Không Gian Sống & ngôn ngữ hội hoạ của Lê Thánh Thư -  Hồ Tịnh Tình
... Khi cuộc sống đang ở trên ranh giới giữa sống và chết, thì mọi thứ trở nên nhập nhằng, khó xác định không gian, thời gian, kể cả hình thể, màu sắc, bố cục. Lê Thánh Thư vẽ tranh trừu tượng. Nhưng trong “không gian sống”, người ta khó xác định được tranh của anh hữu hình hay trừu tượng. Trong sáng tác điều này không quan trọng, nhưng để hiểu tranh của Lê Thánh Thư, phải xét đến khía cạnh ngôn ngữ trong tranh của anh... (...)

Lê Quốc Thành - một cá tính sáng tạo độc đáo (trong đầm lầy văn hoá Việt Nam) -  Nguyên Hưng
Có thể bàn về một thứ “mỹ học của cái rác rưởi”, “mỹ học của cái văn hoá đầm lầy” trong cảm quan nghệ thuật Lê Quốc Thành. Vì chính những thứ có thể bàn này — với tính chân thực, sự xuyên suốt và trữ lượng biểu xuất nghệ thuật của nó trong tranh Lê Quốc Thành — mà tôi dám chắc anh là hoạ sĩ đáng chú ý và đáng nói nhất ở Việt Nam hiện nay. (...)

Ta đợi ngươi hơn ba mươi năm: 1977-2009 -  Nguyễn Quỳnh
§01. Ta Đợi Ngươi Hơn Ba Mươi Năm là tên của một tấm tranh. Nó không fải là một tác-fẩm, i như Picasso đã nói: “Không fải tranh nào của tôi cũng là thứ thật!” // §02. Ta Đợi Ngươi Hơn Ba Mươi Năm là cách tự kiểm chứng xem tôi có khả-năng hay không, vào mùa đông, năm 1977. // §03. Bút-fáp của tôi, từ lâu vẫn là trừu-tượng, kĩ-thuật khác với tranh trừu-tượng Tây-fương, ví-zụ bức Làng Tôi, vẽ năm 1976... (...)

Nguyễn Hưng Trinh với “Thời gian của người 4” -  Nguyên Hưng
... Nguyễn Hưng Trinh không sáng tác với đôi mắt nhìn ra. Anh đào xới chất liệu đời sống trong chính nội tâm mình. Những chất liệu đã được nhào nặn, biến hình — vừa mang tính chất trừu xuất tượng trưng, vừa mang tính chất cường điệu với sắc thái biểu hiện của tâm trạng, cảm nghĩ. Và tất cả, được ném lên mặt tranh — có khi phiêu hốt, tự nhiên tạo nên sự hiện diện tình cờ vừa thực vừa mơ, có khi liền mạch theo dòng ý thức tạo nên những kiến trúc ẩn mật kích hoạt những suy tưởng xa xôi... (...)

COLORADO RIVER – GRAND CANYON – HOOVER DAM: Ba jai-đoạn fác-thảo mầu nước (6/2009 – 3/2010) -  Nguyễn Quỳnh
... Tôi trải những nét “tung” qua những nét “hoành” mường tượng ra vẻ lung-linh của nước và ánh sáng để thấy không-jan iên-lặng như thuỷ-tinh, và tôi ngĩ đến những thiết-kế mới cho một tấm tranh sẽ ra đời. Ngệ-thuật cổ-điển và đương-đại không có trong tôi khiến tôi mỉm một nụ cười. Tôi tìm một góc tranh không ai để í, để zành cho chữ-kí rất nhỏ bé của tôi. Chữ kí nhỏ như thế không vi-fạm ánh sáng trong tranh... (...)

Notes from the Park Terrace East Studio — Tranh, Con Người và Sáng Tạo -  Nguyễn Quỳnh
Bài viết trình bày í-niệm hội-hoạ của tác-jả trong tương-quan với con-người và sáng-tạo, và cũng để fê-bình những sai lầm trong ngệ-thuật và học-thuật gần 30 năm về trước ở New York City, đặc biệt fê-bình cái gọi là liên-hệ jữa triết-học của Wittgenstein và tranh của Jasper Johns... (...)

HỘI HOẠ HÔM NAY CỦA NGƯỜI VIỆT TRONG & NGOÀI NƯỚC (hay: 17 câu hỏi từ một người trẻ ở California) [kỳ III] -  Trịnh Cung
... Nếu chúng ta đặt chính trị-dân tộc đứng ngoài phạm trù sáng tác nghệ thuật thì liệu có hạ thấp vai trò người hoạ sĩ Việt Nam? Chẳng lẽ chỉ có nghệ sĩ Phương Tây như Goya, Rembrandt, Delacroix, Picasso, Dalí, Marc Chagall,... mới có quyền vẽ về những bi thảm mà chính trị đã gây ra cho dân tộc của mình? Chẳng lẽ vì thế mà phần đông các hoạ sĩ bạn tôi nên xa lánh các vấn đề chính trị tồi tệ đang xảy ra cho đồng bào của họ? Theo tôi, nếu anh hay chị là nghệ sĩ đích thực thì không bao giờ dửng dưng với nỗi đau thương lớn của dân tộc mình, trừ phi sự dửng dưng ấy xác định chỗ đứng của anh hay chị ở về một phía khác của lịch sử... (...)

HỘI HOẠ HÔM NAY CỦA NGƯỜI VIỆT TRONG & NGOÀI NƯỚC (hay: 17 câu hỏi từ một người trẻ ở California) [kỳ II] -  Trịnh Cung
... Dù muốn hay không thì tiến trình toàn cầu hoá vẫn cứ xảy ra và đã xảy ra qua vô số ngõ ngách, nhất là khi nhà cầm quyền Việt Nam giảm bớt chủ trương “ngăn sông cấm chợ”. Sự va chạm với văn hoá bản địa trên đường xâm nhập vào Việt Nam tất nhiên không thể nhỏ, vì bản sắc chính trị của một quốc gia cộng sản và bản sắc văn hoá truyền thống của người Việt nặng chất đình làng, hoặc cũng do mặc cảm lâu đời bị xâm lăng, thế nên nhà cầm quyền luôn có cảm giác đầy e sợ rằng những gì thuộc về tự do dân chủ sẽ tràn vào Việt Nam theo con đường toàn cầu hoá và sẽ lật mặt trái của chủ nghĩa toàn trị của Việt Nam xã hội chủ nghĩa... (...)

HỘI HOẠ HÔM NAY CỦA NGƯỜI VIỆT TRONG & NGOÀI NƯỚC (hay: 17 câu hỏi từ một người trẻ ở California) [kỳ I] -  Trịnh Cung
... Trong một lúc nào đó xuất hiện một khe hở quản lý văn hoá ở Hà Nội hay Sài Gòn, thì cũng đã có những triển lãm sắp đặt, trình diễn của Trương Tân, Trần Lương, Nguyễn Minh Thành,... và tranh sơn dầu của Lê Quảng Hà (“Người Máy”), Nguyễn Thái Tuấn (“Black Painting”), qua đó các nghệ sĩ đã rất mạnh mẽ lên tiếng phản biện bóng tối toàn trị của nhà cầm quyền, phản biện sự tiêu diệt hoàn toàn quyền tự do ngôn luận, quyền chọn lựa chính kiến, kể cả quyền chống ngoại xâm của người dân ở đây... (...)

Rực Rỡ Hoàng-hôn -  Nguyễn Quỳnh
... Tôi đã nhìn mãi cảnh hành-lang rực rỡ ấy, từ mùa thu này sang mùa thu khác cho đến khi tôi từ jã đại-học này để đến một đại-học khác ở miền Đông-Bắc. Tôi đã mang theo í-niệm “rực-rỡ hoàng-hôn”. Nó fát-triển âm-thầm trong tôi, cả những lúc chui vào chăn ấm, tôi đột nhiên thấy nó hồng lên, trong thời-tiết já-băng. Rồi một mùa hè, khi về thăm ja-đình, Rực-rỡ Hoàng-hôn đã ra đời... (...)

Thu về trên đỉnh gềnh cao – Grand Canyon -  Nguyễn Quỳnh
... Học từ thiên-nhiên là khát khao của con người trước những thứ vượt ra ngoài trí tưởng-tượng của con người. Khoa-học nhìn vào lẽ biến-zịch của thiên-nhiên và chế ra những mô-hình biến-zịch và trắc-ngiệm sự hiểu biết về thiên-nhiên. Ngệ-thuật không zựa vào những fương-trình, và cũng không bao jờ bảo đây là “cái biết”. Thay vì thế, ngệ-thuật có thể tóm tắt thế này: “Đây là sự sống” — trong mầu sắc, trong lời văn, trong tiếng đàn, trong jọng hát, và trong sự uốn lượn của thân-hình... (...)

Chắp tay sen và Nụ cười của Phật: tác phẩm điêu khắc của Lê Thừa Tiến -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Toàn bộ khung cảnh phòng triển lãm là một không gian cho sự trầm tưởng. Khi vừa bước vào phòng triển lãm, khán giả như từ một đời sống xã hội huyên náo bước vào một khu vườn tĩnh tịch của tâm linh. Mọi cuộc đối thoại đều tự nhiên dừng lại. Mỗi bước chân đều tự nhiên trở nên chậm rãi và cẩn trọng. Tuy nhiên, bầu không khí ở đây không nặng tính tôn giáo, mà đầy tính nghệ thuật — một nghệ thuật hướng về tâm linh và sự cứu độ... (...)

Chân dung một nữ hoạ sĩ -  Chi Trần
... Một trong những đặc điểm nổi bật trong tranh cũng như trong ảnh của Lucas là vai trò của thực phẩm. Chị thường dùng thực phẩm để ám chỉ đến các cơ quan sinh lý của con người, nam cũng như nữ: lúc thì là trái cây, lúc thì là thịt, trứng. Những trái dưa leo, dưa tây, cam trong tác phẩm Au Naturel đều là biểu tượng của các cơ quan sinh dục. Đến trái chuối Lucas đang ăn cũng là hình ảnh của dương vật. Còn trứng chiên đắp trên ngực hay con gà treo giữa háng thì đã quá rõ. Nhưng tại sao Lucas lại thích chọn hình ảnh thực phẩm để gợi lên ấn tượng sinh dục?... (...)

Bildarchitektur / Hình ảnh kiến trúc -  Kassák, Lajos
Nghệ thuật không bao giờ buộc chúng ta chấp nhận một cái gì đó, nhưng chính nó cho chúng ta khả năng làm ra cái tối đa. Nghệ thuật biến đổi chúng ta, và chính chúng ta lại có khả năng biến đổi cái chung quanh mình. Và như sự việc xưa nay vẫn thế — trong sự đảo lộn thế giới ngày nay, chính nghệ thuật là cái đi đến gần nhất điểm phát xuất sự hình thành hình ảnh mới của thế giới... (...)

TÔI THÍCH MỸ VÀ MỸ THÍCH TÔI của Joseph Beuys [một ví dụ về mỹ thuật trình diễn] -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Joseph Beuys đã giải thích rằng tác phẩm này diễn tả tiến trình hoà giải giữa sức mạnh của phương Tây (mà đại diện cụ thể ở đây là nước Mỹ) và ý chí sinh tồn của những nạn nhân của nó (mà đại diện cụ thể ở đây là thổ dân da đỏ ở Mỹ, và con sói coyote được xem như một biểu tượng)... (...)

Mĩ thuật đương đại Việt Nam: thiếu một đào tạo căn bản -  Trang Thanh Hiền
 /  Nhã Thuyên
... Tôi cho rằng gốc rễ chính vẫn là do hệ thống đào tạo mĩ thuật của ta ngay từ phổ thông đã không kiện toàn thì các thế hệ công chúng vẫn luôn mù mờ về nghệ thuật và do đó họ cũng không quan tâm. Dạy nghệ thuật ở ta chủ yếu là dạy nghề nhiều hơn là dạy thẩm mĩ... (...)

Giữa nghệ thuật và cuộc sống -  Rauschenberg, Robert
... Bức tranh có liên quan đến cả nghệ thuật và cuộc sống. Cả hai cái này đều không thể làm ra được. (Tôi cố gắng hành động trong kẽ hở ở giữa hai cái này.) ... [Bản dịch của Phạm Chí Diệp] (...)

Trao đổi với Trịnh Cung về mỹ thuật Việt Nam [kỳ 5] -  Tienve.org
 /  Trịnh Cung
... Đúng ra, người ta phải biết quí trọng mỹ thuật Trình Diễn... Nó là thứ nghệ thuật giải phóng và nhân bản nhất hiện nay... Nó chống lại tất cả những lề thói trưởng giả, kinh điển. Nó muốn băng bó lại những vết thương của cộng đồng bị xâm hại. Chẳng hạn, nó muốn mọi người phải giải trừ nạn hành hạ phụ nữ; nó muốn kêu gọi mọi người hãy vì bầu khí quyển mà bảo vệ môi trường; nó muốn thét lên thật to vì cuộc sống không có tự do... (...)

Ngôn từ không diễn tả nổi -  Kolesnikov-Jessop, Sonia
Ở Việt Nam, mỹ thuật trình diễn đang được yêu chuộng như một cách để vừa xô đẩy những giới hạn vừa tránh né sự kiểm duyệt... [Bản dịch của Phạm Chí Diệp] (...)

Trao đổi với Trịnh Cung về mỹ thuật Việt Nam [kỳ 4] -  Trịnh Cung
 /  Tienve.org
... Các tác phẩm mới của giới trẻ đầy cá tính, to tiếng phản biện, đã đẩy mỹ thuật “chính thống” vào cái chết mòn không thương tiếc... (...)

Về hội hoạ và ý thức sáng tạo -  Picasso, Pablo
Phải luôn luôn tìm kiếm sự hoàn hảo... Đối với tôi, điều đó có nghĩa là luôn luôn đi xa hơn và xa hơn nữa từ một tấm bố vẽ này đến một tấm bố vẽ khác... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Trao đổi với Trịnh Cung về mỹ thuật Việt Nam [kỳ 3] -  Tienve.org
 /  Trịnh Cung
... Hiển nhiên, không có sự phủ định cái cũ, không vượt qua cái cũ, thì chúng ta không có cái mới. Cái mới không hoàn hảo là điều tất nhiên, khi hoàn cảnh của hoạ sĩ trẻ Việt Nam đang còn như vậy. Ta hãy đọc họ ở cái ẩn chứa trong tác phẩm của họ. Cái ý niệm và hoạt động tư duy sáng tạo của họ mới là điều quan trọng nhất để ta chia sẻ với họ... (...)

Trao đổi với Trịnh Cung về mỹ thuật Việt Nam [kỳ 2] -  Trịnh Cung
 /  Tienve.org
... Ngôn ngữ của mỹ thuật là một thứ ngôn ngữ khó đọc (trừ cổ điển và hiện thực), lại không thuộc về đám đông ngay cả với nghê thuật đương đại (tính cộng đồng cao hơn). Tất nhiên, đa phần hoạ sĩ đều vẽ tranh để bán mà ít quan tâm đến các nỗi đau về số phận con người, nên dưới mắt những quan chức văn hoá, mỹ thuật là đứa con ngoan hơn văn chương rất nhiều. Còn văn chương thì là một công cụ chính trị rất rõ ràng kể cả chống và làm nô dịch... (...)

Trao đổi với Trịnh Cung về mỹ thuật Việt Nam [kỳ 1] -  Tienve.org
 /  Trịnh Cung
... Những gì mà tôi trình bày về “Mỹ Thuật Việt Nam trong thời chiến tranh” đã đưa ra toàn cảnh của mỹ thuật hai miền Bắc và Nam Việt Nam đúng như nó đã diễn ra. Vì vừa là chứng nhân và cũng là người trong cuộc chiến thảm khốc, dai dẳng ấy, tôi đã xác định không nhìn vấn đề này theo một ý thức hệ chính trị nào. Khách quan và chuyên môn là hai tiêu chí tôi dành cho đề tài này... (...)

Về nghệ thuật và sự cảm thụ của công chúng -  Picasso, Pablo
Phải đánh thức người ta dậy. Phải đập nát cái cách họ định tính mọi sự. Phải sáng tạo những hình ảnh họ không chấp nhận... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Trường hợp Richard Mutt -  Duchamp, Marcel
... Việc ông Mutt có tự tay làm cái bồn ấy hay không thì chẳng có gì quan trọng. Ông ta ĐÃ CHỌN nó. Ông ta lấy một vật bình thường trong cuộc sống, đặt nó theo một cách khiến cho cái giá trị khả dụng của nó biến mất dưới cái tên gọi mới và dưới điểm nhìn mới — ông ta đã sáng tạo một ý tưởng mới cho vật ấy... [Bản dịch của Phạm Chí Diệp] (...)

Tiến trình sáng tạo -  Duchamp, Marcel
... trong chuỗi những phản ứng đi theo tiến trình sáng tạo, có một khâu bị thiếu mất. Cái kẽ hở ấy cho thấy người hoạ sĩ không có khả năng diễn tả đầy đủ ý định của mình; sự khác biệt giữa cái anh ta dự kiến thực hiện và cái anh thực hiện được, ấy chính là “hệ số nghệ thuật” cá nhân chứa đựng trong tác phẩm... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)

Về những tác phẩm ‘Readymades’ -  Duchamp, Marcel
... Có một điểm mà tôi rất muốn minh bạch, ấy là việc chọn những tác phẩm làm sẵn này của tôi chưa bao giờ bị áp đặt bởi một cảm giác thích thú có tính mỹ học. Sự chọn lựa ấy đặt nền tảng trên một phản ứng thị giác vô tình, kèm theo cùng lúc với phản ứng ấy hoàn toàn không có chuyện thẩm thức hay hay dở... có nghĩa là một sự mất cảm giác toàn diện... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)

Những bước đến gần nghệ thuật hiện đại -  Klee, Paul
... Nghệ thuật không phải là một khoa học mà sự cố gắng thiếu cá tính của những người nghiên cứu có thể thúc đẩy tiến từng bước một. Trái lại, nghệ thuật thu nhặt trên thế giới sự khác biệt: mỗi cá tính một khi đã có sẵn trong tay những phương cách biểu hiện, có quyền ăn nói, và chỉ có những kẻ yếu kém đi tìm cái hay của mình trong những gì đã được hoàn thành trọn vẹn, thay vì phải tìm nó ở tự chính mình, mới phải tự xoá mình, khuất phục... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)

Lối tạo hình mới trong hội hoạ -  Mondrian, Piet
... Những phương cách biểu hiện tạo hình phải hoàn toàn thoả hiệp với những gì chúng cần phải diễn tả. Nếu người ta đòi hỏi những phương cách đó phải là một lối biểu hiện trực tiếp của cái phổ quát thì chính chúng sẽ không thể là cái gì khác hơn là những cái phổ quát, nghĩa là những cái trừu tượng... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)

Nhật Ký Thành Phố Chuyển Động -  Bội Trân
Nhật Ký Thành Phố Chuyển Động là một sự thách thức đáng kể ở nhiều khía cạnh... Vấn đề của xã hội Việt Nam hiện nay được đề cập trong triển lãm này là đô thị. Đó là sự quá tải của thành phố thể hiện qua một nền kiến trúc đô thị tân thời nhạo báng giá trị truyền thống và điều kiện khí hậu nhiệt đới... (...)

Tác dụng của màu sắc -  Kandinsky, Wassily
... Màu sắc là phím đàn, mắt là cái búa đập lên nó, tâm hồn là thứ nhạc khí có muôn ngàn dây cung. Còn người nghệ sĩ, hắn là bàn tay nhờ có phím này hay phím nọ mà có được sự rung động đúng điệu của tâm hồn... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)

Mỹ thuật Việt Nam đương đại — nhìn từ bên ngoài -  Bội Trân
Nhưng mỹ thuật Việt Nam ư? Thiên hạ nghĩ rằng người Việt Nam chỉ giỏi đánh giặc. Vì vậy, khi Đổi Mới cho phép người ngoài đến Việt Nam, nhiều người ngạc nhiên với mỹ thuật Việt Nam... (...)

Hoạ sĩ THÁI TUẤN (1918-2007) — Hành trình của cái Đẹp -  Nguyễn Viện
... Nhìn ông nằm ngay ngắn, hai tay nắm tràng hạt trước ngực, đôi mắt khép, đôi môi khép và tất cả những thứ khác ngoài nghệ thuật của ông đã khép lại vĩnh viễn, tôi tin rằng linh hồn ông đã bay thẳng lên thiên đàng. Lần thứ hai, sau Bùi Giáng, tôi nhìn thấy một khuôn mặt chết thanh thoát và thánh thiện... (...)

Sáng tạo Nghệ Thuật -  Thái Tuấn
... Ðối diện khung vải trắng, người làm nghệ thuật cố vượt khỏi thế giới của chữ nghĩa. Hắn tạm tước bỏ danh tính sự vật để bước vào cõi giới của hình sắc đơn thuần; ở đó sự vật chẳng còn hình tướng ý nghĩa như trong cuộc sống bình thường... (...)

Nhân đọc “Phê bình bị phê bình nhiều nhất”, ghi chú về phê bình -  Nguyên Hưng
... Phê bình, luôn là gây hấn. Nhưng, sẽ chẳng có gì đổi mới thực sự nếu không có phê bình. Hơn bao giờ hết, phê bình cần phải được nhận thức lại. Bắt đầu, từ bản thân các nhà phê bình... (...)

Tiếp cận hội hoạ — từ góc nhìn đương đại -  Nguyên Hưng
Thưởng thức hội hoạ là thưởng thức cái được thể hiện trên mặt tranh. Tuy nhiên sự thưởng thức hội hoạ, theo các nhà tâm lý học nghệ thuật hiện đại, không bao giờ thuần túy có nghĩa là thưởng thức cái được NHÌN THẤY (tranh). Có rất nhiều thứ mai phục bên trong, ẩn kín nơi tâm hồn mỗi người, chi phối cái sự NHÌN VÀ THẤY đó... (...)

Tuyên Ngôn Nghệ Thuật của Đàn Bà -  Export, Valie
... nếu hiện thực là một cấu trúc mang tính xã hội và đàn ông là những kỹ sư của nó, thì chúng ta đang đối diện với một hiện thực của đàn ông. đàn bà chưa trở thành chính bản thân họ, bởi họ chưa có cơ hội để phát biểu cho đến chừng nào họ nắm được môi trường thông tri... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Càng ngày tôi càng xa rời mỹ học -  Arp, Jean Hans
Càng ngày tôi càng xa rời mỹ học. Tôi muốn tìm ra một trật tự mới, một giá trị mới của con người trong thiên nhiên. Trật tự ấy sẽ không là thước đo của mọi vật, mà trái lại tất cả mọi vật và con người sẽ phải như thiên nhiên, không có thước đo. Tôi muốn sáng tạo ra những diện mạo mới, khai thác từ con người những hình thức mới... [Bản dịch Hoàng Ngọc Biên] (...)

Hiện hữu trong thiểu số -  Carruthers, Ashley
... Cuộc triển lãm Tiếng Nói của Những Thiểu Số thành công vì nó vượt lên trên cái thái độ một-chiều như thế. Nó mang đến cho chúng ta một nhãn quan thật sự mang tính toàn cầu đối với vấn đề sống như người Việt Nam "thiểu số" thì có ý nghĩa gì — kể cả nghĩa tích cực và tiêu cực — trong một giai đoạn lịch sử rối rắm dường như khó biết nên hy vọng hay tuyệt vọng... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Voices of the upstream swimmers -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... The very first interesting aspect of this exhibition is the meeting of the two artists. A Vietnamese woman living in exile in Australia, and a Vietnamese man living in exile in his own country... (...)

Tiếng nói của những người bơi ngược dòng -  Hoàng Ngọc-Tuấn
... Chúng ta thường nghe nói rằng những nghệ sĩ hành động như những người trí thức là những kẻ bơi ngược dòng. Chọn tiếng nói của thiểu số chính là hành động bơi ngược dòng. Để làm điều này, Mỹ Lệ Thi và Nguyễn Thái Tuấn chẳng phải chỉ thấy, nghe và diễn tả tiếng nói của thiểu số, mà họ phải thực sự sống với thiểu số mà họ chọn... (...)

Nghệ thuật Thị giác Việt Nam cần được hỗ trợ cách khác -  Nguyên Hưng
Nghệ thuật Thị giác (Visual Arts), với đa số người Việt Nam, được hiểu là thế giới của những Dali, Picasso. v.v..., nói chung, là thế giới của những cái gì hết sức “cao sang”, “siêu phàm”, không can dự gì đến cuộc sống của mình — biết cũng được, không biết cũng chẳng sao. Oái oăm là ngay cả những người đang điều hành các thiết chế văn hoá-nghệ thuật ở Việt Nam, dường như cũng đang hiểu vấn đề theo kiểu như vậy... (...)

Lại nói chuyện “Người” và “Nghề” curator -  Nguyên Hưng
Trong nền mỹ thuật Việt Nam, curator là nhân vật còn thiếu và cần phải có. Không ít người trong làng mỹ thuật Việt Nam đã nói và tin như thế. Nhưng, cụ thể, curator là ai? Curator có vai trò và vị trí như thế nào?... (...)

Nguyễn Hưng Trinh: Vòng tròn giam cầm & vượt thoát -  Nguyễn Viện
Thật nhiều tính triết lý nhưng gợi cảm, hội họa của Nguyễn Hưng Trinh là cuộc phiêu lưu vào những cõi miền ẩn ức sâu thẳm và những phóng thể hoang đường của ác mộng, qua đó, chắp nối những vụn vỡ của cuộc sống và tái tạo nó trên bình diện nghệ thuật tạo hình những tấm gương phản chiếu lẫn nhau... (...)

Sáng tác trong bối cảnh “văn hoá làng” -  Nguyên Hưng
... Chúng chỉ cho thấy sự đứt gãy, vỡ vụn trong tư duy nơi khá đông họa sĩ. Và, hoàn toàn không khó khăn gì để thấy, đó cũng chỉ là sản phẩm từ não trạng “người ở làng”. Mà “làng”, lại là “làng hậu thuộc địa”, “làng hậu cộng sản” vừa nghèo truyền kiếp vừa trải qua thời gian dài tách biệt với thế giới bên ngoài đã trở nên quá lạc hậu và còn mang trong mình rất nhiều thương tích, mặc cảm dẫn đến tâm lý vừa cả tin vừa bảo thủ, vừa muốn hoà nhập vừa tự tách biệt... (...)

Nghệ Thuật của Nguyễn Hưng Trinh -  Keller, Bruce
Nguyễn Hưng Trinh như là một cột thu lôi — một vật dẫn điện. Nhưng dòng điện này là dòng điện nguyên sơ hơn, siêu nhiên hơn. Nó chính thực là bản tính mâu thuẫn của Kinh Nghiệm Nhân Sinh... (...)

Hội hoạ của Nguyễn Hưng Trinh -  Stevenson, Mark
Theo một nghĩa nào đó, những bức tranh đã ném tôi xuống sàn nhà, nhưng có lẽ diễn tả như thế cũng chưa đủ... Độ cao và định hướng, chiều sâu và ánh sáng, mọi phương diện đều bị kéo giãn và xô lệch, thổi căng và chắt lọc. Họa sĩ thực sự cố gắng tìm kiếm những lời giải đáp, và anh làm cho những tấm bố vẽ phải vận động cật lực... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

FLOATING WORDS của Savanhdary Vonopoothorn -  Bội Trân
“Chữ nổi Braille trở thành một biểu tượng cho sự mù quáng, mù bởi tuyên truyền...” Floating Words trải ra trên bức tường như một chiều dọc lịch sử. Những hạt chữ Braille nổi lên như một trận mưa rào. Những hàng chữ viết tay bằng bút chì màu của Savanhdary quyện vào những hàng Braille, vừa đủ, không lấn áp, không bị lấn áp... (...)

Chữ chẳng ích gì -  Burri, Alberto
Chữ chẳng ích gì cho tôi khi tôi cố gắng nói về hội hoạ của tôi. Hội hoạ là một hiện thể bất khả giản lược, từ chối bị chuyển sang bất cứ một hình thức diễn tả nào khác. Nó là một hiện thể vừa bách thiết vừa năng động... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Ý tưởng về điêu khắc -  Beuys, Joseph
Các vật thể do tôi tạo ra cần được xem như những chất xúc tác cho sự chuyển biến của ý tưởng về điêu khắc, hay về nghệ thuật nói chung. Chúng khơi dậy những ý nghĩ rằng điêu khắc có thể là gì, và làm thế nào để ý niệm điêu khắc có thể mở rộng đến những chất liệu vô hình được mọi người sử dụng... [Hoàng Ngọc-Tuấn sưu tầm, dịch và giới thiệu] (...)

Contemporary Arts Practice and Cultural Sustainability: Artists' Careers and the Market in Vietnam -  Van Den Bosch, Annette
Contemporary arts practice is as important as traditional and heritage culture in the sustainability of social, cultural and environmental life in Vietnam. The current moment encompasses some conflicting and contradictory tendencies that need to be examined to promote sustainability... (...)

Một mệnh lệnh triệt tiêu nghệ thuật -  Nguyên Hưng
“Họa sĩ phải vẽ sao cho công chúng hiểu”, “vẽ, để phục vụ công chúng”... Có thể nói ngay, đây là một mệnh lệnh kỳ lạ và phi lý, hơn nữa, còn có hại; cái hại lớn nhất là triệt tiêu nghệ thuật... (...)

Nghệ Thuật Tự Hủy -  Metzger, Gustav
Nghệ thuật tự huỷ, xét về căn bản, là một hình thức nghệ thuật công cộng nhắm vào những xã hội kỹ nghệ. Hội hoạ, điêu khắc và kiến trúc tự huỷ là một tổng thể hợp nhất của ý tưởng, địa điểm trưng bày, hình thái, màu sắc, phương pháp và kế hoạch thời gian của tiến trình phân hoại... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Mỹ thuật Việt Nam, bao giờ hết…”ốm đói”?! -  Nguyên Hưng
... Vấn đề ở đây, chủ yếu, nằm ở sự hiểu biết về “cách ăn”, về “chế độ dinh dưỡng”. Vấn đề này không phải tự nhiên ai cũng biết. Đó là chuyện của kinh nghiệm, của khoa học, của tư tưởng v.v… Điều quan trọng, là phải xác nhận tình trạng “ốm đói”, sau đó, mới có thể truy tìm nguyên nhân, rồi mới có thể “kê toa” cải thiện”... (...)

Phê bình mỹ thuật: một chuyện thừa? -  Nguyên Hưng
Gần 10 năm viết phê bình mỹ thuật, càng ngày, tôi càng hiểu ra rằng, ở Việt Nam, viết phê bình mỹ thuật , cho dù viết về cái gì, kiểu gì… cũng rất dễ thành thừa. Và nhảm... (...)

Dầu vẽ của tôi giống như một chiếc tên lửa -  Appel, Karel
Vẽ, như niềm đam mê, là một cảm xúc đầy sự thật, phát ra một âm thanh sinh động như tiếng gầm từ lồng ngực con sư tử... [Bản dịch của Hoàng Ngọc-Tuấn] (...)

Về “Hoạ sĩ là ai?” -  Nguyên Hưng
Nghệ thuật chưa bao giờ đơn giản. Vấn đề hoạ sĩ là ai, cũng vậy... (...)

Mỹ thuật Việt Nam — Nhân vật còn thiếu... -  Nguyên Hưng
Đến lúc này, dường như, chúng ta đã có thể nói về một sự đứt đoạn trong các quan hệ văn hóa mỹ thuật. Hầu như ai cũng cảm thấy mỹ thuật là cần thiết như một nguồn năng lượng làm gia tăng giá trị cuộc sống, làm gia tăng các khả năng thích nghi với cuộc sống đương đại..., nhưng đồng thời, ngược lại, chẳng có mấy ai thực sự quan tâm, tiếp cận mỹ thuật trong một ý hướng chủ động, tích cực... (...)

Vài ghi chú về OPEN -  Hiền Hoà
... OPEN thể hiện một cách thức hoạt động, một mô hình ứng phó với thực tế của các hoạ sĩ trẻ hơn là một cuộc triển lãm đơn thuần... (...)

Những ý tưởng về hội hoạ -  Nhiều tác giả
Ý tưởng của ba hoạ sĩ Jasper Johns, Robert Rauschenberg, và Andy Warhol. (Hoàng Ngọc-Tuấn sưu tầm và dịch) (...)

Tạ Tỵ (1922-2004) — người tiên phong trong mỹ thuật Việt Nam -  Bội Trân
Tạ Tỵ là một hoạ sĩ thành danh sớm của Việt Nam, có một sự nghiệp lớn trong hội hoạ Việt Nam. Ông là người tiên phong trong mỹ thuật Lập thể và Trừu tượng. Ông trải qua một cuộc đời nhiều thăng trầm gắn liền với những biến cố chính trị lớn của đất nước... (...)

Vài ghi chú về chuyện “chuyên nghiệp hoá” hoạt động gallery ở Việt Nam -  Nguyên Hưng
...Buôn bán tranh mấy năm sau này, càng ngày càng khó. Nhiều gallery phải đóng cửa. Nhiều gallery, để tồn tại, phải xé nhỏ không gian vừa làm nhà hàng vừa bán tranh hay vừa bán tranh vừa chen thêm hàng thủ công mỹ nghệ, đồ giả cổ, quà lưu niệm v.v… (...)

Trần Trọng Vũ: «...Tôi thuộc về những người hoạt động riêng lẻ, vô danh...» -  Như Huy
... Tôi mong rằng nghệ thuật sẽ là chiếc cầu nối tôi với thế hệ trẻ mà tôi không mấy quen thuộc. Tôi tin rằng họ có nhiều điều kiện hơn chúng tôi để không phải mất quá nhiều thời gian luẩn quẩn trong các xó xỉnh của nền hội hoạ nước nhà, như chúng tôi đã làm. Tôi chỉ có một vài đề nghị với họ, đừng đi cùng đường với thế hệ trước, và phải tránh xa càng xa càng tốt những tên tuổi đang gặt hát quá nhiều những thành tích tài chính... (...)

Redreaming the earth -  Findlay, Merrill
Vietnamese-Australian artist Le Van Tai's retrospective exhibition at the Fairfield Regional Gallery in western Sydney (28 February – 29 March) takes us beyond the binaries that divide "us" from "them", East from West, North from South, mind from matter and humans from their environments... (...)

Về một cung cách nhận thức nghệ thuật -  Trần Hải Minh
(Trả lời bài “Góp ý với Trần Hải Minh” của Như Huy đã đăng trên Tiền Vệ) (...)

"Phiên bản hoạ sĩ" -  Nguyên Hưng
... Trong thực tế đời sống mỹ thuật, ở đâu cũng vậy, còn có một loại phiên bản khác, rất đáng chú ý hơn, nhưng không đáng khuyến khích chút nào, là chuyện “phiên bản họa sĩ”... (...)

Em dài quên cân đối… -  Nguyễn Tư Liên
Tranh vẽ giai đoạn những năm 60 của Trần Dần là những tranh hữu hình. Nhưng không chép lại cái mà ông nhìn thấy, theo lối tả thực, mà trình bầy lại cách nhìn thế giới của ông. Cách nhìn này tập hợp những cặp quan hệ đối lập thuần tuý thị giác, giữa tác phẩm và thực tế, giữa nhiều yếu tố cơ bản trong một tác phẩm hội hoạ. (...)

Văn hoá mỹ thuật không thể không sốt ruột -  Nguyên Hưng
... Không được dẫn dắt bởi một cách thức tư duy mới, số đông nghệ sĩ, đã không biết khai thác năng lượng ở đâu cho sự sáng tạo, không biết làm thế nào để bảo toàn nguồn năng lượng vốn có... (...)

Góp ý với Trần Hải Minh -  Như Huy
Bài viết này được viết với mục đích chỉ ra một số sai lầm về mặt học thuật cũng như nhằm phê phán cái thái độ trịch thượng “múa gậy vườn hoang” của họa sĩ Trần Hải Minh trong cuộc phỏng vấn do nhà báo Tường Vân thực hiện. (...)

Chúng ta đang đứng trước một ngã ba... -  Trần Hải Minh
... Tôi đã trở về sống trên mảnh đất này và đã tiếp xúc với nhiều họa sỹ Việt Nam nhưng rất tiếc là có rất ít người biết đến postmodernism (chủ nghĩa hậu hiện đại)... (...)

Nghệ thuật trong thời chiến tranh -  Goswamy, B.N.
Những gì xảy đến cho nghệ thuật và cho tâm hồn người nghệ sĩ trong thời chiến tranh không phải luôn luôn dễ dò đến đáy. Thông thường, dường như chẳng có gì xảy ra trên bề mặt, nhưng những ý tưởng cứ không ngừng sủi tăm; những suy nghĩ cứ không ngừng hằn sâu vào tâm trí. Chỉ đề trồi lên trở lại, đôi khi với sức mạnh dữ dội hơn, vào một lúc khác. Hay trong một hình thái khác. Không có cái chết: chỉ là giấc đông miên. (...)

Introduction to Lê Thành Nhơn -  Nguyễn Hưng Quốc
[An article from the book entitled Lê Thành Nhơn, edited by Nguyễn Hưng Quốc, Hoàng Ngọc-Tuấn and Tôn Thất Quỳnh-Du, published by VIET Journal, Victoria, Australia, 2002.] Lê Thành Nhơn was born in the province of Bình Dương, in the southern part of Vietnam, in 1940, and has been living in Melbourne, Australia since 1975. (...)

Gracefully to Lê Thành Nhơn -  Hoàng Ngọc-Tuấn
[An article from the book entitled Lê Thành Nhơn, edited by Nguyễn Hưng Quốc, Hoàng Ngọc-Tuấn and Tôn Thất Quỳnh-Du, published by VIET Journal, Victoria, Australia, 2002.] I should never hesitate to admit that I regard Lê Thành Nhơn as one of the few artists whose power of creativity impresses me so immensely. (...)

A note on Lê Thành Nhơn -  Tienve.org
[An article from the book entitled Lê Thành Nhơn, edited by Nguyễn Hưng Quốc, Hoàng Ngọc-Tuấn and Tôn Thất Quỳnh-Du, published by VIET Journal, Victoria, Australia, 2002.] In Vietnam Lê Thành Nhơn lectured in fine arts and was known throughout the country as a talented sculptor and painter and as a master craftsman in lacquer. (...)

Phan Bội Châu's Bronze bust by Lê Thành Nhơn -  Tôn Thất Quỳnh Du
[An article from the book entitled Lê Thành Nhơn, edited by Nguyễn Hưng Quốc, Hoàng Ngọc-Tuấn and Tôn Thất Quỳnh-Du, published by VIET Journal, Victoria, Australia, 2002.] What is striking about Lê Thành Nhơn's huge bronze portrait of Phan Bội Châu is that it's so different from the usual commemorative statues of national heroes. (...)

On Lê Thành Nhơn -  Nhiều tác giả
[An article from the book entitled Lê Thành Nhơn, edited by Nguyễn Hưng Quốc, Hoàng Ngọc-Tuấn and Tôn Thất Quỳnh-Du, published by VIET Journal, Victoria, Australia, 2002.] Lê Thành Nhơn conveys through his creative works a strong message of peace and harmony - peace with oneself and with others, and harmony amongst human beings as well as with the environment. (...)

Over and above all these memories -  Bửu Ý
[An article from the book entitled Lê Thành Nhơn, edited by Nguyễn Hưng Quốc, Hoàng Ngọc-Tuấn and Tôn Thất Quỳnh-Du, published by VIET Journal, Victoria, Australia, 2002.] Of all those days and moments laden with memories of Nhơn, I spent two substantial periods of time with him. (...)

Lê Thành Nhơn và những trường thành của cái đẹp -  Nguyễn Hưng Quốc
[Trích tạp chí Văn, 72, tháng 12, 2002, số đặc biệt “Chia Tay hoạ sĩ – điêu khắc gia Lê Thành Nhơn (1940-2002)”, trang 9-11.] Nghĩ đến mỹ thuật Việt Nam đương đại, bên cạnh một số tên tuổi khác, tôi hay nghĩ đến Lê Thành Nhơn. Không phải vì anh là bạn của tôi. Mà chủ yếu vì trong nghệ thuật của anh có nét gì tôi tin là sẽ thuộc về vĩnh cửu. (...)

Ấn Tượng Lê Thành Nhơn -  Nguyễn Hưng Quốc
[Trích tạp chí Văn, 72, tháng 12, 2002, số đặc biệt “Chia Tay hoạ sĩ – điêu khắc gia Lê Thành Nhơn (1940-2002)”, trang 6-8.] Điều tôi thích nhất ở Lê Thành Nhơn là sự say mê của anh đối với những cái lớn lao và hùng vĩ. Làm gì Lê Thành Nhơn cũng muốn làm thật lớn. (...)

Lê Thành Nhơn: một nghệ sĩ lớn -  Hoàng Ngọc-Tuấn
[Trích tạp chí Văn, 72, tháng 12, 2002, số đặc biệt “Chia Tay hoạ sĩ – điêu khắc gia Lê Thành Nhơn (1940-2002)”, trang 12-16.] Suốt hơn hai mươi lăm năm qua, trong số bằng hữu nghệ sĩ người Việt, tôi chưa từng gặp ai đem đến cho tôi những ấn tượng mạnh mẽ về sức sáng tạo như Lê Thành Nhơn. (...)

Lê Thành Nhơn: một mối ân ba suốt đời không trả hết -  Hoàng Ngọc-Tuấn
[Trích tạp chí Văn, 72, tháng 12, 2002, số đặc biệt “Chia Tay hoạ sĩ – điêu khắc gia Lê Thành Nhơn (1940-2002)”, trang 17-19.] Lê Thành Nhơn là một trong số vài nghệ sĩ mà năng lực sáng tạo nghệ thuật đã gây ấn tượng mãnh liệt trong tôi. Suốt mấy thập niên qua, mỗi lần đến thăm hoạ xưởng của anh, tôi không khỏi nghĩ đến một đại thụ liên lỉ sản sinh những hoa trái mới, và tôi bị choáng ngợp trong một niềm sung sướng. (...)

Lê Thành Nhơn trong Diaspora Việt Nam -  Bội Trân
[Trích tạp chí Văn, 72, tháng 12, 2002, số đặc biệt “Chia Tay hoạ sĩ – điêu khắc gia Lê Thành Nhơn (1940-2002)”, trang 47-50.] Người ta sẽ nhớ gì về một tác giả sau khi tác giả đã qua đời? Dĩ nhiên trước hết là tác phẩm. Đó là căn cước cụ thể trung thực chứng minh cho tài năng. (...)

Phỏng vấn Lê Thành Nhơn -  Lê Thành Nhơn
 /  Minh Nguyệt
[Trích tạp chí Văn, 72, tháng 12, 2002, số đặc biệt “Chia Tay hoạ sĩ – điêu khắc gia Lê Thành Nhơn (1940-2002)”, trang 57-60.] Minh Nguyệt: Thưa anh Lê Thành Nhơn, thay vì hỏi tiểu sử của anh như thường lệ, MN xin hỏi ngay vào con đường dẫn anh đến với nghệ thuật. Anh có nhớ là anh đã đi vào hoạt động vẽ tranh và dựng tượng như thế nào không? (...)

On Nguyễn Hưng Trinh's Art -  Keller, Bruce
opening speech for the exhibition Timeless Refrain at the Casula Powerhouse Arts Centre, 12.1.02 (...)