Trò chuyện về Thơ & Tâm linh với Trần Nguyên Đán  -  Ðỗ Xuân Tê  /  Trần Nguyên Đán
... TNĐ: Cho đến bây giờ có lẽ tôi vẫn chưa hiểu hết ý của Chúa vì sao Ngài đã chọn tôi (một đứa con khá nhạy cảm và hay xúc cảm, như hầu hết những tâm hồn văn nghệ sĩ) vào chức vụ của một người chăn bầy, một chức vụ dường như ngược lại với con người thật của mình. Tôi vẫn hay hỏi Chúa câu hỏi ấy, và dần dà nghe Chúa nói rằng con cứ sống cho trọn cả hai: chức vụ và bản chất. Vì vậy cả hai nhà “tu sĩ” và “thi sĩ” trong tôi đều có thể sống chung hòa bình, tôi đều sống trọn vẹn, không mâu thuẫn... (...)

Trương Vũ: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Trương Vũ  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Trương Vũ: ... Thời gian qua, bao nhiêu đổi thay, bao nhiêu biến cố dồn dập đến trên thế giới, và bao nhiêu sự thật phơi bày trên đất nước, tôi không còn nhìn về ngày 30 tháng 4 như xưa nữa. Bây giờ, với tôi, “30 tháng Tư, 1975” là ngày khởi đầu cho một sự sụp đổ thê thảm, một hình thức khác của bại trận, của chủ nghĩa Cộng Sản tại Việt Nam, tại Đông Âu, tại các nước Liên Xô cũ, và tại nhiều nơi khác trên thế giới... (...)

Hoàng Xuân Sơn: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Nguyễn Thị Thanh Bình  /  Hoàng Xuân Sơn
Hoàng Xuân Sơn: Khi đã là độc tài đảng trị, buôn dân bán nước thì lời nói nào thốt ra từ đám chóp bu hưởng quyền hưởng lợi chỉ là những lời tuyên truyền xảo trá, đĩ bợm, mị dân để cũng cố địa vị, quyền hành cho dù sử dụng bất cứ thủ đoạn nào kể cả luồn cúi cam tâm làm nô lệ. Cho nên những kẻ này không còn là người Việt Nam nữa... (...)

Trần Vũ: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Trần Vũ  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Trần Vũ: ... Thoát ra ngoài, so sánh tình trạng độc tài và tụt hậu tại quê nhà với các xứ Tự do, có thể đọc những quyển sử không tuyên truyền mà ghi lại tội ác thật sự của các chế độ Sô-Viết bên Nga, bên Tàu, Cuba... tuổi trẻ Việt Nam cũng sẽ nhận chân Đại Thắng Mùa Xuân 1975 là một sự đánh tráo xương máu của dân chúng. [...] Không. Không phải như Nguyễn Duy viết: “Phe nào thắng thì nhân dân đều bại”. Chính phe Độc Tài chiến thắng thì dân chúng mới bại... (...)

Phan Xuân Sinh: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Phan Xuân Sinh  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Phan Xuân Sinh: ... Cho nên cái ngày 30 tháng 4 năm 1975, cái ngày hoà bình thực sự trên đất nước cũng mở đầu cho cái ngày lao khổ mà chúng tôi nhận lãnh. Lúc đầu chúng tôi nghĩ rằng dân tộc hoà bình, thống nhất. Xoá bỏ tất cả để xây dựng. Nhưng người thắng trận quyết trả thù, phủ lên đầu chúng tôi những tội danh mà chúng tôi chưa hề hay biết... (...)

Lưu Nguyễn Đạt: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Lưu Nguyễn Đạt  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Lưu Nguyễn Đạt: ... Chúng ta có thể ngày nào đó tha thứ, bỏ qua, nhưng không bao giờ quên nổi tai ương quốc nạn của biến cố 30 tháng Tư 1975 và của những chính sách bạo tàn liên hệ... (...)

Đinh Từ Bích Thúy: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Ðinh Từ Bích Thúy  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Đinh Từ Bích Thúy: ... Khi mặc niệm về ngày 30 tháng 4, trong lúc này, gần bốn thập niên sau biến cố, Thúy thấy cái nhìn của mình không chỉ giới hạn trong khuôn khổ Việt Nam. Nó đã được hoàn cầu hóa, một phần vì những biến chuyển thế giới gần đây, như cuộc cách mạng ở Tunisia, Ai Cập, Lybia, Syria... [...] Mong rằng những người dân Việt ở Việt Nam đã và sẽ được hứng khởi, bừng mắt bởi những cuộc nổi dậy ở Trung Đông, cũng như những hành động dũng cảm của các nhà đối lập như Lưu Hiểu Ba, Lưu Hà, Ngải Vị Vị, Trần Quang Thành, v.v..., và tin vào khả năng tác động sự chuyển hóa của chính họ... (...)

Nguyễn Hưng Quốc: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Nguyễn Thị Thanh Bình  /  Nguyễn Hưng Quốc
Nguyễn Hưng Quốc: ... Bi kịch của cá nhân thì nên quên. Nhớ, không ai chịu đựng nổi. Nhưng bi kịch của cả dân tộc thì phải nhớ. Quên, người ta đánh mất cơ hội để trở thành giàu có, sâu sắc. Và nhất là, trưởng thành. Với cá nhân, nước mắt là đá, nặng trĩu, kéo oằn người ta xuống; với dân tộc, nước mắt là ngọc trai, trong giếng Mỵ Châu, tỏa sáng, lấp lánh, làm người ta đẹp hơn. Và cũng cao hơn... (...)

Chân Phương: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Chân Phương  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Chân Phương: ... Tôi hình dung đó là một bầy khủng long bằng sắt thép đêm ngày dò dẫm khắp rừng núi Trường Sơn tiến về phương Nam; nhưng khi chiếm được Sài Gòn thì nhanh chóng diễn ra tuồng kịch bi-hài của bọn khủng long chỉ có bộ óc không to hơn bát gạo bao nhiêu!... (...)

Trần Trung Đạo: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Trần Trung Đạo  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Trần Trung Đạo: ... Tôi có một niềm tin sâu xa vào tương lai tươi sáng của dân tộc Việt Nam. Giá trị của một con người không phải được thẩm định khi người đó bị xô ngã nhưng ở chỗ biết đứng lên và đi tới. Dân tộc Việt Nam cũng thế, đã bị xô ngã trong ngày 30-4-1975 nhưng đang đứng lên và đi tới... (...)

Nhã Thuyên: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Nhã Thuyên  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Nhã Thuyên: ... Những bài học lịch sử ở trường phổ thông về “ngày giải phóng”, “chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử”,... cũng như rất rất nhiều những kiến thức, nhiều quan niệm, nhiều “giá trị” tôi chỉ còn nhìn như những cụm từ rỗng nghĩa (nhưng không vô nghĩa). Tôi quan tâm đọc những gì mọi người viết về ngày này như một quan tâm về lịch sử-sống, những người có kí ức về nó đang kể lại, những tâm sự của những người chứng, là bên này hay bên kia, của bè bạn phương xa, của kẻ lạ, hay tôi quan sát, hỏi han, lắng nghe từ những người bình thường như chú xe ôm, bà hàng nước... (...)

Phùng Nguyễn: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Phùng Nguyễn  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Phùng Nguyễn: ... Có những cái loa sẽ không bao giờ ngưng nghỉ việc phát ra tiếng ồn, đặc biệt những vu khống nhằm bôi đen đối phương của mình. Những tuyên truyền láo khoét mà tôi gọi là “nọc độc văn hóa” này lâu ngày sẽ trở thành những thực tế lịch sử không thể đảo ngược. Tôi cho rằng những vết nhơ văn hóa/lịch sử này cần phải được lật tẩy và xóa bỏ... (...)

Hoàng Chính: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Hoàng Chính  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Hoàng Chính: Hiểm họa Hán hóa của những năm Bắc thuộc đã tỏ tường. Và người ta cũng chẳng bận tâm che giấu. Tôi đang nhìn thấy những ngày xuống biển mò ngọc trai, lên rừng săn voi lấy ngà, gom góp vàng bạc đúc tượng những ông Khổng, ông Trang, ông Mao, ông vân vân và vân vân... gửi về phương Bắc... (...)

Hồ Đình Nghiêm: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Hồ Ðình Nghiêm  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Hồ Đình Nghiêm: ... Tháng 4, để mình lục soạn trí nhớ thử, từ cái cớ đau thương nọ hình như chưa có bài thơ nào gây ra xúc động? Mình luôn mang nỗi hoài nghi: Khi bạn chạm mặt buồn đau, tang thương nghiệt ngã, chắc bạn sẽ thấy bất lực khi muốn dùng chữ viết để bạch hóa nó ra. 37 năm qua, mình chưa đọc phải một cái gì nhức nhối về “cải tạo” về “vượt biển” về “lưu vong”... (...)

GS Nguyễn Ngọc Bích: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Nguyễn Ngọc Bích  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Nguyễn Ngọc Bích: ... Đất nước chỉ còn có một hy-vọng độc-nhất, đó là đặt lên vai những tuổi trẻ hôm nay, những tuổi trẻ như Việt Khang, Huỳnh Thục Vy, Lê Thị Công Nhân, Nguyễn Văn Đài, Lê Quốc Quân... và nhiều người còn trẻ hơn thế nữa! Họ là những con người trong sáng, không bị gánh nặng của quá-khứ đè trĩu trên vai, và đã từ lâu họ nhìn ra không còn Quốc-Cộng ở trong hàng ngũ họ nữa, chỉ còn “nghĩa đồng-bào” con Hồng cháu Lạc, con Rồng cháu Tiên!... (...)

Trần Mộng Tú: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Trần Mộng Tú  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Trần Mộng Tú: ... Ba mươi bảy năm rồi, người ta nói là Việt Nam đã hết chiến tranh, người dân đã có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, nhưng trên mạng, người Việt trong và ngoài nước vẫn có những dòng chữ gửi đến cho nhau mang theo những thông điệp thật buồn: Việt Nam tôi đâu? Người dân mất nhà, mất đất. Gái Việt bán sang Đài Loan. Gái Việt xếp hàng lấy chồng Đại Hàn. Không có Tự Do cho Việt Nam. Ngư dân Việt bị tầu Trung Quốc bắt ngay trên biển của mình. Nước Việt âm thầm mất dần từng mảnh cho Trung Quốc... (...)

Nguyễn Tôn Hiệt: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Nguyễn Tôn Hiệt  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Nguyễn Tôn Hiệt: ... Tôi nghĩ, để “băng bó vết thương chung của dân tộc” thì, trước hết, ta không nên nhầm lẫn nó với những chiêu bài “hoà giải hoà hợp” giả hiệu. Không thể “băng bó vết thương chung của dân tộc” bằng cách tự đánh thuốc mê, tự chích thuốc tê, tự tẩy trắng mọi ký ức đau thương, khi vết thương thật sự vẫn còn nguyên trong tâm hồn và trên thể xác của biết bao người. Không thể “băng bó vết thương chung của dân tộc” khi những kẻ gây ra vết thương ấy không hề biết nhận lỗi, không hề biết sửa đổi, mà cứ tiếp tục dối trá, cứ tiếp tục tạo ra những tội ác mới, những sai lầm mới, cứ tiếp tục ca múa, giăng cờ, cụng ly trên chính vết thương ấy... (...)

Bắc Phong: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Bắc Phong  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Bắc Phong: Tôi vẫn muốn gọi ngày 30 tháng 4 là ngày Quốc Hận vì tôi là công dân của nước Việt Nam Cộng Hoà bị mất vào tay Cộng Sản ngày đó năm 1975. Tôi buồn nhiều vì, giống số phận đau thương của nhân dân miền Bắc, nhân dân miền Nam cũng phải sống khổ dưới sự thống trị của Đảng Cộng Sản từ đó đến nay và chưa biết còn đến bao giờ nữa... (...)

Uyên Thao: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Nguyễn Thị Thanh Bình  /  Uyên Thao
Uyên Thao: ... Thời điểm đó, tôi đã nói với bạn bè là tôi thấy cuộc chiến không hề chấm dứt mà chỉ chuyển sang một đoạn đường mới kể từ ngày nào Sài Gòn rơi vào tay Cộng Sản. Trong nhận thức của tôi, cuộc chiến đang diễn ra dù gọi tên là gì, dù được giải thích ra sao thì thực chất chỉ là cuộc chiến do yêu cầu bảo tồn sự sống của người Việt trước nguy cơ huỷ hoại sự sống của một tập đoàn mê muội cuồng dại mà thôi... (...)

Liêu Thái: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Liêu Thái  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Liêu Thái: ... Cứ mỗi dịp tháng Tư về, vườn nhà tôi thi thoảng nghe chó sủa đêm rồi lại tru, mẹ tôi bảo đó là chó sủa ma. Và mẹ tôi cũng nói rằng còn quá nhiều oan hồn uẩn tử, âm khí quá nặng, nên tháng Tư về, song hành với tiếng reo hò chiến thắng là tiếng chó tru đêm đầy rẫy trên quê hương. Và, đâu đó trong góc khuất cuộc đời, những oan hồn đang thở dài nhìn hiện tình đất nước, nhìn những người bạn năm nào giờ đang lưu lạc… Cứ như thế, đất nước vật vờ trong nhịp buồn tháng Tư – tháng Oan Hồn... (...)

Nguyễn Viện: Những suy nghĩ về ngày 30/4 -  Nguyễn Viện  /  Nguyễn Thị Thanh Bình
Nguyễn Viện: ... Tôi vừa đọc lại cuốn Chuông gọi hồn ai của Hemingway, cũng là cuốn sách viết về cuộc nội chiến Tây Ban Nha, và tôi nhớ có đoạn Hemingway để cho nhân vật của mình nói, đại ý: Cần phải có một cuộc giải tội tập thể cho cả dân tộc, bất kể anh ở phe nào. Vâng, tôi ước ao có một ngày mọi người dân Việt dù đang sống ở bất cứ đâu, cùng dành ra một giờ để xưng tội với nhau và xin tha thứ cho nhau. Cho cả những người đã chết, đang sống và sẽ sinh ra làm người Việt... (...)

Herta Müller: viết bằng kéo -  Noiville, Florence  /  Müller, Herta
... Người ta rất dễ hình dung một Herta Müller với các cây kéo lớn của bà. Cắt tỉa các phần của những câu cú thành những khoanh tròn. Khâu chung lại “những chữ ăn cắp đó đây, trên các trang báo hàng ngày, tạp chí, hay trong cuốn in mẫu hàng của hảng Ikea.” Nghịch đùa xem sự va chạm giữa “cái tầm thường và cái văn chương”. Nói tóm gọn, chế tạo lại hàng ngày cái ngôn ngữ sắc bén và thi vị đã giúp bà đoạt giải Nobel văn chương năm 2009... [Bản dịch của Nguyễn Ðăng Thường] (...)

“Phê bình là đưa ra bằng chứng nghệ thuật, từ góc độ khám phá cá nhân” -  Khánh Phương  /  An Huệ
... Một nhà phê bình, sau 20 năm, hoàn toàn có thể có những ý kiến khác về đối tượng trước đây của mình. Như thế không có nghĩa ý kiến của 20 năm trước là “sai”, mà nó là kết quả của một lối tư duy khác... (...)

Con gián của nhà hoạ sĩ -  Mostafavi, Hamdam
... Tin tưởng rằng quê hương anh, nhứt là sau “mùa xuân Ả Rập”, còn có thể đứng lên, anh liên lạc thường xuyên với các hoạ sĩ tha hương khác cùng với thân nhân trong nước. Thiển nghĩ của anh là các hoạ sĩ có thể làm được rất nhiều chuyện. “Công việc duy nhứt tôi có thể làm là vẽ tranh biếm hoạ. Tôi không mổ xẻ phân tích chính trị, tôi không có giải pháp nào cả. Nhưng tôi tin chắc rằng các hoạt động văn hoá và xã hội nho nhỏ chúng tôi đang làm mỗi người một nơi có thể trở thành một lượn sóng. Một cộng đồng trí thức Iran mạnh mẽ đã hình thành ở hải ngoại và cũng đang xê dịch được nhiều thứ.” ... [Bản dịch của Nguyễn Đăng Thường] (...)

Hoàng Ngọc Diêu – Tôi không hề bị quê hương từ chối -  Hoàng Ngọc Diêu  /  Phạm Thị Hoài
Chiều ngày 11 tháng 1 năm 2012, khi vừa rời chuyến bay từ Sydney và xuất trình visa để làm thủ tục nhập cảnh tại sân bay Tân Sơn Nhất, Hoàng Ngọc Diêu đã bị công an giữ lại để thẩm vấn suốt hơn 3 tiếng đồng hồ. Sau đó, anh đã bị áp giải lên một chuyến bay khác để trở về Úc. Đây là bài phỏng vấn Hoàng Ngọc Diêu do nhà văn Phạm Thị Hoài thực hiện... (...)

Trò chuyện với Lý Đợi và Bùi Chát: Khước từ thoả hiệp để lựa chọn tự do -  Bùi Chát  /  Nhã Thuyên  /  Lý Đợi
... Tất cả những điều gì làm nên Mở Miệng ngày hôm nay, phần lớn do thái độ khước từ sự thoả hiệp và chọn đứng bên lề... Trong một cái nhìn có phân tích và hơi lạc quan thì “tự do xuất bản và tự do sáng tác ở Việt Nam đã có thể nói đến một sự chuyển động rõ rệt”, nhưng tôi nghĩ điều đó không quan trọng bằng thái độ của người cầm bút với từng hoàn cảnh sống của mình. Cao Bá Quát, Hồ Xuân Hương... rõ ràng không nói gì đến tự do xuất bản, nhưng vẫn là tác giả có vấn đề của thời đại họ sống. Người cầm bút thích đứng bên lề các trung tâm là vì vậy... (...)

Phỏng vấn Bùi Chát - Hội viên Danh dự Trung Tâm Văn Bút Thụy Điển -  Dân Làm Báo  /  Bùi Chát
Dân Làm Báo được thông tin Trung Tâm Văn Bút Thụy Điển, một trong những thành viên lớn nhất của Văn Bút Quốc Tế, đã tuyển chọn nhà thơ Bùi Chát, sáng lập viên nhóm nghệ thuật Mở Miệng và Nhà xuất bản độc lập Giấy Vụn làm thành viên danh dự của Hội. Dân Làm Báo xin chúc mừng nhà thơ Bùi Chát và có cuộc trao đổi với anh nhân sự kiện này... (...)

Nói chuyện với tác giả “Hố Thẳm Tư Tưởng” -  Bùi Vị Xuyên  /  Phạm Công Thiện
[TƯỞNG NIỆM PHẠM CÔNG THIỆN (1941-2011)] ... Nhà thơ Trần Hữu Dũng từ Sài Gòn vừa gửi cho Tiền Vệ một bài phỏng vấn Phạm Công Thiện do Bùi Vị Xuyên thực hiện theo lời yêu cầu của tạp chí VĂN. Trong cả một đời chữ nghĩa của Phạm Công Thiện, có lẽ đây là bài phỏng vấn duy nhất, đăng trên tạp chí VĂN số tháng 9 năm 1969, từ trang 79 đến trang 98... (...)

Trần Vàng Sao: nhà thơ mê vẽ -  Phanxipăng  /  Trần Vàng Sao
Trần Vàng Sao là một trong những trường hợp đặc biệt của văn nghệ Việt Nam hiện đại. Với giọng điệu đầy cá tính, một số tác phẩm của anh đã tạo lắm hiệu quả đáng nhớ: Bài thơ của một người yêu nước mình (1967), Người đàn ông bốn mươi ba tuổi nói về mình (1984), Buổi trưa giữa đường tôi ngồi núp mưa (1990) đem lại cho tác giả niềm vinh quang lẫn nỗi hệ luỵ. Bao năm nay, dưới mái nhà ở Vỹ Dạ, cố đô Huế, Trần Vàng Sao còn say sưa vẽ tranh bằng nhiều chất liệu... (...)

Nghệ thuật văn chương hư cấu [VIII] -  Vargas Llosa, Mario
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2010] ... Tôi nghĩ điều quan trọng là các nhà văn tham dự, đưa ra những phán đoán, và can thiệp, nhưng đồng thời không để chính trị xâm nhập và phá hoại lĩnh vực văn học, địa hạt sáng tạo của nhà văn. Khi điều đó xảy ra, nó giết chết nhà văn, làm cho anh ta chỉ còn là một kẻ tuyên truyền. Do đó điều cần thiết là anh ta phải đặt giới hạn cho những hoạt động chính trị mà không từ bỏ hoặc tự tước đi nhiệm vụ phát biểu ý kiến của mình... [Bản dịch của Phan Quỳnh Trâm, với sự hiệu đính và chú thích của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Nghệ thuật văn chương hư cấu [VII] -  Vargas Llosa, Mario
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2010] ... Để hư cấu, tôi luôn phải bắt đầu từ một hiện thực cụ thể. Tôi không biết điều đó có đúng với tất cả các tiểu thuyết gia khác hay không, nhưng tôi luôn cần một bệ nhún của hiện thực. Đó là lý do tại sao tôi phải nghiên cứu và tham quan những nơi chốn xảy ra sự kiện, chứ không phải vì tôi chỉ muốn tái tạo hiện thực. Tôi biết điều đó là bất khả. Ngay cả khi tôi muốn tái tạo hiện thực thì kết quả cũng chẳng hay ho chút nào, nó sẽ là một điều gì hoàn toàn khác... [Bản dịch của Phan Quỳnh Trâm, với sự hiệu đính và chú thích của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Nghệ thuật văn chương hư cấu [VI] -  Vargas Llosa, Mario
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2010] ... Tôi nghĩ tiểu thuyết, như một thể loại, thiên về sự thái quá. Nó có khuynh hướng tăng trưởng nhanh chóng, cốt truyện phát triển như một căn bệnh ung thư. Nếu tác giả theo đuổi mọi đầu mối của cuốn tiểu thuyết, nó sẽ trở thành một khu rừng rậm. Tham vọng kể toàn bộ câu chuyện là đặc tính cố hữu của thể loại này. Mặc dù tôi luôn cảm thấy đến một thời khắc nào đó bạn phải giết chết câu chuyện để nó không kéo dài vô tận, tôi cũng tin rằng việc kể chuyện là một nỗ lực để đạt tới cái lý tưởng của cuốn tiểu thuyết “trọn vẹn” ấy... [Bản dịch của Phan Quỳnh Trâm, với sự hiệu đính và chú thích của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Nghệ thuật văn chương hư cấu [V] -  Vargas Llosa, Mario
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2010] ... Một số người xem văn chương như là một sinh hoạt bổ sung hoặc trang trí cho một cuộc đời vốn dành để theo đuổi những thứ khác hay thậm chí như một cách để đạt được thanh thế và quyền lực. Trong những trường hợp đó, có một sự tắc nghẽn, đó chính là văn chương đang trả thù chính nó, nó không cho phép bạn viết với một chút tự do, táo bạo hay độc đáo nào cả. Đó là lý do tại sao tôi nghĩ rằng việc dấn thân hoàn toàn vào văn chương là điều rất quan trọng... [Bản dịch của Phan Quỳnh Trâm, với sự hiệu đính và chú thích của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Nghệ thuật văn chương hư cấu [IV] -  Vargas Llosa, Mario
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2010] ... Lúc đầu có điều gì đó rất mơ hồ, một trạng thái cảnh giác, một điềm báo, một điều gây thắc mắc. Một cái gì đó tôi nhận ra trong cõi mù mịt và chập chờn quanh tôi khiến tôi chú ý, tò mò, và phấn khích, và rồi tự nó biến thành công việc, những thẻ ghi chú, bản tóm tắt cốt truyện. Rồi đến khi tôi có cái sườn truyện và bắt đầu sắp đặt mọi sự việc theo trật tự, thì một điều gì đó rất tản mạn, rất mơ hồ vẫn còn lởn vởn. Giây phút “bừng sáng” chỉ xảy ra trong khi làm việc... [Bản dịch của Phan Quỳnh Trâm, với sự hiệu đính và chú thích của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Nghệ thuật văn chương hư cấu [III] -  Vargas Llosa, Mario
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2010] ... Tôi không bao giờ biết khi nào thì tôi sẽ kết thúc một câu chuyện. Một mẩu chuyện tôi tưởng chỉ mất vài tháng đôi khi có thể mất vài năm để hoàn thành. Đối với tôi một cuốn tiểu thuyết dường như chỉ hoàn thành khi tôi cảm thấy rằng nếu tôi không kết thúc nó sớm, nó sẽ vượt qua khỏi tôi. Khi đã đạt đến độ bão hoà, khi tôi thấy đã đủ, khi tôi không còn chịu đựng được nữa, thì câu chuyện kết thúc... [Bản dịch của Phan Quỳnh Trâm, với sự hiệu đính và chú thích của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Nghệ thuật văn chương hư cấu [II] -  Vargas Llosa, Mario
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2010] ... Tôi chưa bao giờ có cảm giác rằng tôi đã quyết định một cách duy lý, một cách lạnh lùng, để viết một cái truyện. Trái lại, những sự kiện hoặc những con người nào đó, đôi lúc những giấc mơ hay những gì đọc được trong sách vở, bất ngờ bám lấy tôi và đòi hỏi sự lưu tâm. Đó là lý do tại sao tôi nói rất nhiều về tầm quan trọng của những yếu tố hoàn toàn phi lý của công việc sáng tạo văn chương. Tôi tin rằng sự phi lý này cũng phải được chuyển tải đến người đọc. Tôi muốn những cuốn tiểu thuyết của tôi được đọc như cách tôi đọc những cuốn tiểu thuyết mà tôi yêu thích... [Bản dịch của Phan Quỳnh Trâm, với sự hiệu đính và chú thích của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Nghệ thuật văn chương hư cấu [I] -  Vargas Llosa, Mario
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2010] ... Khi còn trẻ, tôi rất mê đọc Sartre. Tôi cũng đọc các tiểu thuyết gia người Mỹ, đặc biệt của thế hệ lạc loài — như Faulkner, Hemingway, Fitzgerald, Dos Passos — nhất là Faulkner. Trong số các tác giả tôi đọc khi tôi còn trẻ, Faulkner là một trong số ít những người vẫn còn có ý nghĩa rất lớn đối với tôi. Tôi chẳng bao giờ thất vọng khi đọc lại ông, như cái cách mà tôi vẫn thỉnh thoảng cảm thấy khi đọc lại Hemingway, chẳng hạn. Tôi cũng sẽ không đọc lại Sartre vào lúc này. So với mọi thứ tôi đã đọc từ thuở đó đến nay, thì tác phẩm hư cấu của Sartre có vẻ đã lỗi thời và đã mất đi phần lớn giá trị của nó... [Bản dịch của Phan Quỳnh Trâm, với sự hiệu đính và chú thích của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

CHÂN PHƯƠNG - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: “Tự sự của lồng chim” và “thực tế của xà lim” -  Chân Phương  /  Hoàng Ngọc-Tuấn
.. Tổ chức Đại hội Nhà văn Việt Nam sẽ cho họ cơ hội đánh bóng lại cái chuồng trại văn hoá của chế độ toàn trị made in Viet Nam! Và một lần nữa trang trí hoa lá cho “tự sự của lồng chim” để tiếp tục che đậy “thực tế của xà lim”!... (...)

NGUYỄN QUỐC CHÁNH - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: “Độc Hội hoành tráng” -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Theo tôi hiện nay Đảng không những không coi trọng thị trường, mà còn coi thường cái Chủ Nghĩa Xã Hội. Cái mà Đảng coi trọng và quan tâm nhất là sự sống còn của Đảng. Định hướng XHCN và thị trường là những phương tiện để những phe phái trong Đảng thoả hiệp và tranh giành quyền lợi... (...)

HOÀNG NGỌC BIÊN - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: “Văn học dân tộc” – một thứ dây xích leng keng lịch sử... -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Tôi không tin có tiên, lại càng không tin có một vị tiên nào làm một việc “bất nhân” là ban cho ta một ân huệ để cầu ước cho hội ấy “sửa sai”. Bởi lẽ đó, nếu như bị ép quá, mà có một vị tiên được “bố trí” làm việc này, thì tôi chỉ xin một điều duy nhất: nếu hội ấy không được tái “cơ cấu” để biến mất, thì cho tôi không được nghe nói về nó nữa... (...)

THẬN NHIÊN - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: “Ăn bám, mua vui bằng tiền của nhân dân” -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Hôm nay tác động của văn chương lên thực trạng xã hội là nhẹ hều, đúng hơn, chẳng là cái cóc khô gì cả. Nhưng văn chương vẫn nhận được một sự quan tâm quá mức cần thiết! Điều này có khi làm các nhà văn ngộ nhận rằng mình còn ngon, còn trọng lượng đáng kể, hay còn là tác nhân quan trọng có thể làm thay đổi xã hội! Bé cái nhầm, cả phía quan tâm và phía được quan tâm!... (...)

NGUYỄN QUỲNH - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: “Giải tán Hội Nhà văn Việt Nam” -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Tôi có 3 mong-ước: a) Toàn zân tẩy chay Hội Nhà-văn Việtnam. b) Jải-tán Hội Nhà-văn Việtnam. c) Mỗi hội-viên của Hội Nhà-văn Việtnam fải đọc và học cuốn Văn-chương là jì? của J.-P. Sartre để hiểu sứ-mệnh và trách-nhiệm của nhà-văn trong jai-đoạn tối-tăm ở Việtnam hiện-tại... (...)

HOÀNG XUÂN SƠN - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: “Không có ‘đảng’, đố mầy làm văn!” -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Chỉ cần một điều: Cóc cần chơi với “đảng” nữa, e khá hơn chăng? Nếu không thì nên “phẹc mê bu tích”!... (...)

ĐỖ TRUNG QUÂN - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: “Lấp đi cái ao làng” -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Hội Nhà văn Việt Nam và báo Văn Nghệ đã thành cái ao làng lâu rồi. Tôi ước: Lấp đi cái ao làng. Cái ao làng phải thật sự bị lấp để thách thức chính những kẻ quen sống trong ao... (...)

NGUYỄN ĐĂNG THƯỜNG - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: “Sự đoàn kết bắt buộc của chuồng cừu” -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Văn học là Đảng, Đảng là văn học. Đảng nói dân cầm bút nghe. Dân cầm bút nghe Đảng nói. Bô bô cái lỗ miệng “xây dựng/xây đắp” thì dễ ợt ai mà chẳng làm được. Nhưng “dựng đắp” thì phải có công cụ (tài năng) và vật liệu (tác phẩm) và thời gian nữa chứ... (...)

NGUYỄN VIỆN - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: Văn nghệ “báo hiếu” -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Sự quan tâm của Đảng dành cho văn chương chính là vì chưa bao giờ như hôm nay Đảng mất quyền kiểm soát đối với văn chương, đặc biệt là văn chương ngoài luồng và những thứ chữ nghĩa trên internet... (...)

LIÊU THÁI - Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: “Phân loại rác trong một hố rác” -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Lẽ ra phải nói là: Tài sản lớn nhất của Hội Nhà văn Việt Nam là tạo ra một cái nền gọi là văn học “dân tộc” dưới ánh sáng Mác–Lê, “tư tưởng” Hồ Chí Minh và Mao, một nền văn học tuyên truyền cự phách và một công cụ tuyên truyền toàn trị ưu việt. Nói như vậy nghe có vẻ thật thà đôi chút... (...)

Nói chuyện với một 8X -  Nguyễn Đình Chính  /  Phan Huyền Trang
... + Cô nói đúng. Những ai muốn thưởng thức vẻ đẹp của cuộc đời thì đừng đọc cái gọi là thơ “chẹc chẹc” của tôi. - Vậy thì ông mất công sản xuất ra cái gọi là thơ “chẹc chẹc” ấy làm gì? + Để đổi mới thơ ca, để công phá ít nhiều vào bức tường thành ngôn ngữ và ý thức của con người Việt Nam. Chẹc chẹc là như vậy đó. Cô hiểu chưa? - Em chưa hiểu. Ông nói như vậy có quá kiêu ngạo và ngộ nhận không? + Tôi đâu có nói như vậy. Đó là người ta nói về thơ “chẹc chẹc” của tôi đấy chứ... (...)

“Chỉ là một Con Người của Chữ Nghĩa” -  Borges, Jorge Luis
... MP-R: Ông nói rằng ông không phải là một nhà tư tưởng... Borges: Không, ý tôi muốn nói là tôi không có một hệ thống triết học nào của riêng mình. Tôi cũng không bao giờ thử làm điều đó. Tôi chỉ là một con người của chữ nghĩa. Cũng giống vậy, ví dụ như — à, tất nhiên, lẽ ra tôi không nên chọn ví dụ này — cũng như cách Dante sử dụng thần học cho mục đích của thơ ca, hay Milton cũng sử dụng thần học cho mục đích của thơ ông ấy, thì tại sao tôi không thể dùng triết học, đặc biệt là triết học duy tâm — thứ triết học đã thu hút tôi — để viết một câu chuyện hay một truyện ngắn? Tôi nghĩ rằng tôi được phép chứ, phải không? ... [Bản dịch của Phan Quỳnh Trâm, với sự hiệu đính của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Văn chương và Hoà bình: Từ lưu vong đến khát vọng -  Bay Vút  /  Hoàng Ngọc-Tuấn
[NOBEL VĂN CHƯƠNG & NOBEL HOÀ BÌNH 2009] Bay Vút — tạp chí Việt ngữ liên mạng của Radio Australia, trực thuộc Australian Broadcasting Corporation (ABC) — phỏng vấn Hoàng Ngọc-Tuấn... “Một người là nhà văn, một người là nhà lãnh đạo chính trị, nhưng cả hai đều vươn lên từ bóng tối — một người từ bóng tối của sự kỳ thị chủng tộc, một người từ bóng tối của chế độ độc tài phi nhân tính. Họ cùng vươn lên từ bóng tối, nên họ cùng khát khao ánh sáng. Tôi tin rằng họ khao khát ánh sáng không chỉ cho riêng họ mà cho cả chúng ta...” (...)

“Nếu không viết, chắc đứt gân máu chết” -  Nguyễn Hưng Quốc  /  Nguyễn Viện
[Chuyên đề NGUYỄN VIỆN] ... Tôi xác tín về một dòng văn học phản kháng đang có mặt ở Việt Nam. Điều quan trọng nhất mà dòng văn học ấy mang lại chính là việc nó xác lập khuôn mặt văn học Việt Nam đương đại. Không dừng lại ở một thái độ chính trị, mà nó đang là dòng văn học chủ lưu với tất cả mọi nỗ lực làm mới văn chương Việt bằng một ý thức mạnh mẽ của tự do sáng tạo... (...)

Cảm nghĩ về tác giả Nguyễn Viện -  Bùi Hoằng Vị
[Chuyên đề NGUYỄN VIỆN] ... Tóm lại,điều ấn tượng nhất về tác giả Nguyễn Viện? ... Là nhà văn sử dụng tiếng Việt thông minh, khoái hoạt, và hiệu quả; sáng tác sung sức nhất, đa dạng nhất, “thời sự” nhất, và “hot” nhất... (...)

Bát cú thuận nghịch độc 6-trong-1, tại sao không? -  Bùi Hoằng Vị
... Tôi quan tâm đến khả năng khác thường, có một không hai, của tiếng Việt. Vâng, ấy là cái khả năng cho phép lật ngược thứ tự các từ trong câu mà vẫn có nghĩa trong một số trường hợp, được vận dụng để tạo nên những văn bản gây ngạc nhiên đáng kể, đặc biệt là với thơ vần... (...)

Bản quyền ‘lục bát 2-trong-1’, tại sao không? -  Bùi Hoằng Vị
... Hắn sẽ không gọi nó là thơ, bởi đã hẳn không thể xem ấy là nghệ thuật; chẳng qua chỉ là kỹ thuật, hay xảo thuật -- một trò chơi, không hơn; tuy vậy, hắn muốn “đăng ký bản quyền” trò chơi này. Để hiểu rõ hơn điều hắn làm, mời bạn theo dõi cuộc “phỏng vấn” sau... (...)

Câu chuyện đằng sau một cuốn phóng sự tiểu thuyết -  Plimpton, George  /  Capote, Truman
... Những câu trả lời của Truman Capote phản ảnh quan điểm văn chương và báo chí của giai đoạn giữa thế kỷ 20; song về phương diện kỹ thuật viết, dù là viết sáng tác hay tường thuật, thì bài phỏng vấn vẫn chứa đựng nhiều điều cho chúng ta học hỏi... [Phỏng vấn Truman Capote, do George Plimpton thực hiện. Trùng Dương dịch và giới thiệu.] (...)

Nhà thơ Phan Huyền Thư — người nối dài sự sống cho chữ -  Hà Thanh Vân  /  Phan Huyền Thư
... Bởi vì chữ cũng là thực thể sống, nó cũng trẻ cũng già, cũng ốm đau, xấu xí bệnh hoạn, điên rồ và cũng có lúc lăn đùng ra chết. Viết những điều vô nghĩa là tạo ra một nghĩa địa chữ... tôi muốn sự sinh nhiều hơn sự tử. Vì thế, tôi muốn đi tìm giá trị mới cho chữ... (...)

“Thế giới [văn chương] luôn có nhiều con đường, quan trọng là có ‘người viết’ hay không” -  Nhã Thuyên  /  Ðặng Thân
... “Có câu chuyện tiếu lâm đùa cợt rằng chúng ta muốn văn học phát triển thì phải thay hết độc giả nước này đi. Câu chuyện tiếu lâm này tôi nghĩ có hàm chứa một thái độ, một ý muốn nghiêm túc. Nhiều độc giả của chúng ta hàng mấy chục năm qua không phải là những độc giả thật sự sáng suốt, không phải những độc giả nhiệt tình, và không phải là những độc giả công tâm. Đa phần độc giả chúng ta bị ảnh hưởng bởi báo lá cải và một số thứ khác.” ... (...)

20 câu trả lời cho 20 câu hỏi -  Renouf, Eugénie  /  Le Clézio, Jean-Marie Gustave
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2008] 1. Nét chính của tính cách ông là gì? Bướng bỉnh. | 2. Ông tìm nguồn vui bằng cách nào? Bằng cách sống như chính mình, không giả vờ. | 3. Cái tên nào làm tim ông đập mạnh? ... [Hoàng Ngọc-Tuấn giới thiệu và dịch] (...)

Tiếng Pháp có lẽ là quê hương đích thực của tôi -  Chanda, Tirthankar  /  Le Clézio, Jean-Marie Gustave
[NOBEL VĂN CHƯƠNG 2008] ... Nếu người ta cho rằng ông là một nhà văn không thể xếp loại được, thì có lẽ vì nước Pháp chưa bao giờ là nguồn cảm hứng duy nhất của ông. Những cuốn tiểu thuyết của ông là một phần của cái thế giới tưởng tượng mang tính toàn cầu hoá... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Cái Mới: nhận diện và song thoại -  Nhã Thuyên  /  Inrasara
... Đó là thơ dân tộc thiểu số, thơ Chăm, thơ nữ quyền luận, hậu hiện đại, nhóm Mở Miệng, nhóm Ngựa Trời, sáng tác của các nhà văn hải ngoại... Tôi thấy chúng mang cảm thức mới-khác hay nảy ra từ một nền văn hoá khác, qua lối biểu hiện mới bằng các thủ pháp mới. Tôi song thoại với chúng, sòng phẳng. Còn cái cũ không cần và tôi không có nhu cầu song thoại với nó... (...)

Trao đổi với Nguyễn Viện về tiểu thuyết [kỳ VI] -  Tienve.org  /  Nguyễn Viện
... lúc ấy, văn chương sến sẽ rực rỡ thay thế cho nền văn học cách mạng. Nhưng thật ra, nền văn học cách mạng đã chết từ bây giờ rồi. Những thay đổi trong lịch sử nói chung thường đi từ thái cực này sang thái cực khác, trước khi đến ngày văn học sến đăng quang, trong vòng 10 năm nữa, văn học Việt Nam sẽ có bộ mặt của người lưỡng tính... (...)

Trao đổi với Nguyễn Viện về tiểu thuyết [kỳ V] -  Nguyễn Viện  /  Tienve.org
... nhìn chung Hội Nhà Văn trở thành một lực cản hơn là sự thúc đẩy cho cái mới xuất hiện. Cho nên không thể chờ đợi gì ở Hội Nhà Văn, bởi vì nó là một tổ chức của Đảng, do Đảng lãnh đạo, nó tuỳ thuộc vào ý muốn của Đảng chứ không phải ý chí của các nhà văn... (...)

Trao đổi với Nguyễn Viện về tiểu thuyết [kỳ IV] -  Tienve.org  /  Nguyễn Viện
... Tôi nghĩ rằng nhiệm vụ thuyết giáo về đạo đức không bao giờ thuộc về nhà văn. Cái mà anh ta cần làm trước hết là nghệ thuật của mình. Trong cái nghệ thuật ấy, người đọc cần nhìn thấy ở anh ta như tâm hồn và lương tri của thời đại mà anh ta đang sống. Bởi thế, nhà văn không thể là kẻ đồng loã với cái đen tối, cái phi nhân tính. Nhà văn phải luôn được coi là tiêu biểu cho sự phản kháng của lương tâm con người trước các thế lực muốn huỷ diệt quyền sống của con người... (...)

Trao đổi với Nguyễn Viện về tiểu thuyết [kỳ III] -  Tienve.org  /  Nguyễn Viện
... Tôi cho rằng tất cả những người viết kiểu giễu nhại, bụi đời, bạt mạng, gây hấn... đều là những phản ứng tích cực nhằm tạo nên những tiếng nói độc lập, không chỉ trong lãnh vực văn chương mà còn là một thái độ chính trị, nhằm xác lập một ý thức sáng tạo tự do và một ý thức công dân tự chủ. Thiếu tự do và tự chủ, không thể trở thành nhà văn... (...)

Trao đổi với Nguyễn Viện về tiểu thuyết [kỳ II] -  Tienve.org  /  Nguyễn Viện
... Đó là cách diễn đạt tốt nhất để mô tả một trạng huống, một tâm thái, một tâm thức, một bối cảnh xã hội và con người đương đại. Đó là sự đứt khúc văn hoá, sự hỗn độn trong đời sống, sự đứt mạch hệ thống tư tưởng nền tảng, sự mất định hướng trong điều hành của cơ chế chính trị, sự thay đổi các giá trị... Và sự chối bỏ của chính tôi với hệ thống, các định vị và định chế xã hội... (...)

Trao đổi với Nguyễn Viện về tiểu thuyết [kỳ I] -  Tienve.org  /  Nguyễn Viện
... Tại sao lại phải sợ? Đó chính là bi kịch của chúng ta, những người dân sống trong một chế độ toàn trị. Đây cũng là nguồn cảm hứng lớn lao nhất của tôi. Đối diện với cái sợ. Ai làm cho mình sợ? Sợ cái gì? Làm cho người khác sợ, có phải là tội ác? Làm thế nào vượt qua được nỗi sợ? ... (...)

Hoàng Long: người săn tìm những chớp truyện -  Nhã Thuyên  /  Hoàng Long
... Có thể xem truyện cực ngắn là một tia chớp loé lên giữa mịt mù của tâm thức để trong khoảnh khắc đó ta nhận ra rằng cuộc sống là một đường chỉ vắt ngang qua vực sâu mà hành nhân phải đi qua trên con đường hành hương thân phận... (...)

TAGALAU — Bảy năm nhọc nhằn và kiêu hãnh -  Huyền Hoa  /  Inrasara
Inrasara đối thoại xung quanh dư luận về TAGALAU — tuyển tập sáng tác - sưu tầm - nghiên cứu Chăm (2000-2007) ... (...)

Không còn ai minh bạch hoàn toàn -  Uyển Đông  /  Lý Đợi
... Nếu phải nói thẳng thì thế này: Nền nghệ thuật hiện nay không còn những tác giả được xem là minh bạch hoàn toàn nữa, mùi của tha nhân bốc lên đều khắp trong các tác phẩm... (...)

Chỉ những kẻ xem thường trí tuệ cộng đồng mới cả gan muốn dẫn dắt cộng đồng -  Lynh Bacardi  /  Nguyễn Viện
... Nhà văn, hắn sẽ cố nâng tầm điều mình muốn bày tỏ lên, chứ không hạ tầm nó xuống cho vừa với các tiêu chuẩn hay ý thích của người đọc. Hắn hoàn toàn không kiêm nhiệm, hay đại diện cho nhà đạo đức, nhà giáo dục, nhà chính trị... vân.vân... để lầm lẫn khoác cho mình vai trò thực hiện những trách nhiệm hướng dẫn, hay lèo lái tâm thức của cộng đồng... (...)

Trao đổi với hoạ sĩ Trịnh Cung về một chuyến đi Mỹ -  Trịnh Cung  /  Thanh Xuân
Cái chán nhất là công việc, nghe ra thì rất quan trọng, thì hăm hở biết chừng nào: qua Mỹ để trình bày đề tài nghiên cứu... nhưng... tôi có cảm giác là việc trình bày các tham luận một cách êm thắm và đầy tính nội bộ như thế này như chỉ cốt hợp thức hoá tài trợ Rockefeller Fellowship cho những đề tài đã được duyệt bởi William Joiner Center... (...)

Về chủ nghĩa hiện thực thần kỳ và việc dịch thuật văn chương châu Mỹ La-tinh -  Lorens, Gunter W.  /  Asturias, Miguel Ángel
[CHỦ NGHĨA HIỆN THỰC THẦN KỲ TRONG VĂN CHƯƠNG] Tôi sẽ cố nói hết sức giản dị cho ông nghe tôi hiểu mấy chữ "hiện thực thần kỳ" như thế nào. Chắc ông cũng hiểu, một người thổ dân da đỏ hoặc một người dân lai sống trong một làng nhỏ rất có thể mô tả cách thức anh ta thấy một tảng đá lớn hoá thành một người hay một ông khổng lồ như thế nào, hoặc một đám mây biến thành một tảng đá ra sao. Đó không phải là một thực tại ta sờ mó thấy được, mà là một thực tại có liên hệ tới sự hiểu biết những sức mạnh siêu tự nhiên... [Bản dịch của Lê Huy Oanh] (...)

Phỏng vấn nhà văn Thế Uyên -  Hoàng Khởi Phong  /  Thế Uyên
Hoàng Khởi Phong phỏng vấn Thế Uyên về đề tài tình dục trong văn chương và về những quan niệm cá nhân của ông trước thời cuộc... (...)

Bắc Đảo nói về chính mình -  Gleichmann, Gabi  /  Bắc Đảo [Bei Dao]
... Tôi thấy một mối liên hệ giữa thơ và sự nổi loạn. Nổi loạn là một đề tài lớn của thế hệ tôi. Nhưng tôi tin rằng sự nổi loạn bắt đầu từ cấp độ bản thân, chẳng hạn, sự nổi loạn của tôi đối với cha tôi. Thơ là một hình thức nổi loạn đối với những thập kỷ hỗn độn ở Trung quốc... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Vài ý nghĩ về văn học Việt Nam hôm nay -  Lê Đình Nhất-Lang  /  Hoàng Ngọc-Tuấn
Lê Đình Nhất-Lang phỏng vấn Hoàng Ngọc-Tuấn về một số vấn đề liên quan đến sinh hoạt văn học Việt Nam hôm nay... (...)

“MURAKAMI LÀ MỘT TẤM GƯƠNG VỀ NHỮNG NỖ LỰC TÌM TÒI VÀ SÁNG TẠO KHÔNG NGỪNG” [Phỏng vấn Nhật Chiêu — nhà nghiên cứu văn học Nhật Bản] -  Lê Tân  /  Nhật Chiêu
... "Ông bị các nhà phê bình thủ cựu kết án là phi truyền thống, không có chút gì, không có một giọt mực nào của truyền thống. Có nghĩa là đọc ông, ta không thấy được một Nhật Bản mà ta đã quen thấy ở những tác giả như Kawabata, Tanizaki, Míshima. So với cả Oe Kenzaburo, một tác giả không phải thể hiện đậm đà tính truyền thống, sáng tác của Murakami cũng rất khác. Vậy thì Murakami là một nhà văn mà điểm nổi bật so với những nhà văn Nhật Bản là ông nỗ lực sáng tạo một ngôn ngữ mới cho văn chương Nhật Bản..." (...)

Sáng tạo là quá trình vượt thoát khỏi cá tính -  Ngọc Anh  /  Mai Văn Phấn
... Thật kinh hãi khi phải ngắm nhìn một nghệ sỹ cứ đứng mãi một chỗ mà biểu diễn quá nhiều lần một tiết mục tới gần như vô cảm, nói cách khác là thương hại những ai thâm canh triền miên trên một mảnh đất đã cỗi cằn... [Mai Văn Phấn trả lời trong cuộc phỏng vấn do Ngọc Anh thực hiện] (...)

Samuel Beckett — người giám sát tôi -  Thwaite, Mark  /  Federman, Raymond
[13.4.1906 - 13.4.2006: KỶ NIỆM 100 NĂM NGÀY SINH SAMUEL BECKETT] Tôi chạm trán lần đầu tiên với tác phẩm Samuel Beckett khi tôi xem vở kịch Waiting for Godot ở New York năm 1956. Tôi chưa bao giờ bình phục. Năm 1959 ở Đại học UCLA, tôi chọn Samuel Beckett làm đề tài luận văn tiến sĩ của tôi. Một số giáo sư trong ủy ban chấm thi tiến sĩ tìm cách khuyên ngăn tôi, bảo rằng Beckett là một ông lang băm... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)

[Phỏng vấn Nguyễn Đăng Thường] CHUNG QUANH SỰ KIỆN CÁC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG XUẤT BẢN DƯỚI HÌNH THỨC PHOTOCOPY Ở SÀI GÒN -  Trần Tiến Dũng  /  Nguyễn Đăng Thường
Có thể coi như là sách samizdat của thời điện tử. Samizdat, tiếng Nga, có nghĩa là "tự xuất bản". Nếu như chúng không ít tốn kém, không ít nguy hiểm hơn, thì chắc cũng đỡ nhọc nhằn hơn in thạch (xu xoa), đánh máy, quay ronéo. Có ảnh hưởng gì hay không thì tôi không thể trả lời... (...)

[Phỏng vấn Lưu Hy Lạc] CHUNG QUANH SỰ KIỆN CÁC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG XUẤT BẢN DƯỚI HÌNH THỨC PHOTOCOPY Ở SÀI GÒN -  Lưu Hy Lạc  /  Trần Tiến Dũng
Hỏi tôi nghĩ sao? Trời ơi, được quá đi chứ... Theo tôi, đó là một chiều hướng mới mẻ thật tích cực. Chắc chắn trong tương lai nó sẽ có sức ảnh hưởng ghê lắm đến diện mạo của văn học đương đại ở ta... (...)

[Phỏng vấn Trịnh Thanh Thuỷ] CHUNG QUANH SỰ KIỆN CÁC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG XUẤT BẢN DƯỚI HÌNH THỨC PHOTOCOPY Ở SÀI GÒN -  Trịnh Thanh Thủy  /  Trần Tiến Dũng
Nói đến ảnh hưởng của phương pháp xuất bản này đối với diện mạo văn học Việt Nam, tôi nghĩ còn quá sớm để đánh giá một thử nghiệm nhưng không ít thì nhiều nó cũng thoả mãn được nhu cầu xuất bản các tác phẩm đang hay sẽ bị cấm đoán và nó còn là lối thoát cho những người nghệ sĩ yêu tự do, thể hiện được tư duy, tiếng nói của mình một cách trung thực... (...)

[Phỏng vấn Đoàn Cầm Thi] CHUNG QUANH SỰ KIỆN CÁC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG XUẤT BẢN DƯỚI HÌNH THỨC PHOTOCOPY Ở SÀI GÒN -  Ðoàn Cầm Thi  /  Trần Tiến Dũng
Theo tôi đây là cách xuất bản có thể phù hợp với hiện trạng Việt Nam, nhờ những ưu điểm: gọn nhẹ, nhanh, không tốn nhiều kinh phí, chủ động, tránh được kiểm duyệt. Tuy nhiên, điều này vẫn không giải quyết được các vấn đề liên quan đến sinh mạng của một ấn phẩm văn học: phát hành và giới thiệu... (...)

[Phỏng vấn Đặng Thơ Thơ] CHUNG QUANH SỰ KIỆN CÁC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG XUẤT BẢN DƯỚI HÌNH THỨC PHOTOCOPY Ở SÀI GÒN -  Đặng Thơ Thơ  /  Trần Tiến Dũng
Ngoài luồng nếu so sánh với trong luồng thì bao giờ cũng mới lạ, táo bạo, can đảm và đa dạng hơn, về mặt nghệ thuật cũng như ý thức. Tôi nghĩ đến ngoài luồng như tất cả những gì không thuộc trong luồng: kể cả văn học bán/phi chính thức, văn học miền Nam trước 75, văn học hải ngoại và quốc tế, văn học báo giấy, báo mạng, và báo miệng. Tức là những sáng tạo tự do vượt ngoài vòng kiểm duyệt... (...)

[Phỏng vấn Mai Ninh] CHUNG QUANH SỰ KIỆN CÁC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG XUẤT BẢN DƯỚI HÌNH THỨC PHOTOCOPY Ở SÀI GÒN -  Mai Ninh  /  Trần Tiến Dũng
Nếu xuất bản ngoài luồng đưa đến cho người đọc những tác phẩm có giá trị nhưng vì áp lực kiểm duyệt nên không được chính thức ra mắt công chúng thì tôi thấy là một điều nên làm. Điều này có khác chi trường hợp tác giả viết xong tự in ra gửi/chia sẻ với mọi người... (...)

[Phỏng vấn Đinh Trường Chinh] CHUNG QUANH SỰ KIỆN CÁC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG XUẤT BẢN DƯỚI HÌNH THỨC PHOTOCOPY Ở SÀI GÒN -  Trần Tiến Dũng  /  Ðinh Trường Chinh
... một phần nào các tác phẩm photocopy/e-book có thể được đánh giá (ngầm) bởi “giới trong nghề” như một diện mạo mới của nền văn học Việt Nam đương đại, vượt ngoài biên giới địa lý. Các tác giả / tác phẩm “photocopy” này góp phần làm cục cựa một cái gì đó... (...)

[Phỏng vấn Nguyễn Hương] CHUNG QUANH SỰ KIỆN CÁC TÁC PHẨM VĂN CHƯƠNG XUẤT BẢN DƯỚI HÌNH THỨC PHOTOCOPY Ở SÀI GÒN -  Nguyễn Hương  /  Trần Tiến Dũng
Tôi đã được đọc một số tác phẩm xuất bản dưới dạng photocopy: một tuyển tập truyện ngắn và nhiều tập thơ tôi có thể kể bằng tên tác phẩm và tác giả, nhưng có lẽ đa số bạn đọc trong giới văn nghệ đã biết rồi. Biết rồi vì nhất là trong lãnh vực thơ, các tác giả này đang là những cây bút hàng đầu của thơ tiếng Việt... (...)

Quanh vụ tập thơ DỰ BÁO PHI THỜI TIẾT bị thu hồi -  Nhóm Ngựa Trời  /  Trần Tiến Dũng
Trần Tiến Dũng phỏng vấn 5 tác giả trong nhóm Những Con Ngựa Trời về sự kiện tập thơ Dự Báo Phi Thời Tiết của họ bị thu hồi ngay sau khi được xuất bản tại Hà Nội... (...)

Nguyễn Đạt: 60 năm chưa về nẻo hiểm -  Nguyễn Đạt  /  Lý Đợi
Một truyện ngắn thành công thức tỉnh cái đang ngủ, cái u mê, cái lãng quên trong ta. Nó có thể chẳng giống truyện ngắn như ta biết, nó là bất kỳ cái gì nhà văn có thể viết, nhưng nó khiến người đọc thích thú hơn bất kỳ truyện ngắn nào được xác định là truyện ngắn. [Nguyễn Đạt] (...)

Lynh Bacardi: "Xin đừng thổi còi tôi quá sớm" -  Diệu Hoa  /  Lynh Bacardi
Tôi không gây shock bằng cách cố tình xài ngôn ngữ này, nhưng đề tài, chất liệu tôi chọn để đưa vào thơ là những mà người ta thường cho rằng u ám, đen tối, dưới đáy xã hội. Cái mà trước kia, người ta không dám đưa vào thơ... (...)

Phỏng vấn chớp nhoáng với Pablo Neruda -  Neruda, Pablo  /  Lispector, Clarice
— Viết văn có làm cho nỗi thống khổ của cuộc sống dễ chịu đựng hơn không? / — Có, tất nhiên. Thực hành nghề nghiệp của mình, nếu bạn yêu thích nó, thì thật là một diễm phúc. Nếu không, nó chỉ là địa ngục. / — Thượng Đế là ai? / — Đôi khi là tất cả mọi người. Luôn luôn chẳng là gì cả... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Nói chuyện về «THƠ THẲNG ĐỨNG» -  Munier, Jacques / Juarroz, Roberto
... Nếu thơ và suy tưởng mà như một cái cây in trên nền trời, thỉ có lẽ sẽ có một cái gì đó trong trẻo như một con chim tới đậu lên đó... (...)

Sẽ là Mở Miệng, nếu thấy nhu cầu -  Ðỗ Lê Anh Đào  /  Nhóm Mở Miệng
Đỗ Lê Anh Đào phỏng vấn Lý Đợi, Bùi Chát và Khúc Duy về Mở Miệng... (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Nguyễn Tấn Cứ] -  Nguyễn Tấn Cứ  /  Trần Nhuệ Tâm
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Trịnh Thanh Thủy] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Trịnh Thanh Thủy
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Thuận và PHỐ TẦU: Dùng nghịch lý để kể những nghịch lý -  Thuận  /  Nguyễn Chí Hoan
Để hiểu một tác phẩm, cách duy nhất là đọc nó. Đời tư của tác giả có thể bổ ích nhưng không bao giờ thay thế được tác phẩm. Mối quan hệ hiện thực/văn học ít khi có chung một logic với các mối quan hệ mà người ta vẫn gặp trong đời sống. (...)

Thư ngỏ về BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI -  Trần Nhuệ Tâm
... Tôi thành thật nghĩ, trong thực trạng hỗn mang của các vấn đề văn học nghệ thuật Việt Nam hôm nay, thể loại phỏng vấn chẳng khác gì hơn là tiếng chân chậm chạp mà rền vang, xuyên qua bao con đường hẹp của toàn cảnh một nền văn học thiếu dân chủ... (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Hoàng Ngọc Biên] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Hoàng Ngọc Biên
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Nguyễn Hưng Quốc] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Hưng Quốc
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Đỗ Quyên] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Ðỗ Quyên
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Nguyễn Hoàng Tranh] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Hoàng Tranh
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Nguyễn Trọng Tạo] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Trọng Tạo
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Trần Minh Quân] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Trần Minh Quân
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Nguyễn Cảnh Nguyên] -  Nguyễn Cảnh Nguyên  /  Trần Nhuệ Tâm
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Nguyễn Thuý Hằng] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Thúy Hằng
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Võ Đình] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Võ Đình
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Phan Nhiên Hạo] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Phan Nhiên Hạo
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Nguyễn Thị Ngọc Nhung] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Thị Ngọc Nhung
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Nguyễn Đăng Thường] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Đăng Thường
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Đỗ Kh.] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Ðỗ Kh.
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Lưu Hy Lạc] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Lưu Hy Lạc
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Lý Đợi] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Lý Đợi
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Inrasara] -  Inrasara  /  Trần Nhuệ Tâm
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Hoàng Hưng] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Hoàng Hưng
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Hoàng Ngọc Biên -  Trần Nhuệ Tâm  /  Hoàng Ngọc Biên
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Ngô Tự Lập] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Ngô Tự Lập
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Đinh Linh] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Ðinh Linh
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

BA MƯƠI NĂM: KHOẢNG CÁCH & DẤU NỐI [Nguyễn Viện] -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Viện
1975-2005 và một đại dương ngăn cách, văn giới Việt Nam trong và ngoài nước nghĩ gì, biết gì về nhau? Hai dòng văn chương này có những khác biệt gì, và liệu một ngày nào đó sẽ nhập làm một hay không?... Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn nhiều nhà thơ/nhà văn Việt Nam ở các quốc gia khác nhau, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Một khoảng riêng với nhà thơ Phan Đan -  Trần Nhuệ Tâm  /  Phan Ðan
... Sáng tạo có thể là một chu trình khép kín, từ kẻ sáng tạo tới tác phẩm rồi trở lại kẻ sáng tạo, nhưng hiệu ứng của nó vẫn lan toả, bởi ngay khi sáng tạo, kẻ sáng tạo đã đổi khác và qua đó tác động tới cuộc đời... (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Nguyễn Đăng Thường -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Đăng Thường
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Thanh Xuân -  Trần Nhuệ Tâm  /  Thanh Xuân
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Đinh Trường Chinh -  Trần Nhuệ Tâm  /  Ðinh Trường Chinh
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Trịnh Cung -  Trịnh Cung  /  Trần Nhuệ Tâm
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Nguyễn Viện -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Viện
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Thận Nhiên -  Trần Nhuệ Tâm  /  Thận Nhiên
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Nguyễn Đạt -  Nguyễn Đạt  /  Trần Nhuệ Tâm
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Inrasara -  Trần Nhuệ Tâm  /  Inrasara
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Mai Văn Phấn -  Trần Nhuệ Tâm  /  Mai Văn Phấn
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Phan Huyền Thư -  Phan Huyền Thư  /  Trần Nhuệ Tâm
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Đỗ Kh. -  Ðỗ Kh.  /  Trần Nhuệ Tâm
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

Nhà thơ nói về thơ tình: Nguyễn Quang Thiều -  Trần Nhuệ Tâm  /  Nguyễn Quang Thiều
Thơ tình còn được yêu thích không? Các nhà thơ hôm nay nghĩ gì về thơ tình? Họ có còn làm thơ tình không? Trần Nhuệ Tâm đã phỏng vấn một số nhà thơ, và những bài phỏng vấn sẽ được đăng liên tục trên Tiền Vệ. Mời bạn đọc theo dõi. (...)

VAI TRÒ NHÀ THƠ [phỏng vấn Đinh Linh] -  Phillips, Lance  /  Ðinh Linh
Tôi là người ý thức cực độ về mỗi phân vuông cơ thể và bất cứ gì nó đang làm ngay lúc đó. Nhiệm vụ hàng đầu của tâm trí là để suy ngẫm về thân thể. Tôi là nhà thơ của thân thể. Luôn cả thân thể anh... (...)

Phỏng vấn Raúl Rivero -  Ockrent, Christine  /  Rivero, Raúl
... Đây không phải là Cuba của những năm sáu mươi, với sự thành khẩn, cuồng nhiệt cách mạng, một xứ phải đổi thay thế giới. Đây là một xứ ở cuối thế kỷ, bị kẹt trong một mê cung nơi mọi người không có tương lai, cả cho cá nhân lẫn cho tập thể... (...)

"Người ta có thể làm thơ như làm giò chả...!" -  Ðỗ Kh.  /  Lý Đợi
"Tôi nghĩ là thơ chẳng những đã có trước chữ in mà đã có trước cả chữ viết. Thơ chắc vẫn sẽ còn sau khi chữ đã mất. [...] Tôi nghĩ thơ là dạng bình dân để phục vụ quần chúng, thì không kêu ca phàn nàn gì hết và chỉ có hơi ghen chút xíu với các ca sĩ..." (...)

Nói chuyện với Bắc Đảo -  Chen-Andro / Mouchard  /  Bắc Đảo [Bei Dao]
Trong một khung cảnh mà tất cả đều xa lạ, ngôn ngữ là nơi trú ẩn, nơi mà, nhờ thi ca, tôi có thể tìm lại mình. Ấy là điều cho ta sức mạnh chịu đựng cuộc sống lưu đày này. Có trách nhiệm bảo toàn ngôn ngữ này. Lưu đày ư? Ngày tôi bắt đầu làm thơ, ấy đã là lưu đày. Các tác giả khác cũng đã từng nói thế trước tôi... (...)

"Thơ hậu-hiện đại: hình thức là vỏ đạn bọc thuốc nổ là ngôn từ" -  Dương Minh Long  /  Nguyễn Hữu Hồng Minh
[phỏng vấn nhà thơ Nguyễn Hữu Hồng Minh] ... Một nhà thơ có thể tách làm hai khái niệm Tôi và Chữ. Tôi đi trên đại lộ và chữ đi trong...mê lộ (!) (...)

Thơ có thể cứu vãn thế giới -  Séry, Macha  /  Bonnefoy, Yves
Thơ sống như thơ, đó là khát vọng và tác nhân của sự thiết lập dân chủ, chỉ có nó mới có thể cứu vãn được thế giới... (...)

Đinh Linh trò chuyện với Lý Ðợi: "Tôi chỉ là đĩ đực của ngôn ngữ và sự thật…!" -  Lý Đợi  /  Ðinh Linh
[Đây là toàn văn bài phỏng vấn, đúng như nguyên bản, không bị cắt bỏ, sửa đổi] ...Nhà thơ nên gần gũi với bản chất con nít, thú vật và cơn điên của mình. Khi viết bạn phải nửa tỉnh nửa điên... (...)

Nói chuyện với nhà văn Nguyễn Viện -  Nguyễn Viện  /  Thận Nhiên
... Cái bi kịch của con người là bi kịch về sự nô lệ. Bởi thế, tôi đã viết bằng một ý thức giải phóng... (...)

Nguyễn Viện và Thời của Những Tiên Tri Giả -  Trúc Quỳnh  /  Nguyễn Viện
... Nếu để khai lý lịch thì tôi thích ghi là nhà văn, dù tôi vẫn kiếm cơm bằng việc làm báo và viết báo... (...)

“Từ bãi rác của lịch sử...” (phỏng vấn Nguyễn Ly) -  Trúc Quỳnh  /  Nguyễn Ly
... Người Việt Nam ta có cái máu ưa làm chính trị, nhất là thứ chính trị làng xã. Văn chương cũng thường là để phục vụ chính trị chứ chẳng phải để tải đạo. (...)

Phỏng vấn Thuận (tác giả Made in Vietnam) -  Tienve.org  /  Thuận
... Trong khi viết, tôi rơi vào một cuộc chạy đua liên miên với các mâu thuẫn mà tôi tự gây ra, không phải bao giờ người thắng cũng là tôi. (...)