tuỳ bút) - Hoàng Long
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Đã hết một mùa thu ư? Anh thấy mình ngồi đây đã ngàn năm, đã qua bao mùa trăng, bao nhiêu lần lá đổ. Nhưng đồng hồ mới chỉ hai giờ rưỡi chiều. Mới ba mươi phút trôi qua. Mặt ao vẫn lặng lẽ, đàn vịt nhỏ vẫn bơi bơi, gió nhẹ thổi những lá phong rơi rải rác, ngôi chùa vẫn yên tĩnh trầm tư. Tiếng chuông chùa đã thức tỉnh anh khỏi cơn đại mộng. Cuộc đời có khác gì một giấc chiêm bao giữa trưa thu?...
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] Như một tiền đạo / lao về phía trước / không lùi lại / cũng không đứng lại / đứng lại là lùi lại / hậu vệ // Thoát khỏi ngã ba / chữ nghĩa giương biểu ngữ / trên mặt sông đang chảy / ra biển lớn...
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Thúy đã nói: / Tiền Vệ là nơi chúng ta sẽ công bố lần đầu tiên những tác phẩm của mình. / Như Mẹ đã chọn nơi ấm áp để sinh chúng ta... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tranh acrylic trên bố, sáng tác năm 2011. Hoạ sĩ gửi riêng cho Tiền Vệ như một lời chúc mừng sinh nhật 10 năm...
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Có gì / ngoài khung cửa ấy / bức tường chắn lối mòn như tất cả những bức tường / trên đời / chiếc cửa sổ kéo rèm vàng nhạt, khung cửa cao quá đầu người / mờ đục / có gì / ngoài khung cửa / cây con đã đâm lên từ sau ô kính... (...)

 


Các hoạ phẩm sử dụng trên trang này được sự cho phép của các hoạ sĩ đã tham gia trên trang Tiền Vệ

Bản quyền Tiền Vệ © 2002 - 2018