điêu khắc | hội họa | nhiếp ảnh | trang thiết | đồ họa | nhận định mỹ thuật |
tạo hình
Chắp tay sen và Nụ cười của Phật: tác phẩm điêu khắc của Lê Thừa Tiến

 

Nhận định: Hoàng Ngọc-Tuấn
Nhiếp ảnh: Phan Quỳnh Trâm

 

 

Hoạ sĩ / điêu khắc gia Lê Thừa Tiến vừa từ Huế trở lại Sydney như một artist-in-residence theo lời mời của Casula Powerhouse Arts Centre để triển lãm hai tác phẩm mới của anh: Chắp tay senNụ cười của Phật. Cuộc triển lãm đã khai mạc vào ngày 31 tháng 1 năm 2009 tại trung tâm này và sẽ kết thúc vào ngày 22 tháng 2 năm 2009.

Chắp tay senNụ cười của Phật là hai tác phẩm điêu khắc mang tính địa hình học và địa tầng học, mỗi tác phẩm được kiến tạo bằng những lớp đất mỏng ghép chồng lên nhau một cách tinh xảo và hoàn hảo. Trong cuộc triển lãm, Lê Thừa Tiến có cho chiếu một cuốn video ghi lại tiến trình và kỹ thuật thực hiện từng công đoạn của tác phẩm. [Để thuận tiện cho sự chuyên chở liên lục địa, tác phẩm Nụ cười của Phật được làm bằng papier mâché trong kỳ triển lãm này.] Hai tác phẩm, như một kết hợp hoàn chỉnh, được trình bày trong một phòng tối im lặng, dưới ánh sáng đèn chiếu được thay đổi quang độ theo nhịp hơi thở chậm rãi, diễn tả chuyển động của tâm thức và thời gian.

 

 

Chắp tay sen gồm ba đôi bàn tay, mỗi đôi có kích thước 45x65x104cm, đặt trên ba chiếc bục cao thành một dãy thẳng hàng, hướng đến Nụ cười của Phật.

 

 

Nụ cười của Phật, với kích thước lớn, mỗi bề 3 mét 50, được treo bất động giữa không gian, với hình dáng và ánh sáng phản chiếu trên mặt nước của một hồ nước phẳng lặng hình tròn. Hồ nước này có thể gợi đến những hồ sen trong các ngôi chùa, hay cũng có thể gợi đến những hố bom của thời chiến tranh. Thỉnh thoảng một giọt nước từ trên cao rơi xuống khiến mặt hồ khẽ nhấp nhô với những vòng sóng rất mỏng lan toả chầm chậm từ trung tâm đến bờ hồ, gợi đến chuyển động ẩn mật của tâm thức trong giây phút trầm tưởng.

 

 

Chắp tay sen được thực hiện bằng phương pháp nung đồ gốm Raku truyền thống của Nhật Bản, với cảm hứng hình tượng đến từ lối kiến trúc và chất liệu của cổ thành và các di tích lịch sử ở Huế. Ba đôi bàn tay tượng trưng cho ba miền của đất nước Việt Nam bị chia cắt trên phương diện địa lý và hành chính trong thời Pháp thuộc, nhưng ít nhiều đã để lại một sự phân hoá trong ý nghĩ của người Việt cho đến hôm nay. Khi đặt ba đôi bàn tay thẳng hàng, hướng về Nụ cười của Phật, tác giả diễn tả niềm hy vọng về cuộc đoàn viên thực sự trong tâm hồn người Việt Nam dưới ánh sáng từ bi. Ba đôi bàn tay cũng có thể là ba đoạn thời gian hay ba trạng thái của đời sống và lịch sử: quá khứ, hiện tại, và tương lai; xung đột, hoà giải, và hạnh phúc...

 

 

Nụ cười của Phật là hình ảnh phóng lớn từ một nụ cười trên pho tượng Phật theo phong cách Khmer, với đôi môi đầy đặn và nét cười trầm mặc toát ra một niềm an lạc mênh mông. Dưới quang độ thay đổi chậm rãi theo chu kỳ từ mờ tối đến sáng ngời, Nụ cười của Phật như toát ra một năng lực sinh động, thu hút sự chiêm ngưỡng của khán giả một cách vô cùng tự nhiên. Ngay cả nếu khán giả cố ý xem hồ nước tròn bên dưới là hình ảnh của một hố bom, khán giả vẫn khó có thể cảm thấy một chút buồn bã hay chua chát trong lòng. Nụ cười của Phật toả sáng trên mặt nước trong suốt của chiếc hồ tròn trịa khiến tâm hồn người xem muốn vươn lên, hướng đến một niềm chân phúc.

 

 

Toàn bộ khung cảnh phòng triển lãm là một không gian cho sự trầm tưởng. Khi vừa bước vào phòng triển lãm, khán giả như từ một đời sống xã hội huyên náo bước vào một khu vườn tĩnh tịch của tâm linh. Mọi cuộc đối thoại đều tự nhiên dừng lại. Mỗi bước chân đều tự nhiên trở nên chậm rãi và cẩn trọng. Tuy nhiên, bầu không khí ở đây không nặng tính tôn giáo, mà đầy tính nghệ thuật — một nghệ thuật hướng về tâm linh và sự cứu độ.

Một cách ngẫu nhiên, cuộc triển lãm này diễn ra đồng thời với cuộc triển lãm Vietnam Voices: Australians & the Vietnam War trong cùng địa điểm Casula Powerhouse Arts Centre. Trong khi cuộc triển lãm Vietnam Voices trình bày những ám ảnh, hồi tưởng và cảm nghĩ từ các quan điểm đầy tương khắc về cuộc chiến Việt Nam, thì cuộc triển lãm Chắp tay sen và Nụ cười của Phật là nơi khán giả đến để thanh tẩy tâm hồn và tìm lại niềm an lạc.

Thật vậy, với Chắp tay sen và Nụ cười của Phật, Lê Thừa Tiến đã cống hiến cho người xem một không gian cho sự gột rửa và chuyển hoá tâm linh trong ánh sáng của lòng từ bi và niềm hy vọng.

 

Sydney, 8/2/2009

 

 

------------

Đã đăng:

Voices of the upstream swimmers  (nhận định mỹ thuật)  - Hoàng Ngọc-Tuấn
... The very first interesting aspect of this exhibition is the meeting of the two artists. A Vietnamese woman living in exile in Australia, and a Vietnamese man living in exile in his own country... (...)
 
... Chúng ta thường nghe nói rằng những nghệ sĩ hành động như những người trí thức là những kẻ bơi ngược dòng. Chọn tiếng nói của thiểu số chính là hành động bơi ngược dòng. Để làm điều này, Mỹ Lệ Thi và Nguyễn Thái Tuấn chẳng phải chỉ thấy, nghe và diễn tả tiếng nói của thiểu số, mà họ phải thực sự sống với thiểu số mà họ chọn... (...)
 
Gracefully to Lê Thành Nhơn  (nhận định mỹ thuật)  - Hoàng Ngọc-Tuấn
[An article from the book entitled Lê Thành Nhơn, edited by Nguyễn Hưng Quốc, Hoàng Ngọc-Tuấn and Tôn Thất Quỳnh-Du, published by VIET Journal, Victoria, Australia, 2002.] ... I should never hesitate to admit that I regard Lê Thành Nhơn as one of the few artists whose power of creativity impresses me so immensely. (...)
 
[Trích tạp chí Văn, 72, tháng 12, 2002, số đặc biệt “Chia Tay hoạ sĩ – điêu khắc gia Lê Thành Nhơn (1940-2002)”, trang 12-16.] ... Suốt hơn hai mươi lăm năm qua, trong số bằng hữu nghệ sĩ người Việt, tôi chưa từng gặp ai đem đến cho tôi những ấn tượng mạnh mẽ về sức sáng tạo như Lê Thành Nhơn. (...)
 
[Trích tạp chí Văn, 72, tháng 12, 2002, số đặc biệt “Chia Tay hoạ sĩ – điêu khắc gia Lê Thành Nhơn (1940-2002)”, trang 17-19.] ... Lê Thành Nhơn là một trong số vài nghệ sĩ mà năng lực sáng tạo nghệ thuật đã gây ấn tượng mãnh liệt trong tôi. Suốt mấy thập niên qua, mỗi lần đến thăm hoạ xưởng của anh, tôi không khỏi nghĩ đến một đại thụ liên lỉ sản sinh những hoa trái mới, và tôi bị choáng ngợp trong một niềm sung sướng. (...)

 

 


Các hoạ phẩm sử dụng trên trang này được sự cho phép của các hoạ sĩ đã tham gia trên trang Tiền Vệ

Bản quyền Tiền Vệ © 2002 - 2018