tin & thư | chuyên đề | tác phẩm mới | tác phẩm của tháng | đối thoại | tác giả | gửi bài | góp ý |
dẫn nhập | nhận định | tác phẩm | thảo luận |
danh mục chuyên đề
Tiền Vệ đã sáng tạo tôi  [chuyên đề  10 NĂM TIỀN VỆ]

 

Tôi sống ở Phước An, một thị trấn nhỏ thuộc huyện Krông Pắc của tỉnh Đắc Lắc. Cái thị trấn mà một hôm tình cờ lang thang trên net tôi mừng rỡ đọc được bài viết có nhắc đến nó. Bài Về đâu anh hỡi mưa rơi chiều nay của Blogger Người Buôn Gió:

“Đaklak đã xa xôi rồi, mà Phước An hay còn gọi là Krongbuk hay Krongboc beo gì đó nghe còn xa xăm hơn. Nơi ấy có cái thị trấn nhỏ dọc theo con lộ, hai bên đường là nhà mái bằng, nhưng chỉ đằng sau dãy ấy là nhà gỗ nguyên sơ từ thuở nào. Lúc Hà Nội hay Sài Gòn ngột ngạt nóng, nơi này ban ngày sương mù, mây còn bay lảng bảng trên những mái nhà, thậm chí ngang cả đường đi. Bởi thế tối đến trời se lạnh. Mình đã có lần bị ốm vì chủ quan, cứ nghĩ dân Bắc Hà quen với giá lạnh. Nhưng cái lạnh đột ngột như thế thì cảm là chuyện tất nhiên. Cái thị trấn tối đến có vài quán cà fe, ở đó khách khứa biết nhau cả, họ chào nhau hỏi nhau rồi ngồi vào bàn theo từng nhóm. Cảm giác như trong phim cao bồi miền Tây, người lạ bước vào quán khối con mắt dò xét nhìn theo...”

Người Buôn Gió đã đến Krông Pắc? Ngày tháng được ghi dưới bài viết là ngày 9 tháng 6 năm 2011. Vừa mới đây thôi. Đọc xong tôi có chút ngậm ngùi. Nơi tôi sống dưới mắt nhìn của người nơi khác xa xăm và hoang lạnh vậy sao? Tối đó tôi chạy xe chậm theo quốc lộ 26. Ghé vào một quán café quen. Ngồi vào một chỗ ngồi quen. Thử nhìn ngó quan sát chung quanh bằng cái nhìn của Người Buôn Gió. Tự dưng lại thấy thú vị lạ lùng.

Tôi nhớ nhà thơ Inrasara năm 2010, trong một lần giới thiệu thơ tôi trên báo Thể thao – Văn hóa cuối tuần cũng đã viết: “Không ngờ một nhà thơ đang dạy Phổ thông Trung học ở vùng sâu vùng xa lại nhập cuộc vào cuộc thơ đương đại sòng phẳng như thế.”

Và tôi nghĩ: Cái sự “không ngờ” ở “vùng sâu vùng xa” này có lẽ cũng có những nguyên do của nó. Nguyên do trước tiên phải kể đến là internet. Và cụ thể hơn, quan trọng hơn, với tôi, chắc chắn phải kể đến là Tiền Vệ.

Tôi nối mạng internet cuối năm 2005, gửi bài và được in lần đầu tiên trên Tiền Vệ vào ngày 1 tháng 3 năm 2006. Ngoài trừ email đầu tiên gửi chung chung cho Ban biên tập Tiền Vệ. Những emails sau tôi đều đề gửi cho anh Hoàng Ngọc-Tuấn. Anh Tuấn thi thoảng cũng gửi thư thăm hỏi tôi. Tôi thấy anh uyên bác, tài hoa nhưng cũng rất gần gũi, giản dị.

Có lần trong thư anh kể cho tôi nghe về mùa hè ở miền Bắc nước Úc với hoa phượng, xoài, mít, bưởi, cá sấu, và những đàn trâu:

“...có những con trâu cực kỳ to lớn, nhưng chúng là trâu hoang, vì ở Úc không có ai nuôi trâu cả. Có những đàn trâu hoang nhiều đến hàng ngàn con. Mỗi khi chúng đi qua đường, tất cả xe cộ đều phải dừng lại rất lâu để chờ đợi... Có rất nhiều cá sấu nữa...”

Lần khác anh chăm chút động viên:

“Bài thơ mới của em rất hay, rất rất hay. Anh chỉ xoá bớt 1 chữ cuối cùng, chữ "đai" (trong "đất đai"): "... và đôi chân mọc rễ bám sâu vào đất" thay vì: "... và đôi chân mọc rễ bám sâu vào đất đai". Chữ "đất đai" ở đây làm yếu bài thơ về phần âm điệu và tiết nhịp. Vả lại, "đất đai" là một chữ nói khái quát về một khoảng mặt đất, chứ không nói đến tính chất cụ thể của đất. Đúng theo ngữ nghĩa thì "đôi chân mọc rễ bám sâu vào đất", chứ không thể "đôi chân mọc rễ bám sâu vào đất đai". Cũng như, "tôi uống nước", chứ không thể "tôi uống nước nôi". "Tôi giậm chân lên mặt đường", chứ không thể "tôi giậm chân lên mặt đường sá" :) Nhiều khi nhà thơ đang lao theo dòng chữ, có thể vô tình viết thừa một chữ. Tuy nhiên, cũng có khi thừa rất nhiều chữ, nhiều câu. Có một ví dụ rất đáng nhớ về điều này: Năm 1922, T.S. Eliot viết bài thơ "The Waste Land" dài 800 câu, rồi nhờ Ezra Pound xem lại. Ezra Pound cắt bớt... 367 câu thừa! Còn lại 433 câu. Và khi xuất bản, TS. Eliot đã đề tặng "The Waste Land" 433 câu ấy cho Ezra Pound. Bài "The Waste Land" 433 câu ấy trở thành một trong vài bài thơ vĩ đại nhất của văn chương hiện đại...”

Lần khác nữa, khi tôi gửi Tiền Vệ bài viết “Tất cả những điều đó đâu ngăn cản chúng ta cảm thấy hạnh phúc” với nỗi băn khoăn không biết nên gọi nó là một bài thơ hay có thể xem nó như một truyện cực ngắn, anh đã giúp tôi giải tỏa nỗi băn khoăn. Thư anh viết:

“Cảm ơn em vì một tác phẩm quá đẹp. Nó vừa là một bài thơ, vừa là một truyện cực ngắn. Thật ra, rất nhiều tác phẩm đương đại vượt ra ngoài những khái niệm về thể loại. Jorge Luis Borges không xếp tác phẩm của mình vào bất kỳ thể loại nào. Ông chỉ xuất bản những cuốn sách, mặc cho người ta muốn xếp chúng vào thể loại gì thì tuỳ. Vì thế, có rất nhiều "thơ" của Borges được đem vào các tuyển tập "truyện", và ngược lại. Cũng vậy, có rất nhiều "truyện" của Borges được đem vào các tuyển tập "tiểu luận", và ngược lại”.

Cũng nói về thể loại, một thư khác nữa anh lại viết:

“Thúy ơi, bài này rất đẹp. Tất nhiên đa số người đọc sẽ gọi nó là thơ, nhưng anh lại thích gọi nó là một tuỳ bút. Đọc nó như một tuỳ bút, ta sẽ đọc một cách khác với cách đọc thơ. Đọc nó như một tuỳ bút, ta đặt nó vào lòng hiện thực cuộc sống và xem nó như một đoạn phim ghi lại dòng cảm thức đang chuyển động của người viết. Chính vì thế, nó tác động đến cảm xúc của người đọc một cách trực tiếp hơn. Vì khi đọc thơ, người ta khởi sự từ một tiền giả định là đọc để trước hết khám phá cái đẹp trong ngôn từ và nhịp điệu của bài thơ. Còn khi đọc tuỳ bút, người ta khởi sự từ một tiền giả định là đọc để trước hết chia sẻ dòng cảm thức của người viết. Thuý có đồng ý để anh xếp bài này vào thể loại tuỳ bút không?”

Tôi nghĩ những thăm hỏi trò chuyện như thế của anh Tuấn với tôi (và chắc chắn với cả những người viết khác) không chỉ là những trò chuyện thông thường. Một cách nào đó vừa khéo léo, vừa chân thành, anh Tuấn đã chỉ bày cho tôi những điều tôi đang cần biết, để tiếp tục viết và đổi khác trong cách viết theo đúng tinh thần tiên phong của Tiền Vệ.

Sau này, qua anh Tuấn tôi quen với chị Hoàng Ngọc Trâm. Chị Trâm đã thực sự trở thành một người chị thân thiết với tôi. Qua email Trâm chia sẻ cho tôi tinh thần lạc quan hiếm có và lòng yêu văn chương nghệ thuật của chị. Đôi khi tôi nghĩ là tôi, chứ không phải là Trâm đang mệt mỏi, đang từng ngày chiến đấu với căn bệnh hiểm nghèo. Bởi không phải tôi động viên Trâm, mà chính Trâm lại là người phải động viên tôi, để tôi đi qua cuộc sống có quá nhiều phiền toái và mỏi mệt này.

Cứ như thế mỗi ngày, có khi bận bịu thì đôi ba ngày, tôi lại dành thời gian vào Tiền Vệ. Tôi gửi bài viết của tôi cho Tiền Vệ và đọc bài của các tác giả khác trên trang web này. Mỗi lúc đọc, tôi thấy vui như mình đang có những cuộc gặp với rất nhiều người. Những tác giả xuất hiện ở đó mỗi sáng như đang cùng tôi uống café, và họ trò chuyện với tôi bằng những gì họ viết ra. Tôi nghĩ việc viết và in thơ trên Tiền Vệ đã mở ra những ngày mới trong cuộc sống của tôi. Như thể tôi có những cánh cửa để mở ra nhìn ngắm những cảnh sắc khác, chia sẻ những cuộc đời khác, ngoài cuộc đời tôi đang sống ở cái thị trấn hoang sơ, tù túng, và trầm lặng như cảm nhận trong bài viết của Người Buôn Gió.

Tôi cần viết. Tôi muốn viết để được mơ tưởng xa xôi. Nhưng tôi sợ những điều tôi viết ra là nhảm nhí. Tôi sợ những chia sẻ của tôi quá nhỏ bé riêng tư. Bởi đã có những người đọc thơ tôi và cho rằng nó thật là vô ích. Tiền Vệ đã cho tôi sự tự tin khi chọn đăng gần như tất cả những bài viết tôi gửi đến. Tiền Vệ đã làm tôi tin hơn vào chính tôi. Tôi tin mỗi người đều có sức mạnh riêng mà Thượng đế ban cho họ. Ai đó có thông minh. Ai đó có nhạy cảm. Ai đó có giễu nhại. Và ai đó có chân thành. Tiền Vệ không răn dạy ai. Phải viết thế này hay thế khác. Phải viết về điều này hay điều kia. Phải có ích. Phải đừng vô ích. Không răn dạy. Cái cách chọn in hay không in của Tiền Vệ khiến mỗi người viết tự biết mình phải viết gì. Như thể để cái cây nở ra bông hoa của riêng nó. Thật hạnh phúc khi tự mình nở ra bông hoa của riêng mình. Và vì một lý do nào đó mà cái cây đó không nở hoa. Tiền Vệ biết đợi chờ. Vì có phải mùa nào cây nào cũng có thể nở hoa được đâu. Vậy nên cứ để những bông hoa nở theo dòng nhựa riêng của nó. Với tinh thần đó tôi viết theo cách của tôi với những gì tôi muốn viết. Tiền Vệ luôn ở đó chấp nhận tôi, dung nạp tôi. Viết. Và in trên Tiền Vệ. Không phải là lý do duy nhất để thơ tôi tồn tại. Nhưng đã là một trong những lý do để tôi nuôi dưỡng đam mê sáng tạo trong tôi.

Tôi nghĩ không dễ dàng gì để tìm được nhịp cho trái tim. Tìm được hơi thở. Tìm được dòng chảy. Ngày trước có lần tôi đứng trước sông Lô. Một ấn tượng thật kinh ngạc. Tôi đã sống ở Đà Nẵng và đã chứng kiến những ngày con sông Hàn giận dữ tràn bờ. Tôi cũng đã nhiều lần đến Huế mà ngỡ ngàng trước sự ngưng đọng như không trôi đi của sông Hương. Bởi vậy tôi thấy kinh ngạc trước sự trôi đi lừng lững mạnh mẽ của con sông Lô. Nhưng vạt lục bình trên sông Lô. Những bọt nước trắng đục. Tất cả đang đi với một vẻ xác tín sâu xa về con đường nó đã chọn. Con sông biết phải đi đâu. Tôi có cảm giác như thế. Tôi nghĩ như thế. Con sông biết mình sẽ phải đi đâu. Và nó đi với một xác quyết lạ lùng. Khi gặp Tiền Vệ tôi như thấy lại con sông Lô ngày đó. Tôi muốn phần nào có được vẻ xác quyết đó. Tôi muốn mình có thể viết. Như một niềm tin sẽ tìm được chính mình. Nhìn ngó mình. Khám phá mình. Một cách nghiêm cẩn sâu xa. Cả những nỗi đau. Những khát vọng.

Tiền Vệ kỷ niệm mười năm. Rất nhiều tác giả xuất hiện trên Tiền Vệ đã cảm ơn sự có mặt của Tiền Vệ. Tôi cũng vậy. Không chỉ bây giờ. Nhiều lần viết thư cho anh Hoàng Ngọc-Tuấn – Người biên tập Tiền Vệ, tôi đã nói đến tác động của Tiền Vệ với riêng cá nhân tôi:

“Cả tuần rồi đi học thay sách, giờ em mới có thời gian đọc bù Tiền Vệ. Em thích những bài thơ tình của Neruda quá / Em vẫn đọc Tiền Vệ đều. Em rất thích truyện Một buổi sáng của Lữ / Cuộc sống đã bớt nặng nề nhờ những điều em đọc và học trên Tiền Vệ / Thật kỳ lạ bao giờ đọc bài của mình trên Tiền Vệ em đều có một cảm xúc thật khác, cứ y như thể em đang đứng ở một nơi nào đó để nhìn lại mình / Lâu quá em không có bài nào in Tiền Vệ, em thấy thật trống vắng / Em vui khi đọc bài em trên Tiền Vệ. Nếu không được in trên Tiền Vệ, em thấy nó chưa được sống. Em cảm ơn anh vì niềm vui đó / Em vẫn luôn thấy thích đọc bài của em khi nó đã được in trên Tiền Vệ. Buồn cười là em luôn thấy nó hay hơn. / Em đọc ‘‘Nhắc đến rượu, nhớ bạn” của anh Nguyễn Hưng Quốc trong mục Đối thoại trên Tiền Vệ mà thấy thật cảm động. Các anh đã có những tình bạn thật đẹp. Em rất thích chi tiết uống rượu và nói chuyện qua điện thoại của anh và anh Quốc / Em cảm ơn anh rất nhiều. Đã đọc và động viên em.”

Tôi muốn nhắc lại những trao đổi trên để thấy tôi đã sống với văn chương Tiền Vệ như vậy đó. Để nói lại một điều tôi vẫn thường nói: Nếu không ở Tây Nguyên có lẽ tôi sẽ không làm thơ và nếu không có Tiền Vệ có lẽ tôi sẽ không làm thơ theo cách như tôi đang làm. Tôi nghĩ trong một phần quan trọng nào đó chính Tiền Vệ đã sáng tạo tôi.

Tiền Vệ kỷ niệm mười năm. Chưa bao giờ tôi nghĩ đến sự vắng mặt của Tiền Vệ. Cũng chưa bao giờ tôi nghĩ mình sẽ không viết nữa. Tôi nghĩ tôi sẽ viết như là viết thôi. Ngôn ngữ có thân phận của nó. Cũng như thân phận của mỗi con người. Cứ viết tự nhiên như sống. Yếu đuối hay mạnh mẽ cũng đành. Để tôi có thể còn góp mặt vào Tiền Vệ như một bọt nước lừng lững đi trên sông. Mặc kệ người đứng trên bờ nhìn ngó.

 

Krông Pắc, ngày 30.12.2012
Đinh Thị Như Thúy

 

 

----------------------------------
Các tác phẩm cùng đề tài:
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Có thể khẳng định, 10 năm tồn tại, Tiền Vệ đã góp phần quan trọng làm thay đổi khuôn mặt văn học tiếng Việt đương đại, để hướng về một nền văn học tự do, và triển khai tối đa tinh thần tự do theo đúng nghĩa cao cả và nguyên ủy nhất của từ này... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Vậy thì, nếu đúng Tiền-Vệ có ngĩa là “Tiên-fong”, nhưng không nêu rõ lí-thuyết và bằng những bản tuyên-ngôn, vẫn có thể tạo nên một không-jan-và-thời-jan cho những thử-thách của mỗi-người, mà kết-quả ra sao sẽ ra ngoài zự-đoán của chúng-ta. Thập-niên tới của Tiền-vệ nên bắt đầu ngay từ bây jờ. Tuy rằng một chu-kì tới còn lâu mới biết, nhưng chắc-chắn có một thành-quả mới... / ... As such, if Tiền-Vệ be Avant-garde, without avant-gardism and in the absence of its manifestoes, it might still offer an invaluable space and time for individual’s challenges whose results would be unpredictable. Another decade should begin at this present, and by the end of the next cycle yet unknown, it must positively be another achievement... (...) (...)
 
Một viên ngọc sáng  (tiểu luận / nhận định) - Lưu Mêlan
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Mười năm qua rồi, tôi mong Tiền Vệ càng ngày sẽ càng phát triển mạnh hơn và còn sáng tạo, tiên phong hơn nữa, và sẽ còn nhiều cây viết nữa với nhiều tham vọng hơn nữa tiến sâu vào con đường này để mở ra cho văn chương Việt Nam một lối thoát, cho bất cứ người nào còn cần văn chương, hay cho chính văn chương, vì chính cái đẹp và sự cứu rỗi, sự sinh sôi, sáng tạo, đầy sống động và tự do của nó... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Nó lại hỏi tôi / ôi / tôi cái thằng cuội gíà đứng dưới gốc đa / chờ coi bóng đá / thưa mày phải cần thêm bao nhiêu thời gian văn nghệ / 5 năm 10 năm sử dụng ngôn ngữ ngổn ngang nữa để / Tiền Vệ / mới có thể khăn gói láp tốp trở về cái quê hương cũ / ngó mưa lũ... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tôi luôn luôn có niềm tin Tiền Vệ sẽ sống lâu lắm, ít nhất cho đến khi mọi người Việt Nam có tự do sáng tạo, tự do phát biểu. Tiền Vệ giúp nuôi dưỡng những giấc mơ của tôi. Anh em chủ trương Tiền Vệ như những chiến binh luôn đi về phía trước... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tại sao không có một công cuộc nghiên cứu rộng rãi về một thế lực đột phá văn chương hải ngoại hiện nay (mà tôi nghĩ có rất nhiều khuôn mặt trong nước tham gia) đã xuất hiện đều đặn và liên tục trên Tiền Vệ và nhiều mạng văn nghệ bạn? ... Tôi không có mớm ý đẩy trọng trách cho Tiền Vệ, nhưng hi vọng Tiền Vệ sút một quả mở màn vi vút xem sao... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Bầu trời là sân cỏ / Người ta nghĩ về một sân bóng chữ tung tăng / ám nắng đám đông lạnh lùng giơ tay cao / họ nghĩ giữa đời vô đạo thêm loài cỏ gấu mọc / trong gan máu chảy khô... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Những nghệ sĩ Việt Nam có lương tâm và trách nhiệm đã và đang viết không ngừng. Họ viết để lấp vào khoảng trống của không gian và thời gian phi lịch sử ấy. Và TIỀN VỆ đang hỗ trợ họ, quảng bá và bảo tồn những tác phẩm của họ. TIỀN VỆ là một trong những điều kiện tồn tại của họ — những nghệ sĩ bị guồng máy chính trị gạt ra bên lề và, đặc biệt, những nghệ sĩ như những người bất đồng chính kiến, ở Việt Nam hôm nay. Họ phải tiếp tục tồn tại để viết cho một tương lai khác — một tương lai mà nhân dân Việt Nam có thể giành lại lịch sử của mình, một lịch sử đầy thương đau, nhưng là một lịch sử mà chính họ đã trải qua bằng xương máu... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Lắm lúc muốn bỏ đi tìm đến chốn thâm sơn cùng cốc / nhưng bao lần ngẫm / chiếc vòng kim cô tình này khó lòng thoát // Lại nữa / không có nàng tim ta sẽ héo... như nho khô... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tác phẩm sơn dầu trên bố, thực hiện vào tháng 12/2012...
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tác phẩm sơn dầu trên bố, thực hiện vào tháng 12/2012...
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tác phẩm sơn dầu trên bố, thực hiện vào tháng 12/2012...
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Điểm chung lớn nhất của giới cầm bút khi đến với Tiền Vệ là sự đồng điệu, tâm đắc về quan điểm sáng tác và mỹ cảm mà trang mạng này khởi xướng. Chính điều này tạo nên cái mà nhóm chủ trương gọi là “cộng hòa văn chương” nơi tất cả mọi người đều được đón nhận một cách bình đẳng và dân chủ.... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Chiều thứ Bảy, ngày 01/12/2012, một buổi sinh hoạt văn nghệ kỷ niệm 10 NĂM TIỀN VỆ đã diễn ra tại Cabravale Leisure Centre, Cabramatta. Xin gửi đến các bạn văn nghệ sĩ và độc giả một số hình ảnh... [Photo: Lê Phong, Tú Trinh, Phan Quỳnh Trâm, Lê Trung Tự & Hoàng Ngọc Trâm] (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... tranh digital, ngẫu hứng từ biểu tượng của Tiền Vệ, thực hiện vào tháng 12/2012...
 
Con đường đến với văn chương  (tiểu luận / nhận định) - Trà Đoá
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Đến một lúc, tình cờ vén đám mây dối trá đó lên, bạn nhận ra có nhiều thứ tươi sáng ngoài kia... Tiền Vệ là một trong những thứ như thế. Vâng, có nhiều cách để đến với văn chương nhưng sẽ chẳng có cách nào mà không phải do đam mê dẫn dắt và sự trung thực soi đường. Nhưng đôi lúc, để niềm đam mê ấy trở nên hiện thực, cũng phải cần những khích lệ. Đối với tôi, Tiền Vệ là niềm khích lệ lớn lao để tôi bước vào con đường viết lách... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Điều quan trọng là Tiền Vệ có cả một hệ thống như một guồng máy, và điều quan trọng là mỗi một vị trí hay đinh ốc của hệ thống và guồng máy ấy không phải là sắt thép vô cảm, lạnh lẽo, không có tiếng nói, không chỉ có ồn ào đinh tai nhức óc, mà mỗi một vị trí đinh ốc là một linh hồn con người và có đối thoại với nhau để tìm ra cái mới, nâng cấp các trình độ, hoà chung vào trào lưu văn học nghệ thuật đang diễn ra trên thế giới... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... thôi thì viết ra những điều này, như một cách tâm sự đồng thời tri ân độc giả Tiền Vệ đang sống nơi nào đó, trong hoặc ngoài quê hương: một buổi sáng yên ấm trong những ngày cuối năm 2012 của nhà văn lê thị thấm vân / và tôi cũng xin thú thật rằng, để có một buổi sáng yên ấm như sáng nay, thật không dễ dàng chút nào / bởi ai cũng biết: sống mà... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... mười năm không ngờ / tự vươn sau cơn đột qụy hẳn mình đồng da sắt / tâm hồn chẳng màng tâm hồn / thể xác không dung thể xác / và trái tim titan... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Một phụ âm bị xoá / Vì nó không biết sợ / Những nguyên âm bị xoá / Vì nó không nghe lời // Tựa như chúng ta phải nằm ngửa trên đời / Khi câu thơ bị rơi / Trắng tênh hênh trang giấy... | ... Đâu rồi những ngôn ngữ cười như toả nắng / Cái giếng đầy ứ chữ tiếc thương / Dâng lên như nước mạch... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Xuất hiện trên Tiền Vệ như là một cách xác tín tính cách văn chương của mỗi con người và tác phẩm của mình. Ở đây bạn sẽ biết sự lan toả của mình đi đến đâu. Với tôi, mỗi lần xuất hiện trên Tiền Vệ là một lần vui... (...) (...)
 
Đảm nhận vai trò lịch sử...  (tiểu luận / nhận định) - Ngự Thuyết
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tiền Vệ với một Ban Biên Tập chuyên nghiệp, với số cộng tác viên hùng hậu, và với hai người chủ biên đa năng, đa hiệu, và đầy tâm huyết, sẽ xứng đáng đảm nhận vai trò lịch sử của nó... (...) (...)
 
Vài ghi nhận, 10 năm Tiền Vệ  (tiểu luận / nhận định) - Ðinh Trường Chinh
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Một sân chơi tuy mới mà quen thuộc. Nơi sau đó tôi sẽ gửi đến những gì ưng ý nhất. Nơi tôi sẽ đọc những sáng tác xóa bỏ đường viền, thành kiến, xóa bỏ sự cũ kỹ trong nghệ thuật, và học hỏi được nhiều điều mới từ những lý thuyết mới trong nghệ thuật đương đại. Nơi tôi được “gặp” rất nhiều nhà thơ, nhà văn, trẻ trong nước, có người tôi chỉ thấy sáng tác đăng trên tienve.org. Khoảng cách thu hẹp. Một sân chơi đích thực cho văn chương nghệ thuật Việt trên toàn cầu... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tôi ước mong Tiền Vệ sẽ tồn tại mãi để mọi người có nơi mà trở về sau những giờ làm việc cực nhọc, sau những lần vật vã đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống hàng ngày... (...) (...)
 
Hoàng Ngọc-Tuấn và tôi  (ký sự / tường thuật) - Nguyễn Đạt
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Kỷ niệm đặc biệt với Hoàng Ngọc-Tuấn, tôi rất trân trọng, lưu giữ mãi ở bìa sau một quyển truyện của tôi: những dòng anh viết về 22 Truyện ngắn Nguyễn Đạt, hầu hết là những truyện ngắn đã đăng ở Tiền Vệ... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Đó là một cuộc se duyên vui vẻ nồng ấm / giữa niềm đam mê bất tận của tôi / những tế bào sống động từ não / hình hài bằng tháng năm / với người tình lạnh lùng / trên screen nâu và xám... (...)
 
Tiền Vệ là gì?  (thư toà soạn) - Tienve.org
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Trong 10 năm qua (2002-2012), thỉnh thoảng lại có một vài người thắc mắc về ý nghĩa của chữ “Tiền Vệ”. Thật ra, đó là một câu hỏi mà nhiều người đã đặt ra từ khi trang TIỀN VỆ vừa khai sinh, và chúng tôi đã có đăng một bản tin với nhan đề “Tiền Vệ là gì?” vào ngày 28/1/2003 để giải thích về điều này. Hôm nay, chúng tôi xin đăng lại nguyên văn bản tin ấy để các bạn tiện tham khảo... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... hòng mọi thứ suôn sẻ thêm mười năm / hai mươi năm / năm mươi năm / trăm năm / hòng cũng “vui thôi mà!” kiểu bùi giáng / ưa nói // cho tiền vệ... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tôi chồm hổm ngóng đợi bình minh / con chữ hy vọng bò lên mắt / đường thơ chảy thành dòng nước thánh / tẩm liệm ngày cửa đóng / tôi mở mắt / tôi mở thơ / tôi mở cờ / tôi mở tôi... (...)
 
Những điều có thật  (tiểu luận / nhận định) - Lê Minh Phong
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tôi thường khoái hoạt rít thuốc và uống café rồi chậm rãi đọc lại những tác phẩm của mình trên Tiền Vệ giống như cái cách mà một đứa bé để chiếc banh quy sữa thấm dần rồi tan biến trên đầu lưỡi của mình. Đương nhiên, sau khi đã xuất hiện trên Tiền Vệ thì những truyện ngăn của tôi đã trở nên hoàn hảo hơn... (...) (...)
 
Từ báo in Việt đến báo mạng Tiền Vệ  (tiểu luận / nhận định) - Phan Đức
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Từ lâu, tôi luôn tâm niệm làm thơ là phải sáng tạo, là làm ra sự độc đáo của riêng mình, và không giống ai, còn nếu không làm được như vậy thì nên ngừng viết. Dù thế, chính tôi đến nay vẫn không thích làm thơ kiểu mới nhưng mặt khác cũng rất trân trọng người làm thơ có ít nhiều sáng tạo, chứ không còn dị ứng như trước!... (...) (...)
 
10 năm Tiền Vệ  (tiểu luận / nhận định) - Black Raccoon
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Thật ra, tui không rõ nhóm chủ trương Tiền Vệ đặt tên tờ báo theo nghĩa nào. Tiền Vệ trong bóng đá Forward, hay Tiền Phong trong văn học Avant-Garde? Có lẽ là Tiền Vệ trong bóng đá. Xung phong, tấn công. Dĩ nhiên là có mục tiêu. Trong bóng đá Soccer, người tấn công cần tốc độ, kỹ thuật và cả nghệ thuật phối hợp lắt léo đẹp mắt. Tờ Tiền Vệ dường như có đầy đủ các yếu tố này... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tự do, tôn trọng mọi thể nghiệm nghệ thuật mới nhất. Cái này là vô cùng quan trọng. Đối với Tiền Vệ, tác giả được thỏa sức viết, viết về bất cứ điều gì chỉ cần ráng viết sao cho hay là được... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... hãy bày biện ra / hãy chuyên chở tới / hãy gởi đi xa về phía trước / hai mươi năm / ba mươi năm nữa / thơ ta vỗ nhịp điệu nhớ nhung xanh sắc màu lá biếc / thời tienve.org... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Akhmatova, người nói câu ấy, ai treo chị ở đây không phải là tình cờ, họ biết tôi sẽ tới, nhìn ngắm, như chị đã nhìn ngắm những ngôi sao đuối mệt trên Neva, trên những vách nhà tù đỏ và ghi nhận, những câu nói chạy ngược vào trong, nhập tâm, nhập nhập tâm... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Thở nhẹ thời gian / bằng khói từ kẽ tay / nơi một que diêm / vừa cháy hết mười năm / màu đỏ của lửa / vẫn bập bùng trong tay khuya... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] Bếp lửa quê nhà / quạnh quẽ / mùi lá khô cây khô cỏ khô da khô máu khô thôi thúc cháy / chữ nghĩa cong khô vặn vẹo nằm phơi nắng cả / bút mực cũ càng chỏng chơ bụi bặm góc nhà... (...)
 
Hơn một ngàn ngày  (tiểu luận / nhận định) - Khuất Đẩu
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Khi Talawas tự đình bản, tôi nghĩ mình cũng chết theo. Không ngờ lại đầu thai ở Tiền Vệ. Hóa ra là đã 1000 ngày! Một ngàn ngày chạy theo anh em cũng muốn hụt hơi. Nhưng mà vui. Cái vui lớn nhất là được sống trong không khí bát ngát của tự do. Tự do viết, tự do suy tưởng. Chẳng phải mang một cái vòng kim cô nào hết... (...) (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... đôi chân cứng như đồng / đá ngoạn mục đá nhanh / trên sân chơi văn học / trọng tài là lương tâm // mười năm chơi trên sân / đối thủ phải nể nang / vì tinh hoa đấu pháp / và cú sút vô song... (...)
 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... đêm cởi áo để lưng trần quạt gió / cơn nóng hung hăng kẹp nách đo nhiệt kế / trái tim bung vỡ hục hặc hoài nghi / nhịp đập méo mó dò la tâm tưởng / gõ gõ như điên lên những con chữ // tiếng cười lù khù trong cổ họng / mừng một niên tiền vệ hoành hành / cho tôi siết tay một cái nhe... (...)
 
Tiền Vệ: văn học xung phong  (ký sự / tường thuật) - Bùi Văn Phú
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Thủ môn, hậu vệ, trung vệ và tiền vệ là ngôn ngữ thể thao. Khi nghe tên Tiền Vệ tôi mường tượng đến những cặp giò dai sức, xung phong tấn công, ở đây là tính xung phong trong văn học... (...) (...)

 

Không có sự cô độc nào  (tiểu luận / nhận định) - Trần Tiến Dũng

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Giờ đây nhìn lại, tôi thấy mình chính xác khi đã tin rằng Tiền Vệ là miền đất hứa của phẩm chất văn học tiên phong và ý thức tự do... Không có sự cô độc nào trước bóng tối ác hiểm của hệ thống độc tài kiểm duyệt và đặt bẫy. Đã chọn là thi sĩ và nhà văn tự do thì không có sự cô độc nào, cho dẫu là vẻ ngoài. Sự thật là vậy, bởi sự kiên nhẫn khinh thường loại chữ nghĩa chuồng trại luôn có không khí sạch và cần thiết hơn cho ý thức và sáng tạo... (...) (...)

 

Tiền Vệ - dòng sông ơi, vẫn cứ chảy...  (tiểu luận / nhận định) - Trần Hữu Dũng

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... 10 năm Tiền Vệ là cả chặng đường dài của tờ báo mạng về văn học nghệ thuật, nhưng để hình thành “một khối Thịnh Vượng Chung của văn học nghệ thuật Việt Nam, nơi, bất chấp những dị biệt về địa lý và chính trị, mọi người có thể gặp gỡ nhau trong nỗ lực tìm tòi và thử nghiệm để trả công việc sáng tác trở về đúng nguyên nghĩa của nó: làm ra cái mới” thì quả là một thử thách cam go, ác liệt!... (...) (...)

 

10 năm Tiền Vệ  (ký sự / tường thuật) - Lê Trung Tự

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Đến khi Tiền Vệ chính thức ra đời, tôi bỗng nhiên trở thành một độc giả hết sức trung thành. Sáng, tôi đến chỗ làm sớm hơn những người khác, việc đầu tiên là mở internet và bấm vào nút trang nhà tienve.org; giờ nghỉ buổi sáng, tienve.org; giờ ăn trưa, tienve.org; trước khi tắt máy ra về, tienve.org; buổi tối, trước khi đi ngủ, tienve.org... (...) (...)

 

Tôi mơ giấc mơ vớt chữ  (thơ) - Chim Hải

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... tôi thấy giấc mơ tôi nguyên vẹn trên lưng còng gió / tôi quay về khu vườn bỏ hoang / xác nhận sự tồn tại của chữ / tôi ngắm kỹ diện mạo thơ / và tôi không ngủ... (...)

 

còn lại  (thơ) - Tạ Duy Bình

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... luôn mở ra / ở phía trước / xa thẳm / những con đường / nhìn ngược thời gian / đánh thức những giấc mơ / đêm cứ chảy dài / xoã tung trời mái tóc / nghe bên trong / một giọng nói huyền / lặng thanh... (...)

 

“Thập niên đăng hoả” của Tiền Vệ  (tiểu luận / nhận định) - Trần Ðình Lương

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Sẽ có vụ mùa tốt khi khí hậu văn học nghệ thuật không còn ô nhiễm vì chính trị; khi người sáng tác vượt lên được sự cô quạnh của hoàn cảnh sống cùng sáng tác của mình. “Thập niên đăng hoả” của Tiền Vệ với những bước tiến mạnh mẽ về phía trước: “Hé cửa vào mai sau”... (...) (...)

 

Tiền Vệ, nơi tôi gởi trái tim  (truyện / tuỳ bút) - Trịnh Thanh Thủy

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Cho tới bây giờ tôi vẫn luôn nghĩ rằng khi cần một nơi để gởi gắm trái tim mình tôi sẽ tìm đến Tiền Vệ, nơi tôi có thể vào và bỏ lại những xao xác, áp lực của cuộc sống trong thơ, văn. Nó là bến cảng của các con tàu cảm xúc, chốn trú ẩn của những tâm hồn yêu văn chương, âm nhạc nghệ thuật... (...) (...)

 

một ghi chú bên lề  (thơ) - Nguyễn Man Nhiên

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... ngày qua đi / tấm khăn choàng của sương mù / phủ lên tôi / với các từ bí mật / nhưng trong cái nhìn hoài nghi của bạn, nơi mà thế giới đã đi vào / tôi là ai, có thể... (...)

 

Mười năm Tiền Vệ (2002-2012)  (tiểu luận / nhận định) - Nguyễn Hưng Quốc

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Trước, tôi đã biết, trên lý thuyết, tính tốc độ và tính toàn cầu của internet, nhưng chỉ với Tiền Vệ, tôi mới cảm nhận được, một cách trực tiếp, ý nghĩa thực sự của hai đặc điểm ấy... (...) (...)

 

Khi chúng đến  (truyện / tuỳ bút) - Lưu Diệu Vân

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tôi phát hiện mình đang lơ lửng trong một thòng lọng kết bằng những còng dấu hỏi. Tôi thấy chúng ập đến, chưa kịp hỏi câu cuối cùng. Tại sao phải luôn cần biết? ... (...) (...)

 

Bút nữ Tiền Vệ  (nhiếp ảnh) - Tú Trinh

[10 NĂM TIỀN VỆ] Tác phẩm nhiếp ảnh ghép (photo collage), thực hiện vào tháng 11.2012...

 

Những ý nghĩ trên ghế bố  (ký sự / tường thuật) - Thận Nhiên

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Bạn có tò mò, vậy chứ toà soạn của Tiền Vệ được đặt ở đâu? Tôi xin mời bạn đến thăm nhé. Nó ở đây. Trong căn phòng này. Ông chủ biên đã đọc những gì bạn viết ở đâu ư? Ở đây, trên mặt bàn bề bộn này. Văn chương của bạn viết được đọc với những thứ gia vị gì ư? Bạn thấy đó, cái gạt tàn đầy ắp chưa được đổ và hai chiếc ly chỉ còn cặn rượu... (...) (...)

 

Tiền Vệ & tôi  (ký sự / tường thuật) - Nguyễn Viện

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Với Tiền Vệ, gần như tôi được thỏa chí viết. Tôi có thể viết bất cứ thứ gì tôi nghĩ và tôi muốn. Viết không theo một khuôn khổ nào. Viết sao cũng được... (...) (...)

 

Những gợi mở về cách nhìn thế giới  (tiểu luận / nhận định) - Nguyễn Thanh Hiện

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... có thể nói suốt mười năm qua, trang mạng tienve.org đã làm được công việc đi tiên phong trong việc giới thiệu những cái mới của văn học và nghệ thuật thế giới, cả trong lĩnh vực hư cấu lẫn lĩnh vực phi hư cấu... (...) (...)

 

Duyên vui  (ký sự / tường thuật) - Hiệp Phong

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Luôn luôn đi trước, thay đổi, mới lạ không ngừng mới là Tiền Vệ. Nhân kỷ niệm 10 NĂM TIỀN VỆ, gọi là: lời quê chắp nhặt dông dài, tôi mạn phép góp đôi dòng “lưu bút” vào ngày này như một lời chúc mừng, như một bó hoa tươi thắm gửi tặng đến Ban Biên Tập Tiền Vệ. Một Tiền Vệ trí tuệ, phong phú, tinh tường — một Trái tim Nghệ sĩ... (...) (...)

 

tim hãy còn đập  (hội họa) - Vương Ngọc Minh

[10 NĂM TIỀN VỆ] Tác phẩm sơn dầu trên bố, thực hiện vào tháng 11/2012...

 

Cuộc tình nửa đoạn  (thơ) - Ðinh Phương

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... hằng ngày tôi đến thăm em / thỉnh thoảng bắn lên trời những nụ hôn / em ngồi lựa chọn / chỉ nhặt những cái lăn lộn / những cái điên tiết / chẳng giống ai... (...)

 

Từ Nguyễn Hưng Quốc tới Hoàng Ngọc-Tuấn  (ký sự / tường thuật) - Hoàng Xuân Sơn

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Nhân kỷ niệm 10 năm Tiền Vệ, xin cảm tạ quý bằng hữu đã cho tôi có cái đà bung tiếp trong cuộc chơi thơ ca văng mạng. Và xin tặng anh em chủ trương Tiền Vệ một lẵng hồng nhung thắm đượm tình quê, tình người.... (...) (...)

 

Những chiến binh  (thơ) - Lê Nguyên Tịnh

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... những chiến binh / làm lịch sử sống động / họ luôn đi về phía trước / với lòng vô uý / mặt trời rực rỡ trong tim / thời gian đối với họ là niềm xác tín... (...)

 

retro  (thơ) - Nguyễn Man Nhiên

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... bầu trời mãi bỏ đi, hướng gió giả vờ / con bồ nông trong mũ bơi huýt sáo / những chiếc lông chim chầm chậm xoay vòng / giấc mơ bị sờn của tôi mắc kẹt trong cát lún... (...)

 

Máu chảy ra thì lạnh  (thơ) - Lê Vĩnh Tài

[10 NĂM TIỀN VỆ] Khi bạn cứa vào cổ tay / Cắt đứt nỗi đau đang giày vò bạn / Máu chảy đến khi bạn cảm thấy cơ thể mình trống rỗng / Như hàng ngày bạn vẫn xả nước thải xuống cống / Máu chảy ra thì lạnh... (...)

 

Cơn mộng giữa rừng phong (truyện / tuỳ bút) - Hoàng Long

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Đã hết một mùa thu ư? Anh thấy mình ngồi đây đã ngàn năm, đã qua bao mùa trăng, bao nhiêu lần lá đổ. Nhưng đồng hồ mới chỉ hai giờ rưỡi chiều. Mới ba mươi phút trôi qua. Mặt ao vẫn lặng lẽ, đàn vịt nhỏ vẫn bơi bơi, gió nhẹ thổi những lá phong rơi rải rác, ngôi chùa vẫn yên tĩnh trầm tư. Tiếng chuông chùa đã thức tỉnh anh khỏi cơn đại mộng. Cuộc đời có khác gì một giấc chiêm bao giữa trưa thu?...

 

Tiền Vệ (thơ) - Vũ Trọng Quang

[10 NĂM TIỀN VỆ] Như một tiền đạo / lao về phía trước / không lùi lại / cũng không đứng lại / đứng lại là lùi lại / hậu vệ // Thoát khỏi ngã ba / chữ nghĩa giương biểu ngữ / trên mặt sông đang chảy / ra biển lớn...

 

Mười năm tienve.org  (thơ) - Lê Vĩnh Tài

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Thúy đã nói: / Tiền Vệ là nơi chúng ta sẽ công bố lần đầu tiên những tác phẩm của mình. / Như Mẹ đã chọn nơi ấm áp để sinh chúng ta... (...)

 

Những hạt giống bay đi  (hội họa) - Ann Phong

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Tranh acrylic trên bố, sáng tác năm 2011. Hoạ sĩ gửi riêng cho Tiền Vệ như một lời chúc mừng sinh nhật 10 năm...

 

Giao hưởng chiều  (thơ) - Chiêu Anh Nguyễn

[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Có gì / ngoài khung cửa ấy / bức tường chắn lối mòn như tất cả những bức tường / trên đời / chiếc cửa sổ kéo rèm vàng nhạt, khung cửa cao quá đầu người / mờ đục / có gì / ngoài khung cửa / cây con đã đâm lên từ sau ô kính... (...)

 


Các hoạ phẩm sử dụng trên trang này được sự cho phép của các hoạ sĩ đã tham gia trên trang Tiền Vệ

Bản quyền Tiền Vệ © 2002 - 2018