Bùi Văn Phú
tiểu sử &  tác phẩm 

tác phẩm

Tiền Vệ: văn học xung phong  (ký sự / tường thuật) 
[10 NĂM TIỀN VỆ] ... Thủ môn, hậu vệ, trung vệ và tiền vệ là ngôn ngữ thể thao. Khi nghe tên Tiền Vệ tôi mường tượng đến những cặp giò dai sức, xung phong tấn công, ở đây là tính xung phong trong văn học... (...)

Vĩnh biệt người tù lương tâm Nguyễn Chí Thiện  (truyện / tuỳ bút) 
[TƯỞNG NIỆM NGUYỄN CHÍ THIỆN (1939-2012)] ... Tôi luôn nhớ đến anh qua hình ảnh đó. Hình ảnh của một người tù lương lâm đầu tiên từ miền Bắc Việt Nam mà tôi biết được. Về thơ của anh tôi nhớ nhất hai câu: “Tự do tôi quí thiết tha / Mà sao tù ngục hết ra lại vào” vì đến nay ở Việt Nam vẫn còn những tù nhân lương tâm. Như anh... (...)

Du khách là đại sứ văn hoá  (đối thoại) 
[VĂN HOÁ & CUỘC SỐNG] ... Chiến tranh đã qua đi gần 40 năm, ngày nay du khách đến Việt Nam sẽ thấy được gì? Một đất nước đang phát triển là điều mọi người nhìn ra. Đó là mặt nổi. Thế còn văn hoá Việt Nam có gì đọng lại?...

“Touch” và những vuốt ve nóng bỏng  (đối thoại) 
[ĐIỆN ẢNH] ... Hết phim, người xem không hiểu được nguyên do đưa đến những cử chỉ táo bạo của Tâm. Cách dựng nhân vật chính trong phim khiến khán giả khó nối kết được những tình cảm sâu lắng với hành động ngoài đời của Tâm, tuy các vai trong phim được diễn viên thể hiện khá thành công...

Cuối năm nhìn lại, tiếc nhớ gì và hi vọng gì?  (đối thoại) 
[CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI] ... Thập niên 2010 này phong trào dân chủ đang lan ra từ Tunisia, Ai-Cập sang Lybia, Syria. Hy vọng năm mới cách mạng dân chủ sẽ đến với Đông Á, ở đó hương hoa tự do đang bắt đầu lên mầm trên đất Myanmar và sẽ lan toả sang Việt Nam...

Đơn Dương giờ đã thênh thang đời cát  (đối thoại) 
[VĂN NGHỆ & CHÍNH TRỊ] ... Nhiều người ngậm ngùi thương tiếc vì tài năng và những tác phẩm nghệ thuật anh để lại cho đời, trong khi truyền thông chính thống trong nước không còn nhắc nhiều đến diễn viên Đơn Dương chỉ vì anh đã đóng các vai không phù hợp với quan điểm nhà nước...

Biểu tình, nhìn từ sân trường Đại học Berkeley  (đối thoại) 
[TỰ DO NGÔN LUẬN] ... Thời còn đi học, một sinh viên ban tiến sĩ mới từ Trung Quốc qua du học thấy biểu tình nơi thường có nơi sân trường, anh nói với tôi biểu tình nhiều thế là loạn mất. Tôi bảo không loạn đâu vì đó là phản ánh của một nước Mỹ tự do...

Hết rồi phấn trắng bảng đen!  (ký sự / tường thuật) 
... Công nghệ thông tin và kỹ thuật cao đã chuyển đổi lớp học từ phấn trắng bảng đen cùng nét chữ đơn sơ qua laptop chằng chịt thông tin. Với nhiều học cụ tân tiến để tiếp cận giáo dục, nhưng biết sử dụng cây bút như vũ khí và dùng phím gõ chỉ huy để chiến đấu với sự dốt không phải là điều dễ cho những tâm hồn học sinh... (...)

Cà phê cánh diều  (đối thoại) 
[VĂN HOÁ & CUỘC SỐNG] ... Một hôm xuống San Jose chơi được bạn rủ đi uống cà phê cánh diều. Tôi hỏi đó là tên một loại cà phê mới, chắc là thơm ngon lắm sao? Bạn nói cà phê này vừa thơm ngon, vừa mát nên mới gọi là cánh diều, uống một lần rồi sẽ mê. Nghe bạn quảng cáo và cái tên “cánh diều” là lạ dễ thương nên tôi cùng đi với bạn...

Dưới Biển Đông là những mỏ vàng đen  (đối thoại) 
[CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ] ... Nếu lãnh đạo Việt Nam muốn giải quyết những tranh chấp trong tinh thần hoà bình, bình đẳng, theo Công ước biển của Liên hiệp quốc dù là song phương, đa phương, trước Liên hiệp quốc hay trước Toà án Quốc tế thì lãnh đạo cũng cần phải có sức mạnh của lòng dân để dựa vào...

Về biểu tình 5.6.11: ngày của lòng yêu nước  (đối thoại) 
[CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ] ... Thế nhưng cả nước với mấy trăm tờ báo, Hà Nội và Sài Gòn có toà soạn của nhiều báo có đông bạn đọc, với cả trăm phóng viên lại không có bài tường thuật nào. Riêng Thông tấn xã Việt Nam chỉ có một bản tin ngắn cho rằng các tin quốc tế về biểu tình là sai sự thật. Đọc bản tin 270 chữ của cơ quan truyền thông nhà nước Việt Nam tôi tưởng đang đọc tin từ một nước lạ nào...

Từ Cù Huy Hà Vũ đến Ngô Bảo Châu: sự can đảm của trí thức  (đối thoại) 
[NHÂN QUYỀN & NGỤC TÙ] ... Những nhận định tích cực của Giáo sư Ngô Bảo Châu về Luật sư Cù Huy Hà Vũ và tiêu cực về vụ án đưa đến việc tự đóng blog cho thấy nhà nước dù muốn mời gọi trí thức đóng góp khả năng vào việc xây dựng quốc gia, nhưng tuyệt đối không chấp nhận trí thức bàn luận đến những vấn đề chính trị, không cho trí thức phát biểu chính kiến độc lập...

Thế hệ 1970 và nhạc Nguyễn Đức Quang  (ký sự / tường thuật) 
[TƯỞNG NIỆM NGUYỄN ĐỨC QUANG (1944-2011)] ... Các bạn của thế hệ 1970 ơi. Tiễn Nguyễn Đức Quang chúng ta cùng nhau cất cao tiếng hát nhé: Ta như giống dân đi tràn trên lò lửa hồng / mặt lạnh như đồng cùng nhìn về một xa xăm... Sáng sớm 27.03.2011 trái tim trong người Nguyễn Đức Quang ngừng đập sau 68 năm sôi sục theo dòng đời. Nhưng những âm điệu của anh còn đập mãi trong tim con người và đất nước Việt Nam... (...)

Nếu là Bi, tôi sẽ sợ  (tiểu luận / nhận định) 
[Những suy nghĩ về cuốn phim “Bi, đừng sợ” của đạo diễn Phan Đăng Di] ... Nếu là đứa bé như Bi lớn lên trong một xã hội như phản ánh trong phim, có lẽ tôi sẽ sợ. Vì không có ai giải thích cho tôi hiểu được những tình cảnh chung quanh mình... (...)

Tuyết rơi và hồi tưởng  (ký sự / tường thuật) 
... Gần chiều tối chúng tôi đến biên giới hai tiểu bang là một vùng tuyết phủ trắng. Không như đồi núi Sierra có rừng thông chắn tầm nhìn xa, nơi đây thoai thoải những đồi bát ngát tuyết. Giữa mầu trắng, rải rác vài ngôi nhà toả ánh đèn từ khung cửa sổ. Đó là hình ảnh in trên những tấm thiệp Giáng Sinh tôi đã nhận được. Điều mà trong bao nhiêu năm tôi tưởng chỉ là những giấc mơ mà nay được nhìn thấy bằng đôi mắt của mình... (...)

Từ trang quảng cáo trên báo của Mỹ đến công ti rác của Đức  (đối thoại) 
[CHÍNH TRỊ & BÁO CHÍ] ... Vụ việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng được truyền thông trong nước thổi lên mây để lừa dân qua mấy trò trích dịch “báo chí nước ngoài” đã bị tác giả Nguyễn Tôn Hiệt khám phá ra [“Báo chí nước ngoài” ca ngợi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng? Thật ra chỉ là một trò lừa bịp!], và đang trở thành trò cười cho những ai có hiểu biết về lãnh đạo Việt Nam...

Cuối năm nghĩ về đời sống và kĩ thuật  (ký sự / tường thuật) 
... Với đa số dân theo Thiên Chúa giáo nên Giáng sinh là lễ hội lớn nhất năm ở Hoa Kỳ. So sánh với văn hoá Việt thì Lễ Giáng sinh vào ngày 25.12 chính là ngày Tết của người Mỹ và người châu Âu, không phải ngày 1 tháng Giêng dương lịch mà người Việt gọi là “Tết Tây”. Theo tôi gọi thế là không đúng với tinh thần và văn hoá Mỹ. Trong nếp sống Mỹ, ngày đầu năm Tây không phải là tết vì người ta đã tặng quà, gửi thiệp chúc đến nhau quanh ngày Giáng sinh, một tuần trước ngày đầu năm... (...)

Thơ, nhạc Việt sẽ chảy về đâu?  (đối thoại) 
[THƠ & NHẠC]. .. Quán Paloma nằm trong khu thương mại của người Việt ở San Jose nhộn nhịp hơn vào một chiều tối thứ Sáu trời sắp vào đông. Hơi lạnh. Ấm lên nhờ chút rượu vang và tình người trong số chừng trăm khách có mặt...

Trả lời bạn Chu Hà  (đối thoại) 
[VĂN HỌC & CHIẾN TRANH] ... Cám ơn bạn đã chỉ ra lỗi của tôi vì tôi đã không dùng đúng chữ. Tôi viết “đơn vị thiện chiến nhất của Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà”, ý tôi muốn nói là “binh chủng” thay cho “đơn vị”. Tôi không phải là người lính trong thời chiến tranh ở Việt Nam...

Tưởng nhớ Cao Xuân Huy (1947-2010): đọc lại và đọc thêm  (tiểu luận / nhận định) 
[TƯỞNG NIỆM CAO XUÂN HUY (1947-2010)] ... Trong tim tôi luôn có sự kính trọng những người lính Việt Nam Cộng Hoà đã bảo vệ miền Nam, những người đã bỏ súng, hay bị bẻ gãy súng, nhưng vẫn tiếp tục tranh đấu cho một đất nước Việt Nam tốt đẹp hơn bằng ngòi viết. Cao Xuân Huy chưa từng viết văn trong nước, nhưng ông đã cầm bút, đã làm văn học từ khi đến Hoa Kỳ vào năm 1983 cho đến cuối đời của ông... Hình như chưa ai kể lại những kinh hoàng của cuộc triệt thoái (hay rút lui) di tản bằng ngôn ngữ thật nhất như Cao Xuân Huy... (...)

Từ Vegas đến Zion  (ký sự / tường thuật) 
... Đêm trước khi rời Vegas, bà xã xuống kéo máy thử thời vận còn tôi thả bộ từ Luxor đến New York xem có gì lạ. Đứng trên cầu bắc ngang đại lộ Las Vegas từ Excalibur sang MGM, nhìn Nữ thần Tự do toả sáng tôi nhớ đến câu nói của bà: “Hãy trao cho tôi sự mệt mỏi, sự nghèo khó của bạn...” khi chào đón những người tị nạn, những di dân tứ xứ đến Hoa Kỳ lập nghiệp... (...)

Berkeley ngày hội cánh diều  (ký sự / tường thuật) 
... Ngồi trên đồi cỏ, nhìn về hướng tây là vịnh, xa xa là San Francisco với toà nhà hình kim tự tháp, với cây cầu Golden Gate bắc ngang cửa vịnh, mờ mờ trong màn sương là nét chấm phá của tiết trời vùng Vịnh mùa hè. Ngó về hướng đông, tháp Campanelli của Đại học Berkeley cao vút in trên đồi cây xanh, giữa những cánh diều... (...)

Tượng Nữ Thần Tự Do ở Hà Nội  (đối thoại) 
[BIỂU TƯỢNG TỰ DO] ... Tôi mới đọc xong quyển Vietnam: Rising Dragon của phóng viên BBC Bill Hayton viết về một nước Việt Nam đương đại. Sách có in nhiều hình, trong đó có tấm hình dưới đây với tượng Nữ Thần Tự Do ở Việt Nam là một sự việc đã được độc giả Tiền Vệ bàn đến. Chép lại để bạn đọc có thêm thông tin...

“Hola, hola” thiên đường hạ giới  (ký sự / tường thuật) 
... Bao giờ tận thế thì có ai biết được. Còn thiên đường và địa ngục thì ở đâu đó bên kia cõi đời này và chưa có ai đã đến được đó rồi trở lại dương trần kể cho chúng ta nghe. Nhưng nếu có dịp, mời bạn ghé chơi Cancún vì ở đó tôi đã thấy được một góc của thiên đường... (...)

Nữ Thần Tự Do: từ quá khứ đến hoá thân  (đối thoại) 
[BIỂU TƯỢNG TỰ DO] ... Cách đây không lâu trên Tiền Vệ có đăng một số hình của bạn đọc gửi đến cho biết tượng Nữ Thần Tự Do đã có trên đất nước Việt Nam từ hơn nửa thế kỉ trước. Tượng đã được dựng ở Hà Nội trong những năm trước khi đất nước chưa chia đôi và tại miền Nam trong những năm chiến tranh. Mới đây, đọc một sách ảnh về chiến tranh Việt Nam tôi thấy tấm hình dưới đây, chép ra để bạn đọc cùng xem...

Chùm ảnh: 30 Tết ở San Jose  (ký sự / tường thuật) 
Năm nay Tết về trễ, rơi đúng vào một cuối tuần được nghỉ lễ kéo dài ba ngày ở Mỹ và với thời tiết nắng đẹp nên không khí vui xuân, đón Tết của người Việt ở San Jose rất náo nhiệt. Sinh hoạt đón Tết giờ chỉ còn lại Hội Tết trong County Fairgrounds, là khu để người Việt tụ về vui xuân, đón Tết từ một phần tư thế kỉ nay... (...)

Chùm ảnh: Ghế đỏ  (ký sự / tường thuật) 
... Mầu đỏ của ghế nổi bật giữa gam mầu xám của những chiếc bàn nhôm và nền xi-măng. Thêm vào là nét lạ do ánh nắng chiếu qua những đường giây giăng mắc trên trần lộ thiên, tạo những bóng nắng đường nét và hình đốm vuông in xuống sàn và trên vật thể... (...)

Chớm đông trên đỉnh Yosemite  (ký sự / tường thuật) 
... Chúng tôi đã đi chơi Yosemite nhiều lần vào mùa hè, chỉ một lần vào mùa đông, nhưng năm đó không có tuyết rơi mà mưa nhiều. Tôi đã quen những con đường từ San Francisco đến công viên này như đường 132, đường 120. Nhất là đường 120 rất đẹp vào mùa xuân với đồng cỏ xanh lốm đốm hoa dại, đá nâu lúc chạy ngang vùng đồng bằng hay khi xe leo dốc qua nhiều đèo quanh co một bên là núi và một bên là vực thẳm. Lên đây chơi thường gợi nhớ cho tôi đường đi Vịnh Hạ Long cũng cong queo, cũng những mảng xanh nhưng là mầu luá và xa xa nhấp nhô những núi đá... (...)

Ra thăm quê hương của Tổng thống Obama  (ký sự / tường thuật) 
... Ở đây, thỉnh thoảng nghe có người nói tiếng Việt và còn ít nhiều thứ khác nữa phảng phất hương vị Việt Nam. Như khí hậu. Như ngày ở Maui chúng tôi leo núi vào rừng trúc đi tìm suối mát. Hay như cây trái và các loại hoa. Đi loanh quanh nơi nào cũng có sứ trắng, sứ đỏ toả hương, có hoa trang, vạn thọ toả sắc. Thấy phượng rực nở bên đường và trước khách sạn làm tôi mênh mang nhớ về quê nhà... (...)

Ở Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại San Francisco  (ký sự / tường thuật) 
... Trình độ thưởng thức nghệ thuật, cảm nhận xấu đẹp tuỳ theo đôi mắt của người đứng đối diện với tác phẩm. Với tôi cũng thế, có những hoạ phẩm, tượng hình, vật thể được trình bày, sắp xếp đã tạo cho mình cảm giác thoải mái, vui, lạ hay thích thú và cũng có những tác phẩm mà nhìn qua, ngó lại cũng không có cảm giác để bắt được ý của nghệ sĩ sáng tác... (...)

San Francisco nhìn từ North Beach và Phố Tầu  (ký sự / tường thuật) 
... Thành phố rộn ràng tiếng pháo từ lúc khai mạc cho đến khi kết thúc diễn hành. Con hoàng long dài hơn 80 mét toả sáng, theo tiếng pháo uốn lượn trên những con phố hai bên chật người. Rồng lượn đến đâu bên đường vỡ ra những tiếng “Wow!”, tiếng “It’s cool” xen trong tiếng pháo nổ đì đùng... (...)

Cali đón Tết Tầu, Tết ta... và Tổng Thống Obama  (ký sự / tường thuật) 
... Sáng Mồng Một Tết. Thứ Hai. Ngày Tết... Nghe lác đác pháo nổ dưới phố. Trời quang đãng. Từ đỉnh đồi ngó xuống thành phố Oakland và San Francisco hiện rõ dưới ánh nắng chan hoà... (...)

Mùa xuân tản mạn chuyện hoa, nhạc  (truyện / tuỳ bút) 
Con người sinh ra có lẽ là để yêu hoa. Các cô yêu thích hoa tươi còn các cậu mê hoa biết nói cười. Hoa mang hương thơm, sắc đẹp đến cho đời nhưng hoa cũng có thể giết người khi được dùng làm độc dược để kết liễu cuộc đời. Thân tôi cũng giống như bao người khác, có hoa là vui mà thiếu hoa thì buồn... (...)

31.12.08 ở San Francisco  (ký sự / tường thuật) 
... “Do you want to buy firecrackers? Ten bucks.” — Anh muốn mua pháo không? Mười đô — Tôi khua tay, lắc đầu. Không biết anh ấy bán pháo để người mua đốt đón Tết Tây tối nay hay đón Tết Ta vào cuối tháng... (...)


Các hoạ phẩm sử dụng trên trang này được sự cho phép của các hoạ sĩ đã tham gia trên trang Tiền Vệ

Bản quyền Tiền Vệ © 2002 - 2014