tin & thư | chuyên đề | tác phẩm mới | tác phẩm của tháng | đối thoại | tác giả | gửi bài | góp ý |
dẫn nhập | nhận định | tác phẩm | thảo luận |
danh mục chuyên đề
Lưu thông trong thân thể tôi  [chuyên đề  TRUYỆN CỰC NGẮN]

 

Bản dịch Hoàng Ngọc Biên

 

HENRI MICHAUX

(1899-1984)

 

Henri Michaux là một con người cô đơn, một nhà thơ có chỗ đứng thật sự riêng lẻ trong văn học Pháp. Khai phá nội tâm mình và nỗi đau của con người qua những giấc mộng, những truyện huyền tưởng và cả những thể nghiệm tác động ma túy, Michaux nghiêng về phía các nhà thơ siêu thực, nhưng không hề gia nhập phong trào này. Có thể nói toàn bộ những cái ông viết đều thể nghiệm sự tương quan giữa thực tại và chính bản thân ông, sự tương quan mang những kích thước gần như ám ảnh — ám ảnh về chính lý lịch của mình. Nhiều sáng tác của ông xuất phát từ những giấc mơ và ác mộng, phác vẽ một thứ địa lý nội tâm, nhận thức về chính mình soi từ thực tại, và từ cả cái tưởng tượng và vô thức... Tác phẩm Michaux, kể cả tác phẩm tạo hình, luôn đứng bên ngoài mọi kiểu phân loại.
 
Tác phẩm chính: Qui je fus, 1927; Un barbare en Asie, 1932; Voyage en Grande Garabagne, 1936; Plume 1938; L’Espace du dedans, 1944; Par la voie des rythmes, 1974; Idéogrammes en Chine, 1975; Chemins cherchés, chemins perdus, transgressions, 1982.

 

________________

 

LƯU THÔNG TRONG THÂN THỂ TÔI

 

Thời đó, cái sợ là cái mà suốt cả mười năm tôi đã không còn biết đến, cái sợ đó bây giờ trở lại điều khiển tôi. Trước tiên là đau âm ỉ, nhưng khi rốt cuộc nó đến nơi, thì nó đến nhanh như làn chớp, như ngọn gió đánh sập những toà nhà, cái sợ xâm chiếm tôi.

Cái sợ của tôi đang nghĩ tới bàn tay tôi trong một tương lai gần sẽ phải đông cứng lại, thì tương lai lập tức đến, và bàn tay tôi đông cứng, không còn có thể giữ một vật gì. Cái sợ của tôi nghĩ ra kiểu chết hoại ở chân tay, tức khắc hai bàn chân tôi lạnh buốt và, khi sức sống rời khỏi chân, chúng như bị chặt lìa khỏi thân thể tôi. Một cái chắn dứt khoát đã tách tôi ra xa rồi. Tôi đã phải từ bỏ hai thỏi đất tròn chỉ mới đây ít lâu thôi hãy còn có tên là hai bàn chân tôi, hứa hẹn cho tôi những cơn đau khủng khiếp, trước khi lên đường, và sau đó, bỏ đi luôn…

Cái sợ của tôi tiếp đó đi lên đến đầu tôi, nhanh như cắt một cái đau nhói bổ lên sọ tôi và tiếp sau tôi cảm thấy suy yếu đến nỗi tôi đã phải lùi bước trước nỗ lực nhớ lại tên mình.

Như thế tôi bàng hoàng lưu thông trong thân thể hốt hoảng của mình, kích động những cú sốc, những nhịp ngưng, những lời rên rỉ. Tôi kích thích vùng thắt lưng của mình, và cảm thấy đau ở đây. Tôi đánh thức ruột kết, nó đau thắt; nghe ngóng tim, nó liền rút vũ khí ra. Ban đêm tôi cởi hết áo quần, và trong những cơn run rẩy, tôi kiểm tra da mình, chờ đợi xem cái đau nào đây sẽ làm nó nứt vỡ ra.

Một cảm giác nhột nhạt lạnh lẽo báo động cho tôi khi thì ở đây, khi thì ở kia, một cái nhột lạnh chạy khắp thân thể tôi.

Khi cuộc chiến vừa kết thúc và tôi ngưng phòng ngự, thì cái sợ bấy giờ chỉ chờ đợi một lúc khuây khỏa thôi để xuất hiện, cái sợ đi vào cơ thể tôi như bão táp và đến khi ấy thì cuộc chiến của tôi bắt đầu.

 

 

--------------
“Lưu thông trong thân thể tôi” dịch từ nguyên tác “En circulant dans mon corps” [trong Apparitions (1946)] in lại trong René Bertelé, Henri Michaux, Collection “Poètes d’aujourd’hui” (Paris: Seghers, 1980).

 

 

Tác phẩm của Henri Michaux đã đăng trên Tiền Vệ:

Một bà mẹ chín con!  (truyện / tuỳ bút) 
Plume vừa đặt chân đến Berlin, anh ta sắp đến Trạm cuối, thì một người đàn bà tiến đến gần anh, và đề nghị anh về ngủ đêm với bà. — Xin cậu đừng đi, tôi van cậu đấy. Tôi là mẹ của chín đứa con... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)
 
Can thiệp | Công việc của tôi  (truyện / tuỳ bút) 
Ngày xưa, tôi quá tôn trọng thiên nhiên. Tôi ngồi nhìn các sự vật và phong cảnh trước mặt và tôi để yên chúng làm gì thì làm. Bây giờ thì hết rồi, tôi sẽ can thiệp... | Tôi ít khi nhìn thấy người nào mà không đánh họ. Có người thích độc thoại nội tâm. Còn tôi thì không. Tôi thích đánh hơn... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)
 
Trong một lúc đãng trí ngu ngốc, Plume bước đi hai chân trên trần nhà, thay vì đặt chân trên mặt đất. Than ôi, khi hắn nhận ra điều này, thì đã quá trễ. Bấy giờ tê liệt bởi vì máu tức khắC ứ đọng, dồn cả xuống đầu hắn, như sắt dồn lên đầu một cái búa, hắn không còn biết gì nữa... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)
 
Bài thơ "Je vous écris d’un pays lointain" của Henri Michaux (1899-1984) — một nhà thơ có chỗ đứng thật sự riêng lẻ trong văn học Pháp. Bài này gồm 12 đoạn, có thể gọi là một bài thơ, nhưng cũng có thể gọi là một truyện ngắn. «Tác phẩm Michaux, kể cả tác phẩm tạo hình, luôn đứng bên ngoài mọi kiểu phân loại.» Nhà thơ Hoàng Ngọc Biên — người dịch tác phẩm này ra Việt văn — đã nhận định như thế...
 
Ẩn ngữ  (thơ) 
Hắn đã bước đi, người ta bảo tôi thế, suốt nhiều năm và nhiều thế kỷ, vừa đi vừa xem lịch. Và, giờ đây, hắn kiểm chứng lại xem mọi người có mặt ở đấy hay không... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên]
 
Giản dị  (thơ) 
Cho đến nay, cái mà tôi thiếu nhất, đó là sự giản dị. Tôi đang bắt đầu thay đổi dần dần... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên]
 
Tử khúc  (truyện / tuỳ bút) 
Thần tài với đôi cánh rộng, thần tài vì nhầm lẫn đã mang tôi cùng với những kẻ khác tới miền đất thần tiên, nhưng thật bất ngờ, ôi quá bất ngờ, trong lúc tôi tưởng rằng mình rốt cuộc cũng được biết mùi hạnh phúc, thì vô vàn chiếc pháo nhỏ bỗng nổ vang trong không khí, và những mũi dao nhọn từ khắp phía đâm xối xả vào người tôi, khiến tôi rớt tuột xuống cái nền đất cứng của quê hương, từ nay và mãi mãi sẽ là quê hương của tôi... [Bản dịch Nguyễn Đăng Thường] (...)
 
Plume du lịch  (truyện / tuỳ bút) 
Plume không thể nói là người ta vẫn tôn trọng mình một cách quá đáng trong những lần du lịch. Có người qua mặt ông không báo trước, có người thản nhiên lau tay vào áo vét của ông. Rốt cuộc ông quen dần. Ông thích du lịch một cách khiêm nhường. Bao lâu còn du lịch được cách đó, ông sẽ cứ du lịch... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)
 
Plume ở nhà hàng  (truyện / tuỳ bút) 
Plume ăn đang trưa ở nhà hàng, thì người đầu bếp tiến lại, nhìn ông một cách nghiêm trọng và nói nhỏ với ông bằng một giọng bí ẩn: “Cái món ông đang xơi trên đĩa không có trong thực đơn”... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)
 
Plume bị đau ngón tay  (truyện / tuỳ bút) 
[...] Đừng có nghĩ rằng một ngón tay bị mất đi ta có thể dễ dàng tìm lại được một ngón khác. Người đàn ông cụt ngón tay, em chẳng thấy có cái gì thích thú cả. Một khi bàn tay anh bị cắt mất một ngón rồi, đừng có mong đợi gì ở em nữa... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)
 
Một người bình thản  (truyện / tuỳ bút) 
Giơ tay ra ngoài giường rờ tấm vách nhưng không thấy, ngạc nhiên... [Bản dịch Nguyễn Đăng Thường] (...)

 


Các hoạ phẩm sử dụng trên trang này được sự cho phép của các hoạ sĩ đã tham gia trên trang Tiền Vệ

Bản quyền Tiền Vệ © 2002 - 2018